梅縣客家話
Tiếng Khách Gia Mai Huyện
Sinitic (Hakka)
Tiếng Khách Gia Mai Huyện là biến thể tham chiếu uy tín của tiếng Khách Gia, được nói ở Mai Châu (Quảng Đông) và là nền tảng cho giáo dục, từ điển và phát thanh tiếng Khách Gia ở Trung Quốc đại lục. Hệ thống 6 thanh điệu (T1 âm bình 44, T2 dương bình 11, T3 thượng 31, T4 khứ 53, T5 âm nhập 1, T6 dương nhập 5) với việc bảo lưu hoàn toàn các âm cuối -p / -t / -k của Hán ngữ trung cổ. Đặc điểm tiêu biểu của tiếng Khách Gia: 我 ngai, 客 hak, 食 sṳt, cùng với sự biến đổi nổi tiếng «toàn trọc → bật hơi».
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Tiếng Khách Gia Mai Huyện
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | yit | /jit̚˩/ | |
| 二 | two | ngì | /ŋi˥˧/ | |
| 三 | three | sâm | /sam˦˦/ | |
| 四 | four | sì | /sɿ˥˧/ | |
| 五 | five | ńg | /ŋ̍˧˩/ | |
| 六 | six | liu̍k | /liuk̚˥/ | |
| 七 | seven | chhit | /tsʰit̚˩/ | |
| 八 | eight | pat | /pat̚˩/ | |
| 九 | nine | kiú | /kiu˧˩/ | |
| 十 | ten | sṳ̍p | /sɨp̚˥/ | |
| 日 | sun | ngi̍t | /ŋit̚˥/ | |
| 月 | moon | ngie̍t | /ŋiet̚˥/ | |
| 山 | mountain | sân | /san˦˦/ | |
| 水 | water | súi | /sui˧˩/ | |
| 火 | fire | fó | /fo˧˩/ | |
| 木 | tree | mu̍k | /muk̚˥/ | |
| 土 | soil | thú | /tʰu˧˩/ | |
| 天 | sky | thiên | /tʰien˦˦/ | |
| 地 | ground | thì | /tʰi˥˧/ | |
| 海 | sea | hói | /hoi˧˩/ | |
| 龍 | dragon | liung | /liuŋ˩˩/ | |
| 虎 | tiger | fú | /fu˧˩/ | |
| 犬 | dog | khién | /kʰien˧˩/ | |
| 馬 | horse | má | /ma˧˩/ | |
| 鳥 | bird | tiáu | /tiau˧˩/ | |
| 魚 | fish | ng | /ŋ˩˩/ | |
| 牛 | ox | ngiu | /ŋiu˩˩/ | |
| 羊 | sheep | yong | /joŋ˩˩/ | |
| 貓 | cat | mêu | /meu˦˦/ | |
| 人 | person | ngin | /ŋin˩˩/ | |
| 手 | hand | sú | /su˧˩/ | |
| 足 | foot | chiuk | /tɕiuk̚˩/ | |
| 目 | eye | mu̍k | /muk̚˥/ | |
| 耳 | ear | ngí | /ŋi˧˩/ | |
| 口 | mouth | khiéu | /kʰieu˧˩/ | |
| 頭 | head | theu | /tʰeu˩˩/ | |
| 心 | heart | sîm | /sim˦˦/ | |
| 血 | blood | hiet | /hiet̚˩/ | |
| 肉 | meat | ngiu̍k | /ŋiuk̚˥/ | |
| 上 | up | sòng | /soŋ˥˧/ | |
| 下 | down | hà | /ha˥˧/ | |
| 中 | middle | chûng | /tsuŋ˦˦/ | |
| 中 | hit | chùng | /tsuŋ˥˧/ | |
| 央 | center | yông | /joŋ˦˦/ | |
| 左 | left | chó | /tso˧˩/ | |
| 右 | right | yù | /ju˥˧/ | |
| 東 | east | tûng | /tuŋ˦˦/ | |
| 西 | west | sî | /si˦˦/ | |
| 南 | south | nam | /nam˩˩/ | |
| 北 | north | 白讀 | pet | /pet̚˩/ |
| 文讀 | pak | /pak̚˩/ | ||
| 行 | go | hang | /haŋ˩˩/ | |
| 行 | row | hòng | /hoŋ˥˧/ | |
| 来 | come | loi | /loi˩˩/ | |
| 去 | leave | hì | /hi˥˧/ | |
| 見 | see | kièn | /kien˥˧/ | |
| 聞 | hear | vun | /vun˩˩/ | |
| 食 | eat | sṳ̍t | /sɨt̚˥/ | |
| 飲 | drink | yím | /jim˧˩/ | |
| 走 | run | chéu | /tseu˧˩/ | |
| 坐 | sit | chhó | /tsʰo˧˩/ | |
| 立 | stand | li̍p | /lip̚˥/ |
Nguồn
- 黄雪贞《梅县方言词典》(江苏教育出版社, 1995)
- 周日健《广东客家方言研究》
- 中華民國教育部《客家語拼音方案》
- Norman, Jerry (1988) Chinese, Cambridge University Press
- Wikipedia: 梅縣話 (2026-05-30閲覧)
- Wikipedia: Meixian dialect (accessed 2026-05-30)
- Glottolog: meix1234 — Meixian Hakka
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Sinitic (Hakka) liên quan
| Chữ Hán | Tiếng Khách Gia Mai Huyện | Huiyang Hakka | Tiếng Khách Gia Đài Loan | Tiếng Khách Gia | Khách Gia Hải Lục | Shao-Jiang Min | Tiếng Bình thoại |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | yit /jit̚˩/ | yit /jit̚˩/ | id5 /it̚˨/ | yit /jit̚˨/ | yit /jit̚˥/ | it /it˨/ | it⁵ /it̚˥/ |
| 二 | ngì /ŋi˥˧/ | ngì /ŋi˥˧/ | ngi4 /ŋi˥˥/ | ngi /ŋi˥˥/ | ngì /ŋi˧˧/ | ngi /ŋi˧˥/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 三 | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˧˧/ | sam1 /sam˨˦/ | sâm /sam˦˦/ | sâm /sam˥˧/ | sang /saŋ˦/ | sam⁵⁴ /saːm˥˦/ |
| 四 | sì /sɿ˥˧/ | sì /si˥˧/ | si4 /si˥˥/ | si /si˥˥/ | sì /si˩˩/ | si /si˥/ | si²² /si˨˨/ |
| 五 | ńg /ŋ̍˧˩/ | ńg /ŋ̍˧˩/ | ng3 /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˧˩/ | ńg /ŋ̩˨˦/ | ng /ŋ̍˧/ | ng²¹ /ŋ̍˨˩/ |
| 六 | liu̍k /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˥/ | liug6 /liuk̚˥/ | liuk /liuk̚˥/ | liu̍k /liuk̚˨/ | liuk /liuk˨/ | lok²² /lok̚˨˨/ |
| 七 | chhit /tsʰit̚˩/ | chhit /tsʰit̚˩/ | cid5 /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˨/ | chhit /tsʰit̚˥/ | chit /tsʰit˨/ | chat⁵ /tsʰɐt̚˥/ |
| 八 | pat /pat̚˩/ | pat /pat̚˩/ | bad5 /pat̚˨/ | pat /pat̚˨/ | pat /pat̚˥/ | pat /pat˨/ | pat⁵ /pat̚˥/ |
| 九 | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | giu3 /kiu˧˩/ | kiú /kiu˧˩/ | kiú /kiu˨˦/ | kiu /kiu˧˩/ | kau³⁵ /kɐu˧˥/ |
| 十 | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | si̍p /sip̚˥/ | siib6 /sɨp̚˥/ | sṳ̍p /sɨp̚˥/ | shi̍p /ʃip̚˨/ | sip /sip˥/ | sap²² /sɐp̚˨˨/ |
| 日 | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˥/ | ngid6 /ŋit̚˥/ | ngit /ŋit̚˥/ | ngi̍t /ŋit̚˨/ | ngit /ŋit˥/ | ni²² /ni˨˨/ |
