Usem Efik
Kiefik
Niger-Congo
Efik is a Lower Cross Niger-Congo language of southeastern Nigeria, the historic literary lingua franca of the Old Calabar region (the historic Efik kingdom of Calabar, which was the major Atlantic slave trade port and palm oil/ivory trade center 17th-19th centuries). The Calabar Efik literary tradition began in 1846 with Hope Waddell's Presbyterian missionary work and the 1862 Goldie Dictionary, making Efik one of the longest-continuously-written sub-Saharan African languages. Modern Efik has ~2 million speakers and serves as a shared lingua franca with the related Ibibio (ibb) and Anaang languages within the Ibibio-Efik dialect continuum. Linguistically, Efik shares Cross River features: noun-class system, tonal (high/low/mid), and SVO order with elaborate verb extension morphology.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiefik
Maji
mmọñ
/mːɔɲ/
Moto
ikañ
/ikaɲ/
Jua
utin
/utin/
Mwezi
ọfiọñ
/ɔfiɔɲ/
Mama
eka
/eka/
Baba
ete
/ete/
Kula
dia
/dia/
Kunywa
ñwọñ
/ŋwɔɲ/
Upendo
ima
/ima/
Moyo
esit
/esit/
Mti
eto
/eto/
Nyumba
ufọk
/ufɔk/
Mbwa
ebua
/ebua/
Paka
nyabudaha
/ɲabudaha/
Mkono
ubọk
/ubɔk/
Jicho
enyin
/eɲin/
Habari
mọñọ
/mɔɲɔ/
Asante
sọsọñọ
/sɔsɔɲɔ/
Moja
kiet
/kiet/
Nzuri
eti
/eti/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana
| Maana | Kiefik | Kiibibio | Kidegema | Kilingala | Kinyaturu | Kikongo | Kimeta |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mmọñ /mːɔɲ/ | mmọñ /mːɔŋ/ | mọn /mɔn/ | máí /mai/ | maazi /maːzi/ | maza /maza/ | mə /mə/ |
| Moto | ikañ /ikaɲ/ | ikañ /ikaŋ/ | ọmạrị /ɔmaɾi/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ | moto /moto/ | tiya /tija/ | mɔŋ /mɔŋ/ |
| Jua | utin /utin/ | utin /utin/ | ọvịnị /ɔvini/ | mói /moi/ | nzua /nzua/ | ntangu /ntaŋɡu/ | nyam /ɲam/ |
| Mwezi | ọfiọñ /ɔfiɔɲ/ | ọfiọñ /ɔfiɔŋ/ | ọsọ /ɔsɔ/ | sánzá /sanza/ | umweri /umweɾi/ | ngonda /ŋɡonda/ | nuŋ /nuŋ/ |
| Mama | eka /eka/ | eka /eka/ | inyeyẹ /iɲɛjɛ/ | mamá /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | ma /ma/ |
| Baba | ete /ete/ | ete /ete/ | etete /etete/ | tatá /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | ta /ta/ |
| Kula | dia /dia/ | dia /dia/ | re /ɾe/ | kolía /kolia/ | kuria /kuɾia/ | ku dia /ku dja/ | mé /me/ |
| Kunywa | ñwọñ /ŋwɔɲ/ | ñwọñ /ŋwɔŋ/ | da /da/ | komɛ́la /komɛla/ | kunywa /kuɲwa/ | ku nua /ku nua/ | nyo /ɲo/ |
| Upendo | ima /ima/ | ima /ima/ | inyiẹna /iɲjɛna/ | bolíngo /boliŋɡo/ | butogwa /butoɡwa/ | zola /zola/ | kɔŋ /kɔŋ/ |
| Moyo | esit /esit/ | esit /esit/ | ọkọmpọnị /ɔkɔmpɔni/ | motéma /motema/ | umutima /umutima/ | ntima /ntima/ | mu /mu/ |
| Mti | eto /eto/ | eto /eto/ | eyo /ejo/ | nzété /nzete/ | umuti /umuti/ | nti /nti/ | ti /ti/ |
| Nyumba | ufọk /ufɔk/ | ufọk /ufɔk/ | ọsụnẹ /ɔsunɛ/ | ndáko /ndako/ | nyumba /ɲumba/ | nzo /nzo/ | nda /nda/ |
| Mbwa | ebua /ebua/ | ebua /ebua/ | ifụnị /ifuni/ | mbwá /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbu /mbu/ |
| Paka | nyabudaha /ɲabudaha/ | ekpe /ekpe/ | ọchẹ /ɔtʃɛ/ | nyáu /ɲau/ | paka /paka/ | nyau /ɲau/ | guŋ /ɡuŋ/ |
| Mkono | ubọk /ubɔk/ | ubọk /ubɔk/ | ọnẹ /ɔnɛ/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ | ukuboko /ukuboko/ | koko /koko/ | boa /boa/ |
| Jicho | enyin /eɲin/ | enyin /eɲin/ | enẹ /enɛ/ | líso /liso/ | iriiso /iɾiːso/ | disu /disu/ | dzi /dzi/ |
| Habari | mọñọ /mɔɲɔ/ | mesiere /mesiere/ | amọn /amɔn/ | mbóte /mbote/ | mbukire /mbukiɾe/ | mboté /mbote/ | mɔlɔŋ /mɔlɔŋ/ |
| Asante | sọsọñọ /sɔsɔɲɔ/ | sọsọñọ /sɔsɔŋɔ/ | nani /nani/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ | ahsante /ahsante/ | matondo /matondo/ | nfɔn /nfɔn/ |
| Moja | kiet /kiet/ | kiet /kiet/ | ọmọ /ɔmɔ/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ | umwe /umwe/ | mosi /mosi/ | mɔ /mɔ/ |
| Nzuri | eti /eti/ | mfọn /mfɔn/ | ekenẹ /ekenɛ/ | malámu /malamu/ | kihi /kihi/ | mbote /mbote/ | mwa /mwa/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.