कुल्लूई

Kikullui

Kihindi-Ulaya

FamiliaKihindi-Ulaya Wasemaji~196K HatiDevanagari NchiIndia Lugha rasmiHapana (Kihindi ndiyo lugha pekee rasmi ya Himachal Pradesh) Uhai wa lughasalama ISO 639-3kfx

Kullui (Kullavi, "lugha ya Kullu") ni lugha ya Kihindi-Kiarya ya Kipahari cha Magharibi ya Bonde la Kullu katika Himachal Pradesh, India. Bonde la Kullu ni maarufu kwa tamasha lake la Dussehra (mojawapo ya makubwa zaidi nchini India), jumba la Naggar la Maraja wa Kullu, na chemchemi za maji moto za Manikaran zinazoheshimiwa na mahujaji wa Kisikh na Kihindu. Kullui ni sehemu ya mnyororo wa lahaja za Kipahari cha Magharibi unaoanzia Kashmir hadi Garhwal, ambapo uelewano wa pande zote hupungua kadiri umbali unavyoongezeka. Kiisimu, Kullui inashiriki sifa za Kipahari cha Magharibi (mfumo wa vokali, mpangilio wa SOV, viambishi-tamati vya jinsi-baada), lakini imeathiriwa sana na Kihindi kupitia elimu na vyombo vya habari; wazungumzaji vijana wanazidi kutawaliwa na Kihindi. Sensa ya India ya 2011 ilirekodi wazungumzaji 196,295 wa Kullui, lakini uhuishaji wa kitamaduni kupitia Jumuiya ya Kitamaduni ya Kullu unalenga kudumisha matumizi ya kifasihi.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kikullui

Maji

पाणी

/paːɳiː/

Moto

आग

/aːɡ/

Jua

सूरज

/suːɾədʒ/

Mwezi

चांद

/tʃãːd/

Nyota

तारा

/t̪aːra/

Mama

आमा

/aːma/

Baba

बाबा

/baːba/

Mimi

हौं

/hãũ/

Wewe

तू

/tu/

Jina

नां

/nãː/

Jicho

आँख

/ãːkʰ/

Mkono

हाथ

/haːtʰ/

Moyo

मन

/mən/

Upendo

प्यार

/pjaːɾ/

Mti

रूख

/ɾuːkʰ/

Nyumba

घर

/ɡʱəɾ/

Mbwa

कुकर

/kukəɾ/

Paka

बिल्ली

/bilːiː/

Kula

खाणु

/kʰaːɳu/

Kunywa

पीणु

/piːɳu/

Moja

एक

/ek/

Mbili

दो

/d̪o/

Habari

राम राम

/ɾaːm ɾaːm/

Asante

धन्यवाद

/dʱənjəʋaːd/

Nzuri

भलो

/bʱəlo/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Indo-European zinazohusiana

Maana KikulluiKilambadiKibhojpuriKidotyaliKiharyanviKimarwariKikumaoni
Maji पाणी /paːɳiː/ पानी /paːniː/ पानी /paːniː/ पानी /paːniː/ पाणी /paːɳiː/ पाणी /paːɳiː/ पाणि /paːɳi/
Moto आग /aːɡ/ आग /aːɡ/ आगि /aːɡɪ/ आगो /aːɡo/ आग /aːɡ/ आग /aːɡ/ आग /aːɡ/
Jua सूरज /suːɾədʒ/ सुरज /suɾədʒ/ सूरज /suːɾədʒ/ सूर्य /suːɾjə/ सूरज /suːɾədʒ/ सूरज /suːɾədʒ/ स्यू /sjuː/
Mwezi चांद /tʃãːd/ चांद /tʃãːd/ चाँद /tʃãːd/ जून /dʒun/ चांद /tʃãːd/ चांद /tʃãːd/ ज्यू /dʒjuː/
Nyota तारा /t̪aːra/ तारो /t̪aːro/ तारा /taːɾaː/ तारा /t̪aːra/ तारा /taːɾaː/ तारो /taːro/ तारा /taːɾaː/
Mama आमा /aːma/ मा /maː/ माई /maːiː/ आमा /aːmaː/ माई /maːiː/ मा /maː/ ईजा /iːdʒaː/
Baba बाबा /baːba/ बाप /baːp/ बाबू /baːbuː/ बाजी /baːdʒiː/ बापू /baːpuː/ बाप /baːp/ बाबू /baːbuː/
Mimi हौं /hãũ/ हूं /hũː/ हम /ɦəm/ मु /mu/ मैं /mɛ̃ː/ म्हैं /mʱɛ̃/ मैं /mɛ̃ː/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.