Vahcuengh
Tiếng Tráng
Kra-Dai > Tai
Tiếng Zhuang (Vahcuengh) là ngôn ngữ phi Hán lớn nhất Trung Quốc, được hơn 16 triệu người sử dụng chủ yếu ở Khu tự trị Dân tộc Choang Quảng Tây. Âm Hán-Choang được vay mượn chủ yếu qua tiếp xúc lâu dài với tiếng Bình Thoại (Pinghua) và tiếng Quảng Đông, vốn là các phương ngữ có uy tín trong khu vực. Chữ Sawndip (古壯字) truyền thống mượn chữ Hán theo âm và nghĩa để ghi lại từ vựng tiếng Zhuang và các từ mượn Hán. Tiếng Zhuang tiêu chuẩn hiện đại dùng hệ chữ Latin được chuẩn hóa năm 1957, với thanh điệu được đánh dấu bằng phụ âm cuối từ (z=thanh 1, j=thanh 2, x=thanh 3, q=thanh 4, h=thanh 5, không dấu=thanh 6). Lớp âm Hán-Choang là một trong những tầng tiếp xúc Hán ngữ được ghi chép sớm nhất của ngữ hệ Tai-Kradai, có giá trị quan trọng trong việc tái lập âm vị học tiếng Tai nguyên thủy.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Tiếng Tráng
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | iet | /ʔjɛt̚˥/ | |
| 二 | two | ngeih | /ŋei˨˦/ | |
| 三 | three | sam | /saːm˧˧/ | |
| 四 | four | seiq | /ɬei˦˥/ | |
| 五 | five | haj | /haː˨˩/ | |
| 六 | six | roek | /ɣok̚˥/ | |
| 七 | seven | caet | /tsaːt̚˥/ | |
| 八 | eight | bet | /pɛt̚˥/ | |
| 九 | nine | gouj | /kou˨˩/ | |
| 十 | ten | cib | /tsip̚˧˥/ | |
| 日 | sun | ngaed | /ŋaːt̚˩/ | |
| 月 | moon | nyied | /ɲet̚˩/ | |
| 山 | mountain | san | /ɬaːn˧˧/ | |
| 水 | water | suij | /ɬui˨˩/ | |
| 火 | fire | foj | /fo˨˩/ | |
| 木 | tree | moeg | /mok̚˩/ | |
| 土 | soil | doj | /to˨˩/ | |
| 天 | sky | dienh | /ten˨˦/ | |
| 地 | ground | dih | /ti˨˦/ | |
| 海 | sea | haij | /haːi˨˩/ | |
| 龍 | dragon | lungz | /luŋ˨˩˧/ | |
| 虎 | tiger | hux | /hu˧˩/ | |
| 犬 | dog | gienz | /kin˨˩˧/ | |
| 馬 | horse | max | /maː˧˩/ | |
| 鳥 | bird | roeg | /ɣok̚˨/ | |
| 魚 | fish | bya | /pjaː˧˧/ | |
| 牛 | ox | vaiz | /waːi˨˩˧/ | |
| 羊 | sheep | yangz | /jaŋ˨˩˧/ | |
| 貓 | cat | mauz | /maːu˨˩˧/ | |
| 人 | person | yinz | /jin˨˩˧/ | |
| 手 | hand | soux | /ɬou˧˩/ | |
| 足 | foot | cug | /tsuk̚˨/ | |
| 目 | eye | moeg | /mok̚˨/ | |
| 耳 | ear | rwix | /ɣwi˧˩/ | |
| 口 | mouth | houx | /hou˧˩/ | |
| 頭 | head | dauz | /taːu˨˩˧/ | |
| 心 | heart | simz | /ɬim˨˩˧/ | |
| 血 | blood | ied | /ʔet̚˩/ | |
| 肉 | meat | noh | /no˨˦/ | |
| 上 | up | ciengx | /tseŋ˧˩/ | |
| 下 | down | hax | /haː˧˩/ | |
| 中 | middle | cungh | /tsuŋ˨˦/ | |
| 中 | hit | cungq | /tsuŋ˦˥/ | |
| 央 | center | yangh | /jaŋ˨˦/ | |
| 左 | left | swix | /ɬwi˧˩/ | |
| 右 | right | yoix | /joi˧˩/ | |
| 東 | east | dungh | /tuŋ˨˦/ | |
