惠陽客家話
Huiyang Hakka
Sinitic (Hakka)
Một biến thể tiếng Khách Gia thuộc tiểu nhóm Tân Huệ (新惠小片) của phiến Việt-Đài (粵台片), được nói ở Huệ Dương, Huệ Châu, miền đông Quảng Đông. Không có âm uốn lưỡi giống tiếng Khách Gia Mai Huyện (khác với Hải Lục), với các đường nét thanh điệu riêng của tiểu nhóm. Đây là thổ ngữ quê gốc của người Khách Gia ở Thâm Quyến và vùng Tân Giới của Hồng Kông, cũng như của cộng đồng Khách Gia hải ngoại ở Suriname và Guyana.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Huiyang Hakka
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | yit | /jit̚˩/ | |
| 二 | two | ngì | /ŋi˥˧/ | |
| 三 | three | sâm | /sam˧˧/ | |
| 四 | four | sì | /si˥˧/ | |
| 五 | five | ńg | /ŋ̍˧˩/ | |
| 六 | six | liu̍k | /liuk̚˥/ | |
| 七 | seven | chhit | /tsʰit̚˩/ | |
| 八 | eight | pat | /pat̚˩/ | |
| 九 | nine | kiú | /kiu˧˩/ | |
| 十 | ten | si̍p | /sip̚˥/ | |
| 日 | sun | ngi̍t | /ŋit̚˥/ | |
| 月 | moon | ngie̍t | /ŋiet̚˥/ | |
| 山 | mountain | sân | /san˧˧/ | |
| 水 | water | súi | /sui˧˩/ | |
| 火 | fire | fó | /fo˧˩/ | |
| 木 | tree | mu̍k | /muk̚˥/ | |
| 土 | soil | thú | /tʰu˧˩/ | |
| 天 | sky | thiên | /tʰien˧˧/ | |
| 地 | ground | thì | /tʰi˥˧/ | |
| 海 | sea | hói | /hoi˧˩/ | |
| 龍 | dragon | liung | /liuŋ˩˩/ | |
| 虎 | tiger | fú | /fu˧˩/ | |
| 犬 | dog | khién | /kʰien˧˩/ | |
| 馬 | horse | má | /ma˧˩/ | |
| 鳥 | bird | tiáu | /tiau˧˩/ | |
| 魚 | fish | ng | /ŋ˩˩/ | |
| 牛 | ox | ngiu | /ŋiu˩˩/ | |
| 羊 | sheep | yong | /joŋ˩˩/ | |
| 貓 | cat | mêu | /meu˧˧/ | |
| 人 | person | ngin | /ŋin˩˩/ | |
| 手 | hand | sú | /su˧˩/ | |
| 足 | foot | chiuk | /tɕiuk̚˩/ | |
| 目 | eye | mu̍k | /muk̚˥/ | |
| 耳 | ear | ngí | /ŋi˧˩/ | |
| 口 | mouth | khiéu | /kʰieu˧˩/ | |
| 頭 | head | theu | /tʰeu˩˩/ | |
| 心 | heart | sîm | /sim˧˧/ | |
| 血 | blood | hiet | /hiet̚˩/ | |
| 肉 | meat | ngiu̍k | /ŋiuk̚˥/ | |
| 上 | up | sòng | /soŋ˥˧/ | |
| 下 | down | hà | /ha˥˧/ | |
| 中 | middle | chûng | /tsuŋ˧˧/ | |
| 中 | hit | chùng | /tsuŋ˥˧/ | |
| 央 | center | yông | /joŋ˧˧/ | |
| 左 | left | chó | /tso˧˩/ | |
| 右 | right | yù | /ju˥˧/ | |
| 東 | east | tûng | /tuŋ˧˧/ | |
| 西 | west | sî | /si˧˧/ | |
| 南 | south | nam | /nam˩˩/ | |
| 北 | north | 白讀 | pet | /pet̚˩/ |
| 文讀 | pak | /pak̚˩/ | ||
| 行 | go | hang | /haŋ˩˩/ | |
| 行 | row | hòng | /hoŋ˥˧/ | |
| 来 | come | loi | /loi˩˩/ | |
| 去 | leave | hì | /hi˥˧/ | |
| 見 | see | kièn | /kien˥˧/ | |
| 聞 | hear | vun | /vun˩˩/ | |
| 食 | eat | si̍t | /sit̚˥/ | |
| 飲 | drink | yím | /jim˧˩/ | |
| 走 | run | chéu | /tseu˧˩/ | |
| 坐 | sit | chhô | /tsʰo˧˧/ | |
| 立 | stand | li̍p | /lip̚˥/ |
Nguồn
- Wikipedia: 惠陽話 / 新惠小片 (2026-06-19閲覧)
- 李如龍ら 客家方言の記述
- Meixian (hak_mz) baseline を基に新惠小片の調値で調整
- Glottolog: Hakka 粵台片
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Sinitic (Hakka) liên quan
| Chữ Hán | Huiyang Hakka | Tiếng Khách Gia Mai Huyện | Tiếng Khách Gia Đài Loan | Tiếng Khách Gia | Khách Gia Hải Lục | Shao-Jiang Min | Tiếng Bình thoại |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˩/ | id5 /it̚˨/ | yit /jit̚˨/ | yit /jit̚˥/ | it /it˨/ | it⁵ /it̚˥/ |
| 二 | ngì /ŋi˥˧/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˧˧/ | ngi /ŋi˧˥/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 三 | sâm /sam˧˧/ | sâm /sam˦˦/ | sam1 /sam˨˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˥˧/ | sang /saŋ˦/ | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ |
| 四 | sì /si˥˧/ | sì /sɿ˥˧/ | si4 /si˥˥/ | si /si˥˥/ | sì /si˩˩/ | si /si˥/ | si²² /si˨˨/ |
| 五 | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng /ŋ̍˧/ | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ |
| 六 | liu̍k /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liug6 /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˨/ | liuk /liuk˨/ | lok²² /lok̚˨˨/ |
| 七 | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˩/ | cid5 /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˥/ | chit /tsʰit˨/ | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˩/ | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat̚˨/ | pat /pat̚˥/ | pat /pat˨/ | pat⁵ /pat̚˥/ |
