Pinuyumayan
Tiếng Puyuma
Austronesian
Puyuma (Pinuyumayan) is one of the smallest and most divergent of the Formosan Austronesian languages, the primary branch of Austronesian within the indigenous languages of Taiwan. Puyumic stands separately from other Formosan branches (Atayalic, Tsouic, Paiwanic, Rukaic, etc.), making Puyuma significant for Austronesian historical linguistics — it preserves features lost elsewhere. Spoken by ~3,000 Puyuma people in eight villages of the Beinan area near Taitung in southeast Taiwan. Cultural traditions include the Mangmahut hunting ritual and the Mangayaw plain-dwelling community structure, which is matrilineal — distinctive among Taiwanese aboriginal groups (most are patrilineal).
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Puyuma
Nước
enay
/enai/
Lửa
apuy
/apui/
Mặt trời
kadaw
/kadaw/
Mặt trăng
kuwalan
/kuwalan/
Mẹ
ina
/ina/
Cha
ama
/ama/
Ăn
kuman
/kuman/
Uống
enpa
/enpa/
Yêu
ulaw
/ulaw/
Tim
kalumetan
/kalumetan/
Cây
kawi
/kawi/
Nhà
ruma
/ɾuma/
Chó
suwan
/suwan/
Mèo
kating
/katiŋ/
Tay
lima
/lima/
Mắt
mata
/mata/
Xin chào
marayas
/maɾajas/
Cảm ơn
kasapakan
/kasapakan/
Một
sa
/sa/
Tốt
mauruway
/mauɾuwai/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Puyuma | Tiếng Tao (Yami) | Tiếng Tagalog cổ | Tiếng Paiwan | tiếng Tausug | tiếng Maranao | Tiếng Mandar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | enay /enai/ | ranom /ranom/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | zaljum /zaɭum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | uai /uai/ |
| Lửa | apuy /apui/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | sapuy /sapui/ | kayu /kaju/ | apoy /apoj/ | api /api/ |
| Mặt trời | kadaw /kadaw/ | araw /araw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | qadaw /qadaw/ | adlaw /adlaw/ | alongan /aloŋan/ | mata allo /mata alːo/ |
| Mặt trăng | kuwalan /kuwalan/ | vehan /vehan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | qiljas /qiɭas/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | bulang /bulaŋ/ |
| Mẹ | ina /ina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | kina /kina/ | inaꞌ /inaʔ/ | ina /ina/ | indo /indo/ |
| Cha | ama /ama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | kama /kama/ | amaꞌ /amaʔ/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Ăn | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | keman /kəman/ | kaun /kaʔun/ | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ |
| Uống | enpa /enpa/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | minom /minom/ | minung /minuŋ/ |
| Yêu | ulaw /ulaw/ | makakdeng /makakdəŋ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | lasa /lasa/ | kalimo /kalimo/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| Tim | kalumetan /kalumetan/ | paso /paso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | varung /vaɾuŋ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | ate /ate/ |
| Cây | kawi /kawi/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kasiw /kasiw/ | kahuy /kahuj/ | kayo /kajo/ | kaju /kaju/ |
| Nhà | ruma /ɾuma/ | vahay /vahaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | umaq /umaq/ | bāy /baːj/ | walay /walaj/ | boyang /bojaŋ/ |
| Chó | suwan /suwan/ | ino /ino/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | vatu /vatu/ | iruꞌ /iruʔ/ | aso /aso/ | asu /asu/ |
| Mèo | kating /katiŋ/ | koving /koviŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | ngiaw /ŋiaw/ | kuting /kutiŋ/ | pusa /pusa/ | mio /mio/ |
| Tay | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Mắt | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Xin chào | marayas /maɾajas/ | akokay /akokaj/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | masalu /masalu/ | kumusta /kumusta/ | kapian /kapijan/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| Cảm ơn | kasapakan /kasapakan/ | ayoy /ajoj/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | masalu /masalu/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| Một | sa /sa/ | asa /asa/ | ᜁᜐ /isa/ | ita /ita/ | isa /isa/ | isa /isa/ | mesa /mesa/ |
| Tốt | mauruway /mauɾuwai/ | mapia /mapia/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | marayaw /marajaw/ | mapia /mapija/ | macoa /matʃoa/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.