Bamanankan
Kibambara
Niger-Kongo (Mande, Western Mande, Central Mande, Manding)
Kibambara (Bamanankan) ni lugha ya kundi la Mande katika familia ya Niger-Congo, inayozungumzwa na watu wapatao milioni 14 wakiwemo wanaoitumia kama lugha ya pili. Ni lugha inayozungumzwa zaidi nchini Mali, ambako hutumika kama lugha kuu ya mawasiliano (lingua franca), na pia hutumika katika nchi jirani za Afrika Magharibi. Ni lugha yenye toni yenye mpangilio wa msingi wa maneno wa kiima-shamirisho-kitenzi (SOV), na huandikwa hasa kwa hati ya Kilatini, lakini pia kwa hati za N'Ko na Kiarabu (Ajami).
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kibambara
Maji
ji
/dʒi/
Moto
tasuma
/tasuma/
Jua
tile
/tile/
Mwezi
kalo
/kalo/
Nyota
dolo
/dòlo/
Mama
ba
/ba/
Baba
fa
/fa/
Mimi
ne
/nè/
Wewe
i
/í/
Jina
tɔgɔ
/tɔ̀ɡɔ/
Jicho
ɲɛ
/ɲɛ/
Mkono
bolo
/bolo/
Moyo
dusu
/dusu/
Upendo
kanu
/kanu/
Mti
jiri
/dʒiɾi/
Nyumba
so
/so/
Mbwa
wulu
/wulu/
Paka
jakuma
/dʒakuma/
Kula
dumuni
/dumuni/
Kunywa
min
/min/
Moja
kelen
/kelen/
Mbili
fila
/fìla/
Habari
i ni ce
/i ni tʃɛ/
Asante
i ni ce
/i ni tʃɛ/
Nzuri
ka ɲi
/ka ɲi/
Kompyuta
ɔridinatɛri
/ɔridinatɛri/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo (Mande, Western Mande, Central Mande, Manding) zinazohusiana
| Maana | Kibambara | Kidyula | Kikhassonke | Kimaninka cha Mashariki | Kimaninkakan cha Kita | Kimaninkakan cha Magharibi | Kikonabere |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ |
| Moto | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | tasuma /tasuma/ | ta /ta/ |
| Jua | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tile /tile/ | tle /tle/ | tile /tile/ | tile /tile/ |
| Mwezi | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ | kalo /kalo/ |
| Nyota | dolo /dòlo/ | dolo /dólo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | lolo /lolo/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ |
| Mama | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ba /ba/ | na /na/ | ba /ba/ |
| Baba | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ | fa /fa/ |
| Mimi | ne /nè/ | ń /ŋ́/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | ne /ne/ | n /ǹ/ |
| Wewe | i /í/ | í /í/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /i/ | i /í/ |
| Jina | tɔgɔ /tɔ̀ɡɔ/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | tɔɔ /tɔː/ | to /tō/ |
| Jicho | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ɲa /ɲa/ | ɲa /ɲa/ | ña /ɲa/ | nya /ɲa/ | ɲɛ /ɲɛ/ |
| Mkono | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ | bolo /bolo/ |
| Moyo | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ | dusu /dusu/ |
| Upendo | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ |
| Mti | jiri /dʒiɾi/ | yiri /jiri/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiɾi/ | yiri /jiri/ |
| Nyumba | so /so/ | so /so/ | so /so/ | lu /lu/ | so /so/ | so /so/ | so /so/ |
| Mbwa | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | wuli /wuli/ | wulu /wulu/ | wulu /wulu/ | fugo /fuɡo/ |
| Paka | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | jakuma /dʒakuma/ | ñaakuma /ɲaːkuma/ | nyaakuma /ɲaːkuma/ | nyukuma /ɲukuma/ |
| Kula | dumuni /dumuni/ | dun /dun/ | domu /domu/ | domu /domu/ | don /don/ | don /don/ | don /don/ |
| Kunywa | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ | min /min/ |
| Moja | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kele /kele/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ | kelen /kelen/ |
| Mbili | fila /fìla/ | fila /fìla/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | fila /fila/ | pla /plà/ |
| Habari | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sogoma /i ni soɡoma/ | i ni se /i ni se/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | i ni sögöma /i ni soɣoma/ | ka kɛ /ka kɛ/ |
| Asante | i ni ce /i ni tʃɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni ce /i ni tʃe/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | i ni baara /i ni baːɾa/ | baraka /baɾaka/ |
| Nzuri | ka ɲi /ka ɲi/ | ɲuman /ɲuman/ | nyi /ɲi/ | ka ɲi /ka ɲi/ | ñuman /ɲuman/ | nyuman /ɲuman/ | ɲuman /ɲuman/ |
| Kompyuta | ɔridinatɛri /ɔridinatɛri/ | — | — | — | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.