Xaasongaxango
Kikhassonke
Niger-Congo
Xaasongaxango (also Khassonké, Xaasonga, Western Manding) is the Manding language of the Khasso region in western Mali, closely related to Bambara (bm), Maninka, and Dyula (dyu) within the Manding cluster of Western Mande. The Khasso were a 19th-century Bambara-speaking polity centered at Médine on the Senegal River, conquered by the French in 1857. Today Xaasongaxango is recognized by Mali as a national language alongside other Manding varieties, with bilingual education programs since 1985. Mutual intelligibility with Bambara is high, and many sources treat Khassonké as a dialect of Bambara, though distinct phonological features (notably tonal patterns and vowel system) and cultural identity warrant separate treatment.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikhassonke
Maji
ji
/dʒi/
Moto
tasuma
/tasuma/
Jua
tile
/tile/
Mwezi
kalo
/kalo/
Mama
ba
/ba/
Baba
fa
/fa/
Kula
domu
/domu/
Kunywa
min
/min/
Upendo
kanu
/kanu/
Moyo
dusu
/dusu/
Mti
yiri
/jiɾi/
Nyumba
so
/so/
Mbwa
wulu
/wulu/
Paka
jakuma
/dʒakuma/
Mkono
bolo
/bolo/
Jicho
ɲa
/ɲa/
Habari
i ni sogoma
/i ni soɡoma/
Asante
i ni baara
/i ni baːɾa/
Moja
kele
/kele/
Nzuri
nyi
/ɲi/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana
| Maana | Kikhassonke | Kimaninkakan cha Kita | Kimaninkakan cha Magharibi | Kimaninka cha Mashariki | Kidyula | Kibambara | Kikonabere |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Moto | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ |
| Jua | tile /tile/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Mwezi | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Mama | ba /ba/ | ba /ba/ | na /na/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ |
| Baba | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Kula | domu /domu/ | don /don/ | don /don/ | domu /domu/ | dun /dun/ | dumuni /dumuni/ | don /don/ |
| Kunywa | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| Upendo | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ |
| Moyo | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Mti | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiri/ | jiri /dʒiɾi/ | yiri /jiri/ |
| Nyumba | so /so/ | so /so/ | so /so/ | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ |
| Mbwa | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | fugo /fuɡo/ |
| Paka | jakuma /dʒakuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | nyukuma /ɲukuma/ |
| Mkono | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Jicho | ɲa /ɲa/ | ña /ɲa/ | nya /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Habari | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni ce /i ni t͡ʃɛ/ | ka kɛ /ka kɛ/ |
| Asante | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni se /i ni se/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni ce /i ni t͡ʃɛ/ | baraka /baɾaka/ |
| Moja | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Nzuri | nyi /ɲi/ | ñuman /ɲuman/ | nyuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.