Tiếng Nyaturu

Tiếng Nyaturu (Kirimi, tự gọi là Kinyaturu) là một ngôn ngữ Bantu thuộc nhóm Bantu Trung Tanzania (Glottolog F32), được khoảng 570.000 người sử dụng tại vùng Singida ở miền trung Tanzania, quanh thị trấn Singida (thủ phủ của vùng và trung tâm văn hóa Nyaturu). Người Nyaturu theo truyền thống là những người chăn nuôi gia súc bán du mục và là nông dân trồng kê và lúa miến trên cao nguyên bán khô hạn ở miền trung Tanzania, chia sẻ các đặc điểm của cụm F30 hồ Eyasi/Singida với ngôn ngữ chị em Langi (lag, F33) và xa hơn là với Nyamwezi (nym, F22). Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Nyaturu có những đặc điểm điển hình của Bantu Đông (16 lớp danh từ trở lên, hình thái động từ phức tạp với sự hợp hòa chủ ngữ-tân ngữ-thì-thể, hệ thống thanh vực hai điệu), trong đó bản mô tả âm vị học của Olson năm 1964 thuộc SIL là tài liệu hiện đại quan trọng nhất. Cộng đồng đã chuyển dịch đáng kể sang tiếng Swahili trong giáo dục và bối cảnh đô thị, nhưng vẫn giữ tiếng Nyaturu làm ngôn ngữ chủ đạo trong gia đình ở các làng quê.