Pinayuanan
Tiếng Paiwan
Nam Đảo (Paiwanic)
Tiếng Paiwan là ngôn ngữ Formosa (thổ dân Đài Loan) lớn thứ hai, được nói ở miền nam Đài Loan (Bình Đông, Đài Đông) với khoảng 96.000 người, trong đó chừng 10.000 người dùng hằng ngày như tiếng mẹ đẻ. Đặc trưng của nó là sự phân tầng từ vựng giữa quý tộc và thường dân — các tù trưởng và quý tộc dùng một lớp từ vựng riêng. Người Paiwan nổi tiếng với hoa văn rắn lục "trăm bước" trong truyền thống của họ. Tiếng Paiwan được chính thức công nhận là một trong 16 ngôn ngữ Nam Đảo bản địa của Đài Loan, và được dạy ở bậc tiểu học từ năm 2001 với chính tả Latinh chuẩn hóa.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Paiwan
Nước
zaljum
/zaɭum/
Lửