Chiluvale
Kiluvale
Atlantic-Congo (Kibantu, kundi la Chokwe-Luchazi / K.10)
Luvale (Chiluvale) ni lugha ya Kibantu ya kundi K inayozungumzwa katika maeneo ya mpaka kati ya Angola na Zambia. Watu wa Luvale ni mojawapo ya makundi saba ya lugha rasmi yanayotambuliwa kama "Bantu wa Zambia". Lugha hii ina toni na upatanisho wa madaraja ya nomino ya Kibantu, na inahusiana kwa karibu na Lunda (lun) ndani ya kundi K14. Inajulikana kwa tamasha la kitamaduni la Likumbi Lya Mize na desturi ya kuvaa vinyago vya makishi (Urithi Usioshikika wa UNESCO 2008).
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiluvale
Maji
meya
/meja/
Moto
kakahya
/kakahja/
Jua
likumbi
/likumbi/
Mwezi
kakweji
/kakwedʒi/
Nyota
tanganyeka
/taŋɡaˈɲeka/
Mama
mama
/mama/
Baba
tata
/tata/
Mimi
ami
/ami/
Wewe
ove
/ove/
Jina
lijina
/liˈʒina/
Jicho
liso
/liso/
Mkono
livoko
/livoko/
Moyo
mutima
/mutima/
Upendo
zangi
/zaŋɡi/
Mti
mutondo
/mutondo/
Nyumba
zuvo
/zuvo/
Mbwa
kawa
/kawa/
Paka
katako
/katako/
Kula
kulya
/kuʎa/
Kunywa
kunwa
/kunwa/
Moja
-mwe
/mwe/
Mbili
-vali
/vali/
Habari
mwane
/mwane/
Asante
nasakwilila
/nasakwilila/
Nzuri
-mwaza
/mwaza/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Chokwe-Luchazi / K.10 group) zinazohusiana
| Maana | Kiluvale | Kilunda | Kiherero | Kikwanyama | Kikaonde | Kiumbundu | Kindonga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | meya /meja/ | meji /medʒi/ | omeva /omeva/ | omeva /omeva/ | mema /mema/ | ovava /ovava/ | omeya /omeja/ |
| Moto | kakahya /kakahja/ | kesi /kesi/ | omuriro /omuriro/ | omundilo /omundilo/ | mujilo /mudʒilo/ | ondalu /ondalu/ | omulilo /omulilo/ |
| Jua | likumbi /likumbi/ | itaŋwa /itaŋwa/ | eyuva /ejuva/ | etango /etaŋɡo/ | juba /dʒuba/ | ekumbi /ekumbi/ | etango /etaŋɡo/ |
| Mwezi | kakweji /kakwedʒi/ | kakweji /kakwedʒi/ | omueze /omueze/ | omwedi /omwedi/ | ñondo /ɲondo/ | osãi /osãi/ | omwedhi /omweði/ |
| Nyota | tanganyeka /taŋɡaˈɲeka/ | katumbwa /katumbwa/ | onyose /oˈɲose/ | onyofi /oɲofi/ | lutanda /lutanda/ | onyeleñgele /oɲeleŋɡele/ | onyofi /oɲofi/ |
| Mama | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | meme /meme/ | bama /bama/ | inã /inã/ | meme /meme/ |
| Baba | tata /tata/ | tata /tata/ | tate /tate/ | tate /tate/ | batata /batata/ | tate /tate/ | tate /tate/ |
| Mimi | ami /ami/ | ami /ami/ | ami /ami/ | ame /ame/ | amiwa /amiwa/ | ame /ame/ | ame /ame/ |
| Wewe | ove /ove/ | eyi /eji/ | ove /ove/ | ove /ove/ | obewa /obewa/ | ove /ove/ | ngoye /ŋoje/ |
| Jina | lijina /liˈʒina/ | ijina /idʒina/ | ena /ena/ | edina /edina/ | jizhina /dʒiʒina/ | onduko /onduko/ | edhina /eðina/ |
| Jicho | liso /liso/ | disu /disu/ | eho /eho/ | eho /eho/ | jiso /dʒiso/ | iso /iso/ | eho /eho/ |
| Mkono | livoko /livoko/ | chikasa /tʃikasa/ | eke /eke/ | eke /eke/ | kuboko /kuboko/ | oluwoko /oluwoko/ | oshikaha /oʃikaha/ |
| Moyo | mutima /mutima/ | muchima /mutʃima/ | omutima /omutima/ | omutima /omutima/ | muchima /mutʃima/ | utima /utima/ | omutima /omutima/ |
| Upendo | zangi /zaŋɡi/ | kukeŋa /kukeŋa/ | orusuvero /orusuvero/ | ohole /ohole/ | butemwe /butemwe/ | ocisola /otʃisola/ | ohole /ohole/ |
| Mti | mutondo /mutondo/ | mutondu /mutondu/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ | kichi /kitʃi/ | omuti /omuti/ | omuti /omuti/ |
| Nyumba | zuvo /zuvo/ | itala /itala/ | ondjuwo /ondʒuwo/ | eumbo /eumbo/ | nzubo /nzubo/ | onjo /ondʒo/ | egumbo /eɡumbo/ |
| Mbwa | kawa /kawa/ | kawa /kawa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ | mbwa /mbwa/ | ombwa /ombwa/ | ombwa /ombwa/ |
| Paka | katako /katako/ | — /—/ | okatjiru /okatʃiru/ | okatufi /okatufi/ | kapuso /kapuso/ | ocikangu /otʃikaŋɡu/ | okashima /okaʃima/ |
| Kula | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kuriya /kurija/ | lya /ʎa/ | kuja /kudʒa/ | okulya /okulja/ | lya /ʎa/ |
| Kunywa | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | nwa /nwa/ | kutoma /kutoma/ | okunwa /okunwa/ | nwa /nwa/ |
| Moja | -mwe /mwe/ | wumu /wumu/ | -mwe /mwe/ | -mwe /mwe/ | umo /umo/ | imwe /imwe/ | -mwe /mwe/ |
| Mbili | -vali /vali/ | ayedi /ajedi/ | -vari /vari/ | vali /vali/ | bibili /bibili/ | vali /vali/ | vali /vali/ |
| Habari | mwane /mwane/ | mwani /mwani/ | wa penduka /wa penduka/ | wa hala po /wa hala po/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | oloi /oloi/ | wa lalapo /wa lalapo/ |
| Asante | nasakwilila /nasakwilila/ | nasakalili /nasakalili/ | okuhepa /okuhepa/ | pandula /pandula/ | nasakwilila /nasakwilila/ | twalipata /twalipata/ | tangi /taŋɡi/ |
| Nzuri | -mwaza /mwaza/ | chachiwahi /tʃatʃiwahi/ | -wa /wa/ | -wa /wa/ | kyawama /kjawama/ | vyali /vjali/ | -nawa /nawa/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.