Proto-Sino-Tibetan
Hán-Tạng nguyên thủy
Ngôn ngữ nguyên thủy (tái dựng) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiền Hán-Tạng ngữ là ngôn ngữ tổ tiên được tái lập của ngữ hệ Hán-Tạng (Xuyên Himalaya) — tiếng Hán, Tạng, Miến và hàng trăm ngôn ngữ khác. Nó được đặt tạm thời ở thượng lưu Hoàng Hà hoặc vùng đông Himalaya khoảng 5500–3500 TCN. Việc tái lập từ vựng cơ bản còn tranh cãi, nên nhiều ô để trống.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Hán-Tạng nguyên thủy
Nước
—
/—/
Lửa
*mey
/mey/
Mặt trời
*nəy
/nəy/
Mặt trăng
*s-la
/s-la/
Sao
*s-kar
/s-kar/
Mẹ
*ma
/ma/
Cha
*pa
/pa/
Tôi
*ŋa
/ŋa/
Bạn
*naŋ
/naŋ/
Tên
*r-miŋ
/r-miŋ/
Mắt
*s-mik
/s-mik/
Tay
*lak
/lak/
Tim
—
/—/
Yêu
—
/—/
Cây
*siŋ
/siŋ/
Nhà
—
/—/
Chó
*d-kʷəy
/d-kʷəy/
Mèo
—
/—/
Ăn
*dzya
/dzya/
Uống
—
/—/
Một
*tik
/tik/
Hai
*g-nis
/g-nis/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
—
/—/
Nguồn
- Matisoff (2003) Handbook of Proto-Tibeto-Burman
- STEDT — Sino-Tibetan Etymological Dictionary and Thesaurus
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Proto-language (reconstructed) liên quan
| Nghĩa | Hán-Tạng nguyên thủy | Tiếng Pyu | Tiếng Lardil | Tiếng Yangkaal | Ngôn ngữ Nhật-Hàn nguyên thủy | Tiếng Phrygia | Tiếng Damin |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | — /—/ | ʔuy /uj/ | kantha /kanθa/ | ngogo /ŋoɡo/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Lửa | *mey /mey/ | vyaŋ /wjaŋ/ | jalul /dʒalul/ | ngida /ŋida/ | — /—/ | — /—/ | l!ii /lǃiː/ |
| Mặt trời | *nəy /nəy/ | ño /ɲo/ | thurara /θuɾaɾa/ | wargu /waɾɡu/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Mặt trăng | *s-la /s-la/ | hla /hla/ | kirdikir /kiɖikir/ | waldar /waldaɾ/ | — /—/ | masê /maˈseː/ | — /—/ |
| Sao | *s-kar /s-kar/ | kar /karʔ/ | kambin /kambin/ | thurara /t̪uɾaɾa/ | — /—/ | — /—/ | l*i /ʎ͡ʘi/ |
| Mẹ | *ma /ma/ | na /na/ | ngama /ŋama/ | ngama /ŋama/ | *əma /əma/ | mater /ˈmater/ | — /—/ |
| Cha | *pa /pa/ | paʔ /paʔ/ | — /—/ | kanda /kanda/ | *əpa /əpa/ | atas /aˈtas/ | — /—/ |
| Tôi | *ŋa /ŋa/ | ŋa /ŋa/ | ngada /ŋada/ | ngada /ŋada/ | — /—/ | az /az/ | n!aa /ŋ͡ʘaː/ |
| Bạn | *naŋ /naŋ/ | naŋ /naŋ/ | nyingki /ɲiŋki/ | nyingka /ɲiŋka/ | — /—/ | — /—/ | n!uu /ŋ͡ʘuː/ |
| Tên | *r-miŋ /r-miŋ/ | miŋ /miŋ/ | wangalk /waŋalk/ | warra /wara/ | — /—/ | — /—/ | m!ii /m͡ʘiː/ |
| Mắt | *s-mik /s-mik/ | mik /mik/ | mela /mela/ | miibul /miːbul/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tay | *lak /lak/ | lak /lak/ | marra /maɾa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tim | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Yêu | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cây | *siŋ /siŋ/ | siŋ /siŋ/ | tungal /tuŋal/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Nhà | — /—/ | vaiŋ /waiŋ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Chó | *d-kʷəy /d-kʷəy/ | kwiy /kwij/ | ngawu /ŋawu/ | — /—/ | — /—/ | kan /kan/ | — /—/ |
| Mèo | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ăn | *dzya /dzya/ | cyaʔ /tɕaʔ/ | jitha /dʒiθa/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Uống | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Một | *tik /tik/ | te /te/ | kunngirr /kuŋŋir/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Hai | *g-nis /g-nis/ | nit /nit/ | kiyarrng /kijaraŋ/ | kiyarrngka /kijaraŋka/ | — /—/ | — /—/ | r!ii /ɽ͡ʘiː/ |
| Xin chào | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Cảm ơn | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Tốt | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.