मैथिली
Kimaithili
Kihindi-Aria
Kimaithili ni lugha ya Kihindi-Aryan ya mashariki ya eneo la kitamaduni la Mithila (jimbo la Bihar nchini India na Mkoa wa 2 wa Nepal), yenye wazungumzaji wapatao milioni 34. Mapokeo ya fasihi ya kifahari ya kifalme yanaanzia kwa mshairi wa karne ya 14 Vidyapati, ambaye mara nyingi huitwa "baba wa fasihi ya Kimaithili" na mmoja wa waanzilishi wa mapema wenye ushawishi wa ushairi kwa lugha ya kienyeji badala ya Kisanskriti. Imeorodheshwa katika Ratiba ya 8 ya Katiba ya India (2003) kama lugha ya kitaifa inayotambulika. Kwa sasa hutumia hati ya Devanagari; kihistoria ilitumika hati asilia ya Mithilakshar (Tirhuta). Ni tofauti na Kibhojpuri na Kibengali licha ya ukaribu wa kijiografia.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kimaithili
Maji
पानी
/paːniː/
Moto
आगि
/aːɡi/
Jua
सूरज
/suːrədʒ/
Mwezi
चान
/tʃaːn/
Nyota
तारा
/taːraː/
Mama
माय
/maːj/
Baba
बाबू
/baːbuː/
Mimi
हम
/ɦəm/
Wewe
तों
/tõː/
Jina
नाम
/naːm/
Jicho
आँखि
/ãːkʰi/
Mkono
हाथ
/haːtʰ/
Moyo
हृदय
/hridəj/
Upendo
प्रेम
/preːm/
Mti
गाछ
/ɡaːtʃʰ/
Nyumba
घर
/ɡʱər/
Mbwa
कुकुर
/kukur/
Paka
बिलाइ
/bilaːi/
Kula
खाएब
/kʰaːeb/
Kunywa
पीयब
/piːjəb/
Moja
एक
/eːk/
Mbili
दू
/duː/
Habari
प्रणाम
/prəɳaːm/
Asante
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
Nzuri
नीक
/niːk/
Kekeo
कोइल
/koil/
Kompyuta
कम्प्युटर
/kəmpjuʈər/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-Aryan zinazohusiana
| Maana | Kimaithili | Kiangika | Kimagahi | Kiawadhi | Kitharu | Kibhojpuri | Braj Bhasha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡɪ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ | चंद्र /tʃəndɾ/ |
| Nyota | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ |
| Mama | माय /maːj/ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | मइया /məjjaː/ | माई /maːiː/ | माई /maːiː/ | मैया /məjjaː/ |
| Baba | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बबा /bəbaː/ | बाबू /baːbuː/ | बाप /baːp/ |
| Mimi | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हौं /ɦɔ̃ː/ |
| Wewe | तों /tõː/ | तों /tõː/ | तूँ /tũː/ | तू /tuː/ | तैं /tɛ̃ː/ | तू /tu/ | तू /tuː/ |
| Jina | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /ãːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | नैन /nain/ |
| Mkono | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | हृदय /hridəj/ | मन /man/ | मन /mən/ | हियाँ /hijãː/ | मन /man/ | दिल /dɪl/ | हियौ /hijaʊ/ |
| Upendo | प्रेम /preːm/ | मया /majaː/ | प्रेम /preːm/ | पिरेम /pirem/ | माया /maːjaː/ | प्यार /pjaːɾ/ | प्रेम /preːm/ |
| Mti | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | रूख /ruːkʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peɽ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nyumba | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ |
| Mbwa | कुकुर /kukur/ | कुक्कर /kukːər/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुक्कुर /kukːur/ | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukuɾ/ | कूकर /kuːkər/ |
| Paka | बिलाइ /bilaːi/ | बिलार /bilaːr/ | बिलाई /bilaːi/ | बिलारि /bilaːri/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिलाड़ी /bɪlaːɽiː/ | बिलाई /bilaːiː/ |
| Kula | खाएब /kʰaːeb/ | खाएक /kʰaːek/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाई /kʰaːiː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाए /kʰaːe/ | खाइबौ /kʰaːibaʊ/ |
| Kunywa | पीयब /piːjəb/ | पीयक /piːjak/ | पीना /piːnaː/ | पीई /piːiː/ | पीना /piːnaː/ | पिए /pɪe/ | पीबौ /piːbaʊ/ |
| Moja | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | एक /eːk/ |
| Mbili | दू /duː/ | दू /duː/ | दू /duː/ | दुइ /dui/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ | दोइ /doi/ |
| Habari | प्रणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | राम राम /raːm raːm/ | राम राम /raːm raːm/ | प्रणाम /pɾəɳaːm/ | राधे राधे /raːdʱe raːdʱe/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | निक /nik/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीकौ /niːkaʊ/ |
| Kekeo | कोइल /koil/ | — | कोइल /koil/ | कोइल /koil/ | — | कोइलि /koili/ | कोयल /koːjal/ |
| Kompyuta | कम्प्युटर /kəmpjuʈər/ | — | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.