Izi
Tiếng Izii
Niger-Congo
Izii (còn gọi là Izzi hoặc Izi) là một ngôn ngữ Niger-Congo thuộc nhóm Igboid ở đông nam Nigeria, được Ethnologue và Glottolog phân loại là một ngôn ngữ riêng biệt với tiếng Igbo (ig) bất chấp mối quan hệ phát sinh chủng loại gần gũi của chúng trong tiểu nhóm Igboid. Người Izii tập trung tại bang Ebonyi quanh Abakaliki, thủ phủ của bang. Về mặt ngôn ngữ học, Izii chia sẻ các đặc điểm cốt lõi của Igboid (hệ thống lớp danh từ, thanh điệu hạ bậc (downstep), trật tự thành phần SVO) với tiếng Igbo và tiếng Ekpeye (ekp), nhưng có các đặc điểm âm vị học và từ vựng riêng biệt. Từ thập niên 1990, các chương trình xóa mù chữ tiếng Izii đã tạo ra tài liệu giáo dục chuẩn hóa, bao gồm bản Tân Ước tiếng Izii.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Izii
Nước
mini
/mini/
Lửa
oku
/oku/
Mặt trời
anwu
/aŋwu/
Mặt trăng
onwa
/oŋwa/
Sao
kpakpando
/kpakpando/
Mẹ
nne
/nːe/
Cha
nna
/nːa/
Tôi
mụ
/mʊ/
Bạn
gị
/ɡɪ/
Tên
aha
/aha/
Mắt
anya
/aɲa/
Tay
aka
/aka/
Tim
obi
/obi/
Yêu
ihunanya
/ihunaɲa/
Cây
osisi
/osisi/
Nhà
ulo
/ulo/
Chó
nkita
/ŋkita/
Mèo
nwamba
/ŋwamba/
Ăn
ri
/ɾi/
Uống
nu
/nu/
Một
otu
/otu/
Hai
abụọ
/abʊɔ/
Xin chào
ndo
/ndo/
Cảm ơn
ima ego
/ima eɡo/
Tốt
oma
/oma/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Niger-Congo liên quan
| Nghĩa | Tiếng Izii | Tiếng Ekpeye | Tiếng Igbo | Tiếng Maasai | Tiếng Luba-Kasai | Tiếng Nzima | Tiếng Kongo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | mini /mini/ | mini /mini/ | mmiri /mːiɾi/ | ɛŋare /ɛŋare/ | mâyi /maːji/ | nzule /nzule/ | maza /maza/ |
| Lửa | oku /oku/ | oku /oku/ | ọkụ /ɔkʊ/ | ɛnkima /ɛŋkima/ | kapia /kapia/ | sinya /sinja/ | tiya /tija/ |
| Mặt trời | anwu /aŋwu/ | anwu /aŋwu/ | anyanwụ /aɲaŋwʊ/ | enkolong /eŋkoloŋ/ | dîba /diːba/ | ewia /ewia/ | ntangu /ntaŋɡu/ |
| Mặt trăng | onwa /oŋwa/ | onwa /oŋwa/ | ọnwa /ɔŋwa/ | olapa /olapa/ | ngondo /ŋɡondo/ | siane /sjane/ | ngonda /ŋɡonda/ |
| Sao | kpakpando /kpakpando/ | opipinyenye /ɔpipiˈɲeɲe/ | kpakpando /kpakpando/ | olakira /olakira/ | mutoto /mutoto/ | nzonlenle /nzɔnlɛnlɛ/ | mbwetete /mbwetete/ |
| Mẹ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | nne /nːe/ | yieyio /jiejio/ | mâmu /maːmu/ | enwo /enwo/ | mama /mama/ |