| 西 | west | sih | /ɬi˨˦/ | |
| 南 | south | namz | /naːm˨˩˧/ | |
| 北 | north | baeg | /pak̚˨/ | |
| 行 | go | hengz | /heŋ˨˩˧/ | |
| 行 | row | hangz | /haŋ˨˩˧/ | |
| 来 | come | laiz | /laːi˨˩˧/ | |
| 去 | leave | heiq | /hei˦˥/ | |
| 見 | see | gienh | /ken˨˦/ | |
| 聞 | hear | vwnz | /wɯn˨˩˧/ | |
| 食 | eat | gwn | /kɯn˧˧/ | |
| 飲 | drink | imx | /im˧˩/ | |
| 走 | run | byaij | /pjaːi˨˩/ | |
| 坐 | sit | naengh | /nɛŋ˨˦/ | |
| 立 | stand | rip | /ɣip̚˧˥/ |
Nguồn
- 古壯字字典 (Wei Qingwen et al., 1989)
- Hudak, T.J. — Zhuang phonology and loanword adaptation studies
- Lương Văn Tự (1962) — Pinghua-Zhuang phonological correspondence research
- Wiktionary Zhuang entries (za.wiktionary.org)
- Zhuang Wikipedia (za.wikipedia.org) and Sawndip source materials
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Kra-Dai liên quan
| Nghĩa | Tiếng Tráng | Tiếng Bố Y | Tiếng Thái Đen | Tiếng Thái Song | Tiếng Nùng | Tiếng Tày | Tiếng Thái (miền Bắc) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 淰 /ɣam˦/ | raamx /raːm˧˩/ | ꪙꪾꫂ /nam˦/ | น้ำ /nam˧˩/ | nặm /naːm˨˩/ | nặm /naːm˨˩/ | น้ำ /nam˧˥/ |
| Lửa | 火 /fei˧˥/ | feih /fei˧˩/ | ꪼꪡ /fai˨˦/ | ไฟ /faj˧˩/ | fầy /fəj˨˩/ | phầy /fəj˨˩/ | ไฟ /faj˥/ |
| Mặt trời | 日 /taŋ˧˥ŋon˧˥/ | ngonzbyaaiz /ŋon˩˩pjaːi˩˩/ | ꪼꪎ /sai˨˦/ | ตะวัน /ta˩˧ wan˧/ | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | tha vằn /tʰaː˧˧vən˨˩/ | ตะวัน /ta˨˩wan˥/ |
| Mặt trăng | 月 /dan˥/ | ronh /roːn˧˩/ | ꪒꪮꪙ /don˨˦/ | เดือน /dɯːan˧/ | boon /boːn˧˧/ | bươn /bɯən˧˧/ | เดือน /dɯːan˥/ |
| Sao | ndaundeiq /ɗaːu˨˦ɗei˧˥/ | ndaux /ʔdaːu˧/ | ꪒꪱꪫ /daːw˧/ | ดาว /daːw˩/ | đao /daːw/ | đao /daːw/ | ดาว /daːw˧/ |
| Mẹ | 𫱆 /me˨/ | meeh /meː˧˩/ | ꪵꪶꪀ /mɛː˨˦/ | แม่ /mɛː˧˩/ | mé /mɛ˨˩˧/ | mẻ /mɛ˨˩˧/ | แม่ /mɛː˥˩/ |
| Cha | boh /po˧/ | poh /poː˧˩/ | ꪶꪜ /pɔ˨˦/ | พ่อ /pʰɔː˧˩/ | pò /pɔ˨˩/ | pò /pɔ˨˩/ | พ่อ /pʰɔː˥˩/ |
| Tôi | gou /kou˨˦/ | gul /ku˨˩/ | kau /kaw˥/ | กู /kuː˧/ | khỏi /xɔːj/ | khỏi /xɔːj/ | ตู /tuː˩/ |
| Bạn | mwngz /mɯŋ˧˩/ | mengz /məŋ˩/ | ꪣꪳꪉ /mɯŋ˧/ | มึง /mɯŋ˧/ | mưng /mɯŋ/ | mừng /mɯŋ/ | ตั๋ว /tua˩˩˦/ |
| Tên | coh /ɕo˧/ | mingz /miŋ˩/ | chư /tɕɯ˧˩/ | ชื่อ /tɕɯː˧˩/ | chứ /ɕɯ/ | chứ /ɕɯ/ | จื้อ /tɕɯː˧/ |
| Mắt | da /taː˨˦/ | daa /daː˨˦/ | ꪁꪎ /taː˨˦/ | ตา /taː˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | tha /tʰaː˧˧/ | ต๋า /taː˩˧/ |
| Tay | fwngz /fɯŋ˧˩/ | faengz /faŋ˩˩/ | ꪐꪮ /mɯ˨˦/ | มือ /mɯː˧/ | mừ /mɯ˨˩/ | mừ /mɯ˨˩/ | มือ /mɯː˥/ |
| Tim | sim /sim˨˦/ | saamh /saːm˧˩/ | ꪈꪲꪒ /tɕai˧/ | ใจ /tɕaj˧/ | cấy /kəj˨˩˧/ | chầy /tʃəj˨˩/ | ใจ๋ /tɕaj˩˧/ |