| 九 | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | giu3 /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˨˦/ | kiu /kiu˧˩/ | kau³⁵ /kɐu˧˥/ |
| 十 | si̍p /sip̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | siib6 /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | sip /sip˥/ | sap²² /sɐp̚˨˨/ |
| 日 | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ngit /ŋit˥/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 月 | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngiet /ŋiet˨/ | ngye²² /ŋye˨˨/ |
| 山 | sân /san˧˧/ | sân /san˦˦/ | san1 /san˨˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˥˧/ | san /san˦/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui3 /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˨˦/ | sui /sui˧˩/ | sui³³ /sui˧˧/ |
| 火 | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fo3 /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˨˦/ | foi /foi˧˩/ | xuo³³ /xuo˧˧/ |
| 木 | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk /muk˥/ | muk⁵ /muk̚˥/ |
| 土 | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | tu3 /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˨˦/ | thu /tʰu˧˩/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | thiên /tʰien˧˧/ | thiên /tʰien˦˦/ | tien1 /tʰien˨˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˥˧/ | thien /tʰien˦/ | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | thì /tʰi˥˧/ | thì /tʰi˥˧/ | ti4 /tʰi˥˥/ | thi /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˧˧/ | thi /tʰi˧˥/ | ti²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi3 /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˨˦/ | hoi /hoi˧˩/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung2 /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung /liuŋ˥˥/ | liung /liuŋ˧˥/ | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ |
| 虎 | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu3 /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˨˦/ | fu /fu˧˩/ | xu²¹ /xu˨˩/ |
| 犬 | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | kien3 /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˨˦/ | khien /kʰien˧˩/ | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ |
| 馬 | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma3 /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˨˦/ | ma /ma˧˩/ | ma²¹ /ma˨˩/ |
| 鳥 | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | diau3 /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˨˦/ | niau /niau˧˩/ | niau²¹ /niau˨˩/ |
| 魚 | ng /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ng2 /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng /ŋ˥˥/ | ngi /ŋi˧˥/ | y²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu /ŋiu˧˥/ | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ |
| 羊 | yong /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | iong2 /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | yong /joŋ˥˥/ | iong /ioŋ˧˥/ | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 貓 | mêu /meu˧˧/ | mêu /meu˦˦/ | meu4 /meu˥˥/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˥˧/ | mau /mau˦/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ |
| 人 | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin2 /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin /ŋin˥˥/ | ngin /ŋin˧˥/ | neing³³ /neiŋ˧˧/ |
| 手 | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | su3 /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | shiú /ʃiu˨˦/ | chiu /tɕʰiu˧˩/ | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ |
| 足 | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | chiuk /tɕiuk˨/ | jy²⁴ /tsy˨˦/ |
| 目 | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk /muk˥/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˨˦/ | ngi /ŋi˧˩/ | er³³ /ɚ˧˧/ |
| 口 | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | kheu /kʰeu˧˩/ | khou³³ /kʰəu˧˧/ |