| Cha | nna /nːa/ | nna /nːa/ | nna /nːa/ | papa /papa/ | tâtu /taːtu/ | papa /papa/ | tata /tata/ |
| Tôi | mụ /mʊ/ | ma /ma/ | mụ /mʊ/ | nanʉ /nanʊ/ | meme /meme/ | me /mè/ | mono /mono/ |
| Bạn | gị /ɡɪ/ | yo /jo/ | gị /ɡɪ/ | iyie /ijie/ | wewe /wewe/ | wɔ /wɔ/ | ngeye /ŋɡeje/ |
| Tên | aha /aha/ | ewa /ɛˈwa/ | aha /aha/ | enkarna /eŋkarna/ | dîna /diːna/ | duma /duma/ | nkumbu /nkumbu/ |
| Mắt | anya /aɲa/ | anya /aɲa/ | anya /aɲa/ | ɛŋɔŋu /ɛŋɔŋu/ | dîsu /diːsu/ | anye /anje/ | disu /disu/ |
| Tay | aka /aka/ | aka /aka/ | aka /aka/ | ɛŋaina /ɛŋaina/ | tshianza /tʃianza/ | ɛsa /ɛsa/ | koko /koko/ |
| Tim | obi /obi/ | obi /obi/ | obi /obi/ | oltau /oltau/ | mucima /mutʃima/ | ahonle /ahonle/ | ntima /ntima/ |
| Yêu | ihunanya /ihunaɲa/ | ihunanya /ihunaɲa/ | ịhụnanya /ɪhʊnaɲa/ | eitalu /eitalu/ | dinanga /dinaŋɡa/ | ɛlɔlɛ /ɛlɔlɛ/ | zola /zola/ |
| Cây | osisi /osisi/ | osisi /osisi/ | osisi /osisi/ | olchani /oltʃani/ | mutshi /mutʃi/ | baka /baka/ | nti /nti/ |
| Nhà | ulo /ulo/ | ulo /ulo/ | ụlọ /ʊlɔ/ | eng'aji /ɛŋadʒi/ | nzubu /nzubu/ | suakɛ /suakɛ/ | nzo /nzo/ |
| Chó | nkita /ŋkita/ | nkita /ŋkita/ | nkịta /ŋkɪta/ | oldia /oldia/ | mbwa /mbwa/ | kraman /kraman/ | mbwa /mbwa/ |
| Mèo | nwamba /ŋwamba/ | nwamba /ŋwamba/ | nwamba /ŋwamba/ | paka /paka/ | nyao /ɲao/ | agyinamoa /adʑinamoa/ | nyau /ɲau/ |
| Ăn | ri /ɾi/ | ri /ɾi/ | iri /iɾi/ | anya /aɲa/ | kudia /kudia/ | di /di/ | ku dia /ku dja/ |
| Uống | nu /nu/ | ñu /ɲu/ | ịṅụ /ɪŋʊ/ | oŋg /oŋɡ/ | kunua /kunua/ | nu /nu/ | ku nua /ku nwa/ |
| Một | otu /otu/ | otu /otu/ | otu /otu/ | obo /obo/ | umue /umue/ | kʊ /kʊ/ | mosi /mosi/ |
| Hai | abụọ /abʊɔ/ | gbibo /ɡbibo/ | abụọ /abʊɔ/ | aare /aːre/ | bibidi /bibidi/ | nwiɔ /nwiɔ/ | zole /zole/ |
| Xin chào | ndo /ndo/ | nno /nːo/ | nnọọ /nːɔː/ | sopa /sopa/ | moyo /mojo/ | akwaaba /akʷaːba/ | mboté /mbote/ |
| Cảm ơn | ima ego /ima eɡo/ | imela /imela/ | daalụ /daːlʊ/ | ashe /aʃe/ | tuasakidila /tuasakidila/ | medaase /medaase/ | matondo /matondo/ |
| Tốt | oma /oma/ | oma /oma/ | ọma /ɔma/ | sidai /sidai/ | bimpe /bimpe/ | kpa /kpa/ | mbote /mbote/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.