| Yêu | 𭝚 /kjai˧˥/ | gaais /ɡaːi˥˧/ | ꪥꪮꪀ /hak˧˩/ | ฮัก /hak˥/ | rắc /rak˧˥/ | hắc /hak˧˥/ | ฮัก /hak˧˥/ |
| Cây | faex /fai˦˨/ | faix /fai˧˩/ | ꪶꪕꪙ ꪼꪮꪉ /ton mai˨˦/ | ต้นไม้ /ton˧˩ maj˧˩/ | mạy /maːj˨˩/ | mạy /maːj˨˩/ | ต้นไม้ /ton˧˥maj˧˥/ |
| Nhà | 𭓨 /ɣan˧˥/ | ranz /raŋ˩˩/ | ꪙꪮꪙ /hɯan˧˨/ | เรือน /rɯːan˧/ | rườn /zɯən˨˩/ | rườn /zɯən˨˩/ | เฮือน /hɯːan˥/ |
| Chó | ma /maː˨˦/ | ma /ma˨˦/ | ꪢꪱ /maː˨˦/ | หมา /maː˩˧/ | ma /maː˧˧/ | ma /maː˧˧/ | หมา /maː˩˧/ |
| Mèo | meuz /meu˧˩/ | meeuq /meːu˧˧/ | ꪵꪙꪺ /mɛːu˨˦/ | แมว /mɛːw˩˧/ | meo /meo˧˧/ | meo /meo˧˧/ | แมว /mɛːw˥/ |
| Ăn | gwn /kɯn˨˦/ | gianl /ɡian˧˥/ | ꪀꪲꪙ /kin˨˦/ | กิน /kin˧/ | kin /kin˧˧/ | kin /kin˧˧/ | กิ๋น /kin˩˧/ |
| Uống | gwn /kɯn˨˦/ | gunl /ɡuŋ˧˥/ | ꪀꪲꪙ ꪙꪾꫂ /kin˨˦ nam˦/ | ดื่ม /dɯːm˧˩/ | kin nặm /kin˧˧naːm˨˩/ | uống /uəŋ˧˥/ | ดื่ม /dɯːm˥˩/ |
| Một | 一 /it˧/ | ndeeul /ndeːu˧˥/ | ꪙꪲꪮꪉ /nɯŋ˨˦/ | หนึ่ง /nɯŋ˩/ | nưng /nɯŋ˧˧/ | nưng /nɯŋ˧˧/ | หนึ่ง /nɯŋ˨˩/ |
| Hai | song /θoːŋ˨˦/ | song /soːŋ˨˦/ | ꪎꪮꪉ /sɔːŋ˧˩/ | สอง /sɔːŋ˩˧/ | soong /soːŋ/ | soong /soːŋ/ | สอง /sɔːŋ˩/ |
| Xin chào | mwngz ndei /mɯŋ˧˥dei˨˦/ | meez ndil /meː˩˩ ndi˧˥/ | ꪎꪺꪎꪒꪲ /sa wad dii/ | สบายดี /sa˩˧ baːj˩˧ diː˩˧/ | choà /tʃɔaː˨˩/ | chào /tʃaːw˨˩/ | สวัสดี /sa˨˩wat˨˩diː˥/ |
| Cảm ơn | dwgrengz mwngz /tɯk˧ɣeŋ˧˥mɯŋ˧˥/ | gangzhainh /ɡaŋ˩˩haiŋ˧˩/ | ꪒꪲ ꪎꪶꪙ /tɕɔp tɕai/ | ขอบใจ /kʰɔːp˩˧ tɕaj˩˧/ | ơn rể /ɤn˧˧zɛ˨˩˧/ | cảm ơn /kaːm˨˩˧ɤn˧˧/ | ขอบคุณ /kʰɔːp˨˩kʰun˥/ |
| Tốt | ndei /dei˨˦/ | ndil /ndi˧˥/ | ꪒꪲ /diː˨˦/ | ดี /diː˩˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | đây /ɗəj˧˧/ | ดี /diː˥/ |
| Chim cu cu | roegdinghgeng /ɣok˧ tiŋ˧ keːŋ˨˦/ | — | — | — | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | khảm khắc /kʰaːm˨˩˧ kʰak˥/ | นกคัคคู /nok˦˥ kʰak˦˥kʰuː˧/ |
| Máy tính | dennauj /teːn˧˥ naːu˥/ | — | — | — | — | — | คอมพิวเตอร์ /kʰɔm˧.pʰiw˧.tɤː˥˩/ |
So sánh trật tự từ
So sánh với các ngôn ngữ lớn trên thế giới
So sánh với các ngôn ngữ có quan hệ gần gũi
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Kra-Dai > Tai liên quan
| Chữ Hán | Tiếng Tráng | Tiếng Khách Gia Đài Loan | Tiếng Khách Gia | Huiyang Hakka | Tiếng Khách Gia Mai Huyện | Tiếng Bạch thoại Nam Ninh | Tiếng Trung Sơn |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | iet /ʔjɛt̚˥/ | id5 /it̚˨/ | yit /jit̚˨/ | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˩/ | jat1 /jɐt̚˥/ | jat1 /jɐt̚˥/ |
| 二 | ngeih /ŋei˨˦/ | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngì /ŋi˥˧/ | ji6 /ji˨˨/ | ji6 /ji˨˨/ |
