Cisena
Tiếng Sena
Ngữ hệ Đại Tây Dương-Congo (nhánh Bantu, Senga-Sena)
Tiếng Sena (Cisena) là ngôn ngữ Bantu của miền trung Mozambique và miền nam Malawi, neo bên hạ lưu sông Zambezi quanh Beira và Tete. Gần gũi với Nyanja/Chichewa (ny) và Tumbuka (tum) trong nhóm Bantu Đông N. Trung tâm bản sắc Sena trong lịch sử là thung lũng hạ Zambezi, nơi nó là ngôn ngữ thương mại chính dưới hệ thống Prazo thời thuộc địa Bồ Đào Nha (thế kỷ 16-19). Các ấn phẩm giáo phận Công giáo bằng tiếng Sena (từ thế kỷ 19) và phát thanh Mozambique tích cực giúp duy trì ngôn ngữ.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Sena
Nước
madzi
/madzi/
Lửa
moto
/moto/
Mặt trời
dzuwa
/dzuwa/
Mặt trăng
mwedzi
/mwedzi/
Sao
nyenyezi
/ɲeɲezi/
Mẹ
mai
/mai/
Cha
baba
/baba/
Tôi
ine
/ine/
Bạn
iwe
/iwe/
Tên
dzina
/dzina/
Mắt
diso
/diso/
Tay
nkono
/nkono/
Tim
mtima
/mtima/
Yêu
kufuna
/kufuna/
Cây
mtengo
/mteŋɡo/
Nhà
nyumba
/ɲumba/
Chó
mbwa
/mbwa/
Mèo
paka
/paka/
Ăn
kudya
/kudja/
Uống
kumwa
/kumwa/
Một
posi
/posi/
Hai
piŵiri
/piwiri/
Xin chào
mwadzukabwanji
/mwadzukabwandʒi/
Cảm ơn
ndatenda
/ndatenda/
Tốt
nadidi
/nadidi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Atlantic-Congo (Bantu, Senga-Sena) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Sena | Tiếng Chewa | Tiếng Shambala | Tiếng Tumbuka | Tiếng Shona | Tiếng Nyaturu | Tiếng Ndau |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | madzi /madzi/ | madzi /madzi/ | mazi /mazi/ | maji /madʒi/ | mvura /mvuɾa/ | maazi /maːzi/ | mvura /mvuɾa/ |
| Lửa | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | muriro /muɾiɾo/ |
| Mặt trời | dzuwa /dzuwa/ | dzuwa /dzuwa/ | zuwa /zuwa/ | zuwa /zuwa/ | zuva /zuva/ | nzua /nzua/ | zuva /zuva/ |
| Mặt trăng | mwedzi /mwedzi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwedzi /mwedzi/ | umweri /umweɾi/ | mwedzi /mwedzi/ |
| Sao | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyenyedzi /ɲeɲedzi/ |
| Mẹ | mai /mai/ | amayi /amaji/ | mama /mama/ | amama /amama/ | amai /amai/ | mama /mama/ | amai /amai/ |
| Cha | baba /baba/ | abambo /abambo/ | baba /baba/ | adada /adada/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ |
| Tôi | ine /ine/ | ine /ine/ | niye /nije/ | ine /ine/ | ini /ini/ | une /une/ | ini /ini/ |
| Bạn | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | weye /weje/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ | uwe /uwe/ | iwe /iwe/ |
| Tên | dzina /dzina/ | dzina /dzina/ | izina /izina/ | zina /zina/ | zita /zita/ | izina /izina/ | zina /zina/ |
| Mắt | diso /diso/ | diso /diso/ | izo /izo/ | jiso /dʒiso/ | ziso /ziso/ | iriiso /iɾiːso/ | ziso /ziso/ |
| Tay | nkono /nkono/ | dzanja /dzandʒa/ | ukono /ukono/ | woko /woko/ | ruoko /ɾwoko/ | ukuboko /ukuboko/ | chanza /tʃanza/ |
| Tim | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | mtima /mtima/ | mwoyo /mwojo/ | umutima /umutima/ | mwoyo /mwojo/ |
| Yêu | kufuna /kufuna/ | chikondi /tʃikondi/ | kwenda /kwenda/ | kutemwa /kutemwa/ | rudo /ɾudo/ | butogwa /butoɡwa/ | rudo /ɾudo/ |
| Cây | mtengo /mteŋɡo/ | mtengo /mteŋɡo/ | mti /mti/ | khuni /kʰuni/ | muti /muti/ | umuti /umuti/ | muti /muti/ |
| Nhà | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | imba /imba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| Chó | mbwa /mbwa/ | galu /ɡalu/ | mbwa /mbwa/ | ncheŵe /ntʃewe/ | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | imbga /imbɡa/ |
| Mèo | paka /paka/ | mphaka /mpʰaka/ | paka /paka/ | chona /tʃona/ | katsi /katsi/ | paka /paka/ | kiti /kiti/ |
| Ăn | kudya /kudja/ | kudya /kudja/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kudya /kudja/ | kuria /kuɾia/ | kudya /kudʒa/ |
| Uống | kumwa /kumwa/ | kumwa /kumwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Một | posi /posi/ | chimodzi /tʃimodzi/ | imo /imo/ | cimoza /tʃimoza/ | potsi /potsi/ | umwe /umwe/ | chimwe /tʃimwe/ |
| Hai | piŵiri /piwiri/ | awiri /awiri/ | mbili /mbili/ | ŵiŵiri /βiβiɾi/ | piri /piri/ | aviri /aβiri/ | piri /piɾi/ |
| Xin chào | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | moni /moni/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | monire /moniɾe/ | mhoro /mhoɾo/ | mbukire /mbukiɾe/ | mhoroi /mhoɾoji/ |
| Cảm ơn | ndatenda /ndatenda/ | zikomo /zikomo/ | asante /asante/ | yewo /jewo/ | maita /maita/ | asante /aˈsante/ | ndatenda /ndatenda/ |
| Tốt | nadidi /nadidi/ | chabwino /tʃabwino/ | hedi /hedi/ | cwemi /tʃwemi/ | chakanaka /tʃakanaka/ | kihi /kihi/ | kanaka /kanaka/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.