ChiBemba
Kibemba
Atlantic-Congo (Bantu)
Kibemba (ChiBemba) ni lugha kubwa zaidi ya Zambia na lugha kuu ya mawasiliano katika eneo la Copperbelt. Ina mfumo wa vokali tano na utofauti wa urefu, madarasa saba ya nomino; mara nyingi hutumika kama lugha ya rejea katika utafiti wa lugha za Kibantu.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kibemba
Maji
amenshi
/amenʃi/
Moto
umulilo
/umulilo/
Jua
akasuba
/akasuba/
Mwezi
umweshi
/umweʃi/
Mama
bamayo
/bamajo/
Baba
bataata
/bataːta/
Kula
ukulya
/ukulja/
Kunywa
ukunwa
/ukunwa/
Upendo
ukutemwa
/ukutemwa/
Moyo
umutima
/umutima/
Mti
icimuti
/itʃimuti/
Nyumba
ing'anda
/iŋːanda/
Mbwa
imbwa
/imbwa/
Paka
pushi
/puʃi/
Mkono
ukuboko
/ukuboko/
Jicho
ilinso
/ilinso/
Habari
muli shani
/muli ʃani/
Asante
natotela
/natotela/
Moja
cimo
/tʃimo/
Nzuri
chisuma
/tʃisuma/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu) zinazohusiana
| Maana | Kibemba | Kisangu | Kitonga (Zambia) | Kinyaturu | Kikaonde | Kirundi | Kitumbuka |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | amenshi /amenʃi/ | ameenzi /ameːnzi/ | meenda /meːnda/ | maazi /maːzi/ | mema /mema/ | amazi /amaːzi/ | maji /madʒi/ |
| Moto | umulilo /umulilo/ | umoto /umoto/ | mulilo /mulilo/ | moto /moto/ | mujilo /mudʒilo/ | umuriro /umuɾiɾo/ | moto /moto/ |
| Jua | akasuba /akasuba/ | liluga /liluɡa/ | zuba /zuba/ | nzua /nzua/ | juba /dʒuba/ | izuba /izuba/ | zuwa /zuwa/ |
| Mwezi | umweshi /umweʃi/ | umwesi /umwesi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | ñondo /ɲondo/ | ukwezi /ukwezi/ | mwezi /mwezi/ |
| Mama | bamayo /bamajo/ | mama /mama/ | bama /bama/ | mama /mama/ | bama /bama/ | mama /maːma/ | amama /amama/ |
| Baba | bataata /bataːta/ | baba /baba/ | bataata /bataːta/ | tata /tata/ | batata /batata/ | data /data/ | adada /adada/ |
| Kula | ukulya /ukulja/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kulja/ | kuria /kuɾia/ | kuja /kudʒa/ | kurya /kuɾja/ | kurya /kuɾja/ |
| Kunywa | ukunwa /ukunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kutoma /kutoma/ | kunywa /kuɲwa/ | kumwa /kumwa/ |
| Upendo | ukutemwa /ukutemwa/ | ulungu /uluŋɡu/ | luyando /lujando/ | butogwa /butoɡwa/ | butemwe /butemwe/ | urukundo /uɾukundo/ | kutemwa /kutemwa/ |
| Moyo | umutima /umutima/ | umutima /umutima/ | moyo /mojo/ | umutima /umutima/ | muchima /mutʃima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ |
| Mti | icimuti /itʃimuti/ | umuti /umuti/ | cisamu /tʃisamu/ | umuti /umuti/ | kichi /kitʃi/ | igiti /iɡiti/ | khuni /kʰuni/ |
| Nyumba | ing'anda /iŋːanda/ | inyumba /iɲumba/ | ng'anda /ŋanda/ | nyumba /ɲumba/ | nzubo /nzubo/ | inzu /inzu/ | nyumba /ɲumba/ |
| Mbwa | imbwa /imbwa/ | imbwa /imbwa/ | muvwa /muvwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | ncheŵe /ntʃewe/ |
| Paka | pushi /puʃi/ | paka /paka/ | kaaze /kaːze/ | paka /paka/ | kapuso /kapuso/ | akayabu /akajabu/ | chona /tʃona/ |
| Mkono | ukuboko /ukuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | kuboko /kuboko/ | ukuboko /ukuboko/ | woko /woko/ |
| Jicho | ilinso /ilinso/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ | iriiso /iɾiːso/ | jiso /dʒiso/ | ijisho /idʒiʃo/ | jiso /dʒiso/ |
| Habari | muli shani /muli ʃani/ | mbasala /mbasala/ | mwabuka buti /mwabuka buti/ | mbukire /mbukiɾe/ | mwapoñai /mwapoɲai/ | amahoro /amahoɾo/ | monire /moniɾe/ |
| Asante | natotela /natotela/ | nashukulu /naʃukulu/ | twalumba /twalumba/ | ahsante /ahsante/ | nasakwilila /nasakwilila/ | murakoze /muɾakoze/ | yewo /jewo/ |
| Moja | cimo /tʃimo/ | imo /imo/ | -mwi /mwi/ | umwe /umwe/ | umo /umo/ | rimwe /ɾimwe/ | cimoza /tʃimoza/ |
| Nzuri | chisuma /tʃisuma/ | kwifwa /kwifwa/ | kabotu /kabotu/ | kihi /kihi/ | kyawama /kjawama/ | nziza /nziza/ | cwemi /tʃwemi/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.