| 三 | sam /saːm˧˧/ | sam1 /sam˨˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˧˧/ | sâm /sam˦˦/ | thaam1 /θaːm˥˥/ | saam1 /saːm˥˥/ |
| 四 | seiq /ɬei˦˥/ | si4 /si˥˥/ | si /si˥˥/ | sì /si˥˧/ | sì /sɿ˥˧/ | thei3 /θei˧˧/ | sei3 /sei˧˧/ |
| 五 | haj /haː˨˩/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ng5 /ŋ˩˧/ | ng5 /ŋ˩˧/ |
| 六 | roek /ɣok̚˥/ | liug6 /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | luk6 /lʊk̚˨/ | luk6 /lʊk̚˨/ |
| 七 | caet /tsaːt̚˥/ | cid5 /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˩/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ | cat1 /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | bet /pɛt̚˥/ | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat̚˨/ | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˩/ | baat3 /paːt̚˧/ | baat3 /paːt̚˧/ |
| 九 | gouj /kou˨˩/ | giu3 /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | gau2 /kɐu˧˥/ | gau2 /kɐu˧˥/ |
| 十 | cib /tsip̚˧˥/ | siib6 /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | si̍p /sip̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | slap6 /ɬɐp̚˨/ | sap6 /sɐp̚˨/ |
| 日 | ngaed /ŋaːt̚˩/ | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngat6 /ŋɐt̚˨/ | jat6 /jɐt̚˨/ |
| 月 | nyied /ɲet̚˩/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngyut6 /ŋyt̚˨/ | jyut6 /jyt̚˨/ |
| 山 | san /ɬaːn˧˧/ | san1 /san˨˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˧˧/ | sân /san˦˦/ | slaan1 /ɬaːn˥˥/ | saan1 /saːn˥˥/ |
| 水 | suij /ɬui˨˩/ | sui3 /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sleoi2 /ɬɵy˧˥/ | seoi2 /sɵy˧˥/ |
| 火 | foj /fo˨˩/ | fo3 /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fo2 /fɔ˧˥/ | fo2 /fɔ˧˥/ |
| 木 | moeg /mok̚˩/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ |
| 土 | doj /to˨˩/ | tu3 /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | tou2 /tʰou˧˥/ | tou2 /tʰou˧˥/ |
| 天 | dienh /ten˨˦/ | tien1 /tʰien˨˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˧˧/ | thiên /tʰien˦˦/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ | tin1 /tʰiːn˥˥/ |
| 地 | dih /ti˨˦/ | ti4 /tʰi˥˥/ | thi /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˥˧/ | thì /tʰi˥˧/ | dei6 /tei˨˨/ | dei6 /tei˨˨/ |
| 海 | haij /haːi˨˩/ | hoi3 /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ | hoi2 /hɔːi˧˥/ |
| 龍 | lungz /luŋ˨˩˧/ | liung2 /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ | lung4 /lʊŋ˨˩/ |
| 虎 | hux /hu˧˩/ | fu3 /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu2 /fu˧˥/ | fu2 /fu˧˥/ |