| 月 | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngied6 /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˥/ | ngie̍t /ŋiet̚˨/ | ngiet /ŋiet˨/ | ngye²² /ŋye˨˨/ |
| 山 | sân /san˦˦/ | sân /san˧˧/ | san1 /san˨˦/ | sân /san˦˦/ | sân /san˥˧/ | san /san˦/ | san³³ /san˧˧/ |
| 水 | súi /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | sui3 /sui˧˩/ | súi /sui˧˩/ | súi /sui˨˦/ | sui /sui˧˩/ | sui³³ /sui˧˧/ |
| 火 | fó /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fo3 /fo˧˩/ | fó /fo˧˩/ | fó /fo˨˦/ | foi /foi˧˩/ | xuo³³ /xuo˧˧/ |
| 木 | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk /muk˥/ | muk⁵ /muk̚˥/ |
| 土 | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | tu3 /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˧˩/ | thú /tʰu˨˦/ | thu /tʰu˧˩/ | thu³⁵ /tʰu˧˥/ |
| 天 | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˧˧/ | tien1 /tʰien˨˦/ | thiên /tʰien˦˦/ | thiên /tʰien˥˧/ | thien /tʰien˦/ | thien²¹ /tʰiɛn˨˩/ |
| 地 | thì /tʰi˥˧/ | thì /tʰi˥˧/ | ti4 /tʰi˥˥/ | thi /tʰi˥˥/ | thì /tʰi˧˧/ | thi /tʰi˧˥/ | ti²¹³ /ti˨˩˧/ |
| 海 | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hoi3 /hoi˧˩/ | hói /hoi˧˩/ | hói /hoi˨˦/ | hoi /hoi˧˩/ | xai³⁵ /xai˧˥/ |
| 龍 | liung /liuŋ˩˩/ | liung /liuŋ˩˩/ | liung2 /liuŋ˩˩/ | liùng /liuŋ˨˦/ | liung /liuŋ˥˥/ | liung /liuŋ˧˥/ | loing²¹ /lœyŋ˨˩/ |
| 虎 | fú /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fu3 /fu˧˩/ | fú /fu˧˩/ | fú /fu˨˦/ | fu /fu˧˩/ | xu²¹ /xu˨˩/ |
| 犬 | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | kien3 /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˧˩/ | khién /kʰien˨˦/ | khien /kʰien˧˩/ | khing²¹ /kʰyiŋ˨˩/ |
| 馬 | má /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | ma3 /ma˧˩/ | má /ma˧˩/ | má /ma˨˦/ | ma /ma˧˩/ | ma²¹ /ma˨˩/ |
| 鳥 | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | diau3 /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˧˩/ | tiáu /tiau˨˦/ | niau /niau˧˩/ | niau²¹ /niau˨˩/ |
| 魚 | ng /ŋ˩˩/ | ng /ŋ˩˩/ | ng2 /ŋ˩˩/ | ǹg /ŋ˨˦/ | ng /ŋ˥˥/ | ngi /ŋi˧˥/ | y²¹ /y˨˩/ |
| 牛 | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu /ŋiu˩˩/ | ngiu2 /ŋiu˩˩/ | ngiù /ŋiu˨˦/ | ngiu /ŋiu˥˥/ | ngiu /ŋiu˧˥/ | ngiu²⁴ /ŋiu˨˦/ |
