Pa-Zande

Kizande

Niger-Congo

FamiliaNiger-Congo Wasemaji~1.1M HatiLatin NchiSouth Sudan Lugha rasmiSouth Sudan Uhai wa lughasafe ISO 639-3zne

Zande (autonymously Pa-Zande) is an Ubangian language of the Niger-Congo family, spoken by around 1.1 million people in the borderlands of South Sudan, the Democratic Republic of Congo, and the Central African Republic. Zande is famous internationally as the subject of E.E. Evans-Pritchard's classic 1937 anthropological monograph "Witchcraft, Oracles and Magic Among the Azande," one of the foundational works of British social anthropology that profoundly influenced 20th-century anthropological theory of rationality and witchcraft. The Zande Kingdom (the Avongara dynasty) was a major precolonial state of Central Africa from the 18th to the late 19th century before being divided among the British, French, and Belgian colonial powers. Linguistically, Zande is part of the Ubangian branch of Niger-Congo (NOT Bantu, despite the Central African location), with sister languages Nzakara and the more distant Ngbandi-Sango cluster.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kizande

Maji

ime

/ime/

Moto

nako

/nako/

Jua

urure

/uɾuɾe/

Mwezi

diwi

/diwi/

Mama

na

/na/

Baba

ba

/ba/

Kula

ri

/ɾi/

Kunywa

mbira

/mbiɾa/

Upendo

kpinyemu

/kpiɲemu/

Moyo

ngbongbo

/ŋɡboŋɡbo/

Mti

ngua

/ŋɡua/

Nyumba

bambu

/bambu/

Mbwa

ango

/aŋɡo/

Paka

gbabo

/ɡbabo/

Mkono

be

/be/

Jicho

bangiri

/baŋɡiɾi/

Habari

mo ima ya

/mo ima ja/

Asante

oni-tambua

/oni-tambua/

Moja

sa

/sa/

Nzuri

wene

/wene/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana

Maana KizandeKiembuKimeruKikikuyuKidiiKitagalog cha KaleKikamba
Maji ime /ime/ mai /mai/ rũũjĩ /ɾuːdʒi/ maaĩ /maːi/ mam /mam/ ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ kĩw'ũ /kiwu/
Moto nako /nako/ mwaki /mwaki/ mwaki /mwaki/ mwaki /mwaki/ mvə̀ /mvə/ ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ mwaki /mwaki/
Jua urure /uɾuɾe/ rĩũa /ɾiua/ rĩũa /ɾiua/ rĩũa /ɾiwa/ ngə̄ə̀ /ŋɡəə/ ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ syũa /sjua/
Mwezi diwi /diwi/ mweri /mweɾi/ mweri /mweɾi/ mweri /mweɾi/ mboɔn /mbɔɔn/ ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ mwei /mwei/
Mama na /na/ mami /mami/ mami /mami/ maitũ /maitu/ na /na/ ᜁᜈ /ina/ mwaitũ /mwaitu/
Baba ba /ba/ baba /baba/ baba /baba/ baba /baba/ ba /ba/ ᜀᜋ /ama/ asa /asa/
Kula ri /ɾi/ kũrĩa /kuɾia/ kũrĩa /kuɾia/ kũrĩa /kuɾia/ kpén /kpen˥/ ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ kũya /kuja/
Kunywa mbira /mbiɾa/ kũnyua /kuɲua/ kũnyũa /kuɲua/ kũnyua /kuɲua/ kpɔ̀ /kpɔ/ ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ kũnywa /kuɲwa/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.