अंगिका
Kiangika
Kihindi-Ulaya
Kiangika ni lugha ya Kihindi-Kiarya ya mashariki ya kikundi kidogo cha Kimagadha, kinachozungumzwa katika eneo la Anga (ufalme wa kihistoria wa Anga Mahajanapada wa karne ya 6 KK) la Bihar na Jharkhand mashariki mwa India. Kiini cha Anga ni eneo la Bhagalpur-Munger kando ya mto Ganges, lenye mji mkuu wa kihistoria huko Champa (Bhagalpur ya kisasa). Kiangika ni dada wa Kimaithili (mai) na Kibhojpuri (bho), ambavyo pamoja navyo huunda mwendelezo wa Kimagadha, na huonyesha sifa bainifu za kati ya Kimaithili na Kibengali (bn). Kwa muda mrefu kiliainishwa kama lahaja ya Kihindi au Kimaithili kwa sababu za kisiasa; utambuzi wa kisasa wa kiisimu na kitamaduni unakichukulia kama lugha tofauti. Wazungumzaji wanakadiriwa kuwa takriban milioni 7 lakini wamehesabiwa pungufu kwa kiasi kikubwa; sensa ya India ya 2011 ilirekodi takriban 743,000 tu kutokana na kujitambua kama Kihindi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiangika
Maji
पानी
/paːniː/
Moto
आग
/aːɡ/
Jua
सूरज
/suːrədʒ/
Mwezi
चान
/tʃaːn/
Nyota
तारा
/taːraː/
Mama
माय
/maːj/
Baba
बाबू
/baːbuː/
Mimi
हम
/ɦəm/
Wewe
तों
/tõː/
Jina
नाम
/naːm/
Jicho
आँख
/ãːkʰ/
Mkono
हाथ
/haːtʰ/
Moyo
मन
/man/
Upendo
मया
/majaː/
Mti
गाछ
/ɡaːtʃʰ/
Nyumba
घर
/ɡʱər/
Mbwa
कुक्कर
/kukːər/
Paka
बिलार
/bilaːr/
Kula
खाएक
/kʰaːek/
Kunywa
पीयक
/piːjak/
Moja
एक
/eːk/
Mbili
दू
/duː/
Habari
प्रणाम
/prəɳaːm/
Asante
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
Nzuri
नीक
/niːk/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European zinazohusiana
| Maana | Kiangika | Kimaithili | Kimagahi | Kitharu | Kiawadhi | Kibhojpuri | Braj Bhasha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आगि /aːɡɪ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चाँद /tʃãːd/ | चंद्र /tʃəndɾ/ |
| Nyota | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ |
| Mama | माय /maːj/ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | माई /maːiː/ | मइया /məjjaː/ | माई /maːiː/ | मैया /məjjaː/ |
| Baba | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बबा /bəbaː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाप /baːp/ |
| Mimi | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | हौं /ɦɔ̃ː/ |
| Wewe | तों /tõː/ | तों /tõː/ | तूँ /tũː/ | तैं /tɛ̃ː/ | तू /tuː/ | तू /tu/ | तू /tuː/ |
| Jina | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | आँख /ãːkʰ/ | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /aːŋkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | नैन /nain/ |
| Mkono | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | मन /man/ | हृदय /hridəj/ | मन /mən/ | मन /man/ | हियाँ /hijãː/ | दिल /dɪl/ | हियौ /hijaʊ/ |
| Upendo | मया /majaː/ | प्रेम /preːm/ | प्रेम /preːm/ | माया /maːjaː/ | पिरेम /pirem/ | प्यार /pjaːɾ/ | प्रेम /preːm/ |
| Mti | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | रूख /ruːkʰ/ | पेड़ /peɽ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nyumba | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ |
| Mbwa | कुक्कर /kukːər/ | कुकुर /kukur/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुकुर /kukur/ | कुक्कुर /kukːur/ | कुकुर /kukuɾ/ | कूकर /kuːkər/ |
| Paka | बिलार /bilaːr/ | बिलाइ /bilaːi/ | बिलाई /bilaːi/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिलारि /bilaːri/ | बिलाड़ी /bɪlaːɽiː/ | बिलाई /bilaːiː/ |
| Kula | खाएक /kʰaːek/ | खाएब /kʰaːeb/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाई /kʰaːiː/ | खाए /kʰaːe/ | खाइबौ /kʰaːibaʊ/ |
| Kunywa | पीयक /piːjak/ | पीयब /piːjəb/ | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ | पीई /piːiː/ | पिए /pɪe/ | पीबौ /piːbaʊ/ |
| Moja | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | एक /eːk/ |
| Mbili | दू /duː/ | दू /duː/ | दू /duː/ | दुइ /dui/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ | दोइ /doi/ |
| Habari | प्रणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | राम राम /raːm raːm/ | राम राम /raːm raːm/ | प्रणाम /pɾəɳaːm/ | राधे राधे /raːdʱe raːdʱe/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | निक /nik/ | नीक /niːk/ | नीकौ /niːkaʊ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.