| 犬 | gienz /kin˨˩˧/ | kien3 /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | hin2 /hiːn˧˥/ | hyun2 /hyːn˧˥/ |
| 馬 | max /maː˧˩/ | ma3 /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | maa4 /ma˨˦/ | maa5 /ma˩˧/ |
| 鳥 | roeg /ɣok̚˨/ | diau3 /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | niu4 /niu˨˦/ | niu5 /niu˩˧/ |
| 魚 | bya /pjaː˧˧/ | ng2 /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ngyu4 /ŋyː˨˩/ | jyu4 /jyː˨˩/ |
| 牛 | vaiz /waːi˨˩˧/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ | ngau4 /ŋɐu˨˩/ |
| 羊 | yangz /jaŋ˨˩˧/ | iong2 /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | yong /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ | joeng4 /jœŋ˨˩/ |
| 貓 | mauz /maːu˨˩˧/ | meu4 /meu˥˥/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˧˧/ | mêu /meu˦˦/ | maau1 /maːu˥˥/ | maau1 /maːu˥˥/ |
| 人 | yinz /jin˨˩˧/ | ngin2 /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ | jan4 /jɐn˨˩/ |
| 手 | soux /ɬou˧˩/ | su3 /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | slau2 /ɬɐu˧˥/ | sau2 /sɐu˧˥/ |
| 足 | cug /tsuk̚˨/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ | zuk1 /tsʊk̚˥/ |
| 目 | moeg /mok̚˨/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | muk6 /mʊk̚˨/ | muk6 /mʊk̚˨/ |
| 耳 | rwix /ɣwi˧˩/ | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ji4 /ji˨˦/ | ji5 /ji˩˧/ |
| 口 | houx /hou˧˩/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | hau2 /hau˧˥/ | hau2 /hɐu˧˥/ |
| 頭 | dauz /taːu˨˩˧/ | teu2 /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | tau4 /tʰau˨˩/ | tau4 /tʰɐu˨˩/ |
| 心 | simz /ɬim˨˩˧/ | sim1 /sim˨˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˧˧/ | sîm /sim˦˦/ | slam1 /ɬam˥˥/ | sam1 /sɐm˥˥/ |
| 血 | ied /ʔet̚˩/ | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˩/ | hyut3 /hyt̚˧/ | hyut3 /hyːt̚˧/ |
| 肉 | noh /no˨˦/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | nok6 /nok̚˨/ | juk6 /jʊk̚˨/ |
| 上 | ciengx /tseŋ˧˩/ | song4 /soŋ˥˥/ | song /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˥˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | 上面(locative)sloeng6 /ɬœŋ˨˨/上去(directional verb)sloeng5 /ɬœŋ˩˧/ | 上面(locative)soeng6 /sœŋ˨˨/上去(directional verb)soeng5 /sœŋ˩˧/ |
| 下 | hax /haː˧˩/ | ha4 /ha˥˥/ | ha /ha˥˥/ | hà /ha˥˧/ | hà /ha˥˧/ | haa6 /ha˨˨/ | haa6 /ha˨˨/ |
| 中 | cungh /tsuŋ˨˦/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˧˧/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ | zung1 /tsʊŋ˥˥/ |