| 頭 | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | teu2 /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | theu /tʰeu˥˥/ | theu /tʰeu˧˥/ | thou³¹ /tʰəu˧˩/ |
| 心 | sîm /sim˧˧/ | sîm /sim˦˦/ | sim1 /sim˨˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˥˧/ | sim /sim˦/ | sam²¹ /sɐm˨˩/ |
| 血 | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˩/ | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˥/ | hiet /hiet˨/ | xye³⁵ /ɕye˧˥/ |
| 肉 | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | ngiuk /ŋiuk˥/ | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ |
| 上 | sòng /soŋ˥˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | song4 /soŋ˥˥/ | song /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˧˧/ | siong /ɕioŋ˧˥/ | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ |
| 下 | hà /ha˥˧/ | hà /ha˥˧/ | ha4 /ha˥˥/ | ha /ha˥˥/ | hà /ha˧˧/ | ha /ha˧˥/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | chûng /tsuŋ˧˧/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˦/ | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ |
| 中 | chùng /tsuŋ˥˧/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ | chung /tsuŋ˥˥/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | tung /tuŋ˧˥/ | zung²² /tsuŋ˨˨/ |
| 央 | yông /joŋ˧˧/ | yông /joŋ˦˦/ | iong1 /joŋ˨˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˥˧/ | iong /ioŋ˦/ | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | zo3 /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˨˦/ | tso /tso˧˩/ | zo³⁵ /tso˧˥/ |
| 右 | yù /ju˥˧/ | yù /ju˥˧/ | iu4 /ju˥˥/ | yu /ju˥˥/ | yù /ju˧˧/ | iu /iu˧˥/ | iou²⁴ /iou˨˦/ |
| 東 | tûng /tuŋ˧˧/ | tûng /tuŋ˦˦/ | dung1 /tuŋ˨˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˦/ | tong³³ /toŋ˧˧/ |
| 西 | sî /si˧˧/ | sî /si˦˦/ | si1 /si˨˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˥˧/ | sai /sai˦/ | sai³³ /sai˧˧/ |
| 南 | nam /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | nam2 /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam /nam˥˥/ | nam /nam˧˥/ | nam²¹ /naːm˨˩/ |
| 北 | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | bed5 /pet̚˨/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | pet /pet˨/ | pak⁵ /pak̚˥/ |
| 行 | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang /haŋ˥˥/ | hang /haŋ˧˥/ | haing³³ /haiŋ˧˧/ |
| 行 | hòng /hoŋ˥˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong4 /hoŋ˥˥/ | hong /hoŋ˨˦/ | hòng /hoŋ˧˧/ | hang /haŋ˧˥/ | hang³³ /haŋ˧˧/ |
| 来 | loi /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | loi2 /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi /loi˥˥/ | loi /loi˧˥/ | le³³ /lɛ˧˧/ |
| 去 | hì /hi˥˧/ | hì /hi˥˧/ | hi4 /hi˥˥/ | hi /hi˥˥/ | hì /hi˩˩/ | hi /hi˥/ | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ |
| 見 | kièn /kien˥˧/ | kièn /kien˥˧/ | gien4 /kien˥˥/ | kien /kien˥˥/ | kièn /kien˩˩/ | kien /kien˥/ | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | vun /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | vun2 /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun /vun˥˥/ | vun /vun˧˥/ | uen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | si̍t /sit̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | siid6 /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | sit /sit˥/ | sik²² /sɪk̚˨˨/ |
| 飲 | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im3 /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˨˦/ | im /im˧˩/ | am⁵³ /ɐm˥˧/ |
| 走 | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | zeu3 /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˨˦/ | tseu /tseu˧˩/ | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ |
| 坐 | chhô /tsʰo˧˧/ | chhó /tsʰo˧˩/ | co1 /tsʰo˨˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˥˧/ | tsho /tsʰo˧˥/ | chho³³ /tsʰo˧˧/ |
| 立 | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lib6 /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˨/ | lip /lip˥/ | lit⁵ /lit̚˥/ |
Trang 1/7
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.