Kikaonde

Niger-Congo

FamiliaNiger-Congo Wasemaji~400K HatiLatin NchiZambia Lugha rasmiZambia Uhai wa lughasafe ISO 639-3kqn

Kaonde (Kikaonde) is a Bantu language (Glottolog L41) spoken by approximately 400,000 people in North-Western Province of Zambia, with small populations across the DRC border in Katanga. Kaonde is one of Zambia's seven officially-recognized regional languages and is used in primary education and ZNBC broadcasting alongside Bemba, Nyanja, Tonga, Lozi, Lunda, and Luvale. Within the L40 Lunda-Kaonde subgroup, Kaonde shares many lexical items with sister languages Lunda (lun) and Luvale (lue), reflecting the Lunda-Luba mfecane migrations from the central Congolese savanna in the 18th century. Linguistically, Kaonde has typical Bantu features (16+ noun classes, complex verbal morphology with multiple tenses and aspect-mood markers, two-tone register system). Wright (1985) Kaonde-English Dictionary is the standard reference.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kikaonde

Maji

mema

/mema/

Moto

mujilo

/mudʒilo/

Jua

juba

/dʒuba/

Mwezi

ñondo

/ɲondo/

Mama

bama

/bama/

Baba

batata

/batata/

Kula

kuja

/kudʒa/

Kunywa

kutoma

/kutoma/

Upendo

butemwe

/butemwe/

Moyo

muchima

/mutʃima/

Mti

kichi

/kitʃi/

Nyumba

nzubo

/nzubo/

Mbwa

mbwa

/mbwa/

Paka

kapuso

/kapuso/

Mkono

kuboko

/kuboko/

Jicho

jiso

/dʒiso/

Habari

mwapoñai

/mwapoɲai/

Asante

nasakwilila

/nasakwilila/

Moja

umo

/umo/

Nzuri

kyawama

/kjawama/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana

Maana KikaondeKiluvaleKibembaKiluba-KasaiKisanguKitonga (Zambia)Kinyaturu
Maji mema /mema/ meya /meja/ amenshi /amenʃi/ mâyi /maːji/ ameenzi /ameːnzi/ meenda /meːnda/ maazi /maːzi/
Moto mujilo /mudʒilo/ kakahya /kakahja/ umulilo /umulilo/ kapia /kapia/ umoto /umoto/ mulilo /mulilo/ moto /moto/
Jua juba /dʒuba/ likumbi /likumbi/ akasuba /akasuba/ dîba /diːba/ liluga /liluɡa/ zuba /zuba/ nzua /nzua/
Mwezi ñondo /ɲondo/ kakweji /kakwedʒi/ umweshi /umweʃi/ ngondo /ŋɡondo/ umwesi /umwesi/ mwezi /mwezi/ umweri /umweɾi/
Mama bama /bama/ mama /mama/ bamayo /bamajo/ mâmu /maːmu/ mama /mama/ bama /bama/ mama /mama/
Baba batata /batata/ tata /tata/ bataata /bataːta/ tâtu /taːtu/ baba /baba/ bataata /bataːta/ tata /tata/
Kula kuja /kudʒa/ kulya /kuʎa/ ukulya /ukulja/ kudia /kudia/ kulya /kuʎa/ kulya /kulja/ kuria /kuɾia/
Kunywa kutoma /kutoma/ kunwa /kunwa/ ukunwa /ukunwa/ kunua /kunua/ kunwa /kunwa/ kunywa /kuɲwa/ kunywa /kuɲwa/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.