| 中 | cungq /tsuŋ˦˥/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ | chung /tsuŋ˥˥/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ | zung3 /tsʊŋ˧˧/ |
| 央 | yangh /jaŋ˨˦/ | iong1 /joŋ˨˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˧˧/ | yông /joŋ˦˦/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ | joeng1 /jœŋ˥˥/ |
| 左 | swix /ɬwi˧˩/ | zo3 /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | zo2 /tsɔː˧˥/ | zo2 /tsɔː˧˥/ |
| 右 | yoix /joi˧˩/ | iu4 /ju˥˥/ | yu /ju˥˥/ | yù /ju˥˧/ | yù /ju˥˧/ | jau6 /jɐu˨˨/ | jau6 /jɐu˨˨/ |
| 東 | dungh /tuŋ˨˦/ | dung1 /tuŋ˨˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˧˧/ | tûng /tuŋ˦˦/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ | dung1 /tʊŋ˥˥/ |
| 西 | sih /ɬi˨˦/ | si1 /si˨˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˧˧/ | sî /si˦˦/ | sai1 /sɐi˥˥/ | sai1 /sɐi˥˥/ |
| 南 | namz /naːm˨˩˧/ | nam2 /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | naam4 /naːm˨˩/ | naam4 /naːm˨˩/ |
| 北 | baeg /pak̚˨/ | bed5 /pet̚˨/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | bak1 /pɐk̚˥/ | bak1 /pɐk̚˥/ |
| 行 | hengz /heŋ˨˩˧/ | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ | hang4 /hɐŋ˨˩/ |
| 行 | hangz /haŋ˨˩˧/ | hong4 /hoŋ˥˥/ | hong /hoŋ˨˦/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ | hong4 /hɔːŋ˨˩/ |
| 来 | laiz /laːi˨˩˧/ | loi2 /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lai˨˩/ | 文讀loi4 /lɔːi˨˩/白讀lai4 /lɐi˨˩/ |
| 去 | heiq /hei˦˥/ | hi4 /hi˥˥/ | hi /hi˥˥/ | hì /hi˥˧/ | hì /hi˥˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ | heoi3 /hɵy˧˧/ |
| 見 | gienh /ken˨˦/ | gien4 /kien˥˥/ | kien /kien˥˥/ | kièn /kien˥˧/ | kièn /kien˥˧/ | gin3 /kiːn˧˧/ | gin3 /kin˧˧/ |
| 聞 | vwnz /wɯn˨˩˧/ | vun2 /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | man4 /mɐn˨˩/ | man4 /mɐn˨˩/ |
| 食 | gwn /kɯn˧˧/ | siid6 /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | si̍t /sit̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | sik6 /sɪk̚˨/ | sik6 /sɪk̚˨/ |
| 飲 | imx /im˧˩/ | im3 /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | jam2 /jɐm˧˥/ | jam2 /jɐm˧˥/ |
| 走 | byaij /pjaːi˨˩/ | zeu3 /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | zau2 /tsɐu˧˥/ | zau2 /tsɐu˧˥/ |
| 坐 | naengh /nɛŋ˨˦/ | co1 /tsʰo˨˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˧˧/ | chhô /tsʰo˦˦/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ | co5 /tsʰɔ˩˧/ |
| 立 | rip /ɣip̚˧˥/ | lib6 /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lap6 /lɐp̚˨/ | lap6 /lɐp̚˨/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.