| 羊 | yong /joŋ˩˩/ | yong /joŋ˩˩/ | iong2 /joŋ˩˩/ | yòng /joŋ˨˦/ | yong /joŋ˥˥/ | iong /ioŋ˧˥/ | iang²⁴ /iaŋ˨˦/ |
| 貓 | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˧˧/ | meu4 /meu˥˥/ | mêu /meu˦˦/ | mêu /meu˥˧/ | mau /mau˦/ | mau⁴⁴ /mau˦˦/ |
| 人 | ngin /ŋin˩˩/ | ngin /ŋin˩˩/ | ngin2 /ŋin˩˩/ | 白讀ngin /ŋin˨˦/文讀yin /jin˨˦/ | ngin /ŋin˥˥/ | ngin /ŋin˧˥/ | neing³³ /neiŋ˧˧/ |
| 手 | sú /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | su3 /su˧˩/ | sú /su˧˩/ | shiú /ʃiu˨˦/ | chiu /tɕʰiu˧˩/ | chiu²¹ /tɕʰiu˨˩/ |
| 足 | chiuk /tɕiuk̚˩/ | chiuk /tɕiuk̚˩/ | jiug5 /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˨/ | chiuk /tɕiuk̚˥/ | chiuk /tɕiuk˨/ | jy²⁴ /tsy˨˦/ |
| 目 | mu̍k /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˥/ | mug6 /muk̚˥/ | muk /muk̚˥/ | mu̍k /muk̚˨/ | muk /muk˥/ | mu²⁴ /mu˨˦/ |
| 耳 | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngi3 /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˧˩/ | ngí /ŋi˨˦/ | ngi /ŋi˧˩/ | er³³ /ɚ˧˧/ |
| 口 | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | kieu3 /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˧˩/ | khiéu /kʰieu˨˦/ | kheu /kʰeu˧˩/ | khou³³ /kʰəu˧˧/ |
| 頭 | theu /tʰeu˩˩/ | theu /tʰeu˩˩/ | teu2 /tʰeu˩˩/ | thèu /tʰeu˨˦/ | theu /tʰeu˥˥/ | theu /tʰeu˧˥/ | thou³¹ /tʰəu˧˩/ |
| 心 | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˧˧/ | sim1 /sim˨˦/ | sîm /sim˦˦/ | sîm /sim˥˧/ | sim /sim˦/ | sam²¹ /sɐm˨˩/ |
| 血 | hiet /hiet̚˩/ | hiet /hiet̚˩/ | hied5 /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˨/ | hiet /hiet̚˥/ | hiet /hiet˨/ | xye³⁵ /ɕye˧˥/ |
| 肉 | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˥/ | ngiug6 /ŋiuk̚˥/ | ngiuk /ŋiuk̚˥/ | ngiu̍k /ŋiuk̚˨/ | ngiuk /ŋiuk˥/ | nyuk²² /ɲuk̚˨˨/ |
| 上 | sòng /soŋ˥˧/ | sòng /soŋ˥˧/ | song4 /soŋ˥˥/ | song /soŋ˥˥/ | sòng /soŋ˧˧/ | siong /ɕioŋ˧˥/ | song⁵³ /sɔŋ˥˧/ |
| 下 | hà /ha˥˧/ | hà /ha˥˧/ | ha4 /ha˥˥/ | ha /ha˥˥/ | hà /ha˧˧/ | ha /ha˧˥/ | xia⁵³ /ɕia˥˧/ |
| 中 | chûng /tsuŋ˦˦/ | chûng /tsuŋ˧˧/ | zung1 /tsuŋ˨˦/ | chûng /tsuŋ˦˦/ | zhûng /tʃuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˦/ | zung⁴⁴ /tsuŋ˦˦/ |
| 中 | chùng /tsuŋ˥˧/ | chùng /tsuŋ˥˧/ | zung4 /tsuŋ˥˥/ | chung /tsuŋ˥˥/ | zhùng /tʃuŋ˩˩/ | tung /tuŋ˧˥/ | zung²² /tsuŋ˨˨/ |
| 央 | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˧˧/ | iong1 /joŋ˨˦/ | yông /joŋ˦˦/ | yông /joŋ˥˧/ | iong /ioŋ˦/ | iang⁵⁵ /iaŋ˥˥/ |
| 左 | chó /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | zo3 /tso˧˩/ | chó /tso˧˩/ | chó /tso˨˦/ | tso /tso˧˩/ | zo³⁵ /tso˧˥/ |
| 右 | yù /ju˥˧/ | yù /ju˥˧/ | iu4 /ju˥˥/ | yu /ju˥˥/ | yù /ju˧˧/ | iu /iu˧˥/ | iou²⁴ /iou˨˦/ |
| 東 | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˧˧/ | dung1 /tuŋ˨˦/ | tûng /tuŋ˦˦/ | tûng /tuŋ˥˧/ | tung /tuŋ˦/ | tong³³ /toŋ˧˧/ |
| 西 | sî /si˦˦/ | sî /si˧˧/ | si1 /si˨˦/ | sî /si˦˦/ | sî /si˥˧/ | sai /sai˦/ | sai³³ /sai˧˧/ |
| 南 | nam /nam˩˩/ | nam /nam˩˩/ | nam2 /nam˩˩/ | nàm /nam˨˦/ | nam /nam˥˥/ | nam /nam˧˥/ | nam²¹ /naːm˨˩/ |
| 北 | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | 白讀pet /pet̚˩/文讀pak /pak̚˩/ | bed5 /pet̚˨/ | 白讀pet /pet̚˨/文讀pak /pak̚˨/ | 白讀pet /pet̚˥/文讀pak /pak̚˥/ | pet /pet˨/ | pak⁵ /pak̚˥/ |
| 行 | hang /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˩˩/ | hang2 /haŋ˩˩/ | hang /haŋ˨˦/ | hang /haŋ˥˥/ | hang /haŋ˧˥/ | haing³³ /haiŋ˧˧/ |
| 行 | hòng /hoŋ˥˧/ | hòng /hoŋ˥˧/ | hong4 /hoŋ˥˥/ | hong /hoŋ˨˦/ | hòng /hoŋ˧˧/ | hang /haŋ˧˥/ | hang³³ /haŋ˧˧/ |
| 来 | loi /loi˩˩/ | loi /loi˩˩/ | loi2 /loi˩˩/ | lòi /loi˨˦/ | loi /loi˥˥/ | loi /loi˧˥/ | le³³ /lɛ˧˧/ |
| 去 | hì /hi˥˧/ | hì /hi˥˧/ | hi4 /hi˥˥/ | hi /hi˥˥/ | hì /hi˩˩/ | hi /hi˥/ | khoe⁵⁴ /kʰœ˥˦/ |
| 見 | kièn /kien˥˧/ | kièn /kien˥˧/ | gien4 /kien˥˥/ | kien /kien˥˥/ | kièn /kien˩˩/ | kien /kien˥/ | jien⁵³ /tɕiɛn˥˧/ |
| 聞 | vun /vun˩˩/ | vun /vun˩˩/ | vun2 /vun˩˩/ | vùn /vun˨˦/ | vun /vun˥˥/ | vun /vun˧˥/ | uen²¹ /uən˨˩/ |
| 食 | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | si̍t /sit̚˥/ | siid6 /sɨt̚˥/ | sṳ̍t /sɨt̚˥/ | shi̍t /ʃit̚˨/ | sit /sit˥/ | sik²² /sɪk̚˨˨/ |
| 飲 | yím /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | im3 /jim˧˩/ | yím /jim˧˩/ | yím /jim˨˦/ | im /im˧˩/ | am⁵³ /ɐm˥˧/ |
| 走 | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | zeu3 /tseu˧˩/ | chéu /tseu˧˩/ | chéu /tseu˨˦/ | tseu /tseu˧˩/ | zeu²¹³ /tsɛu˨˩˧/ |
| 坐 | chhó /tsʰo˧˩/ | chhô /tsʰo˧˧/ | co1 /tsʰo˨˦/ | chhô /tsʰo˦˦/ | chhô /tsʰo˥˧/ | tsho /tsʰo˧˥/ | chho³³ /tsʰo˧˧/ |
| 立 | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | lib6 /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˥/ | li̍p /lip̚˨/ | lip /lip˥/ | lit⁵ /lit̚˥/ |
Trang 1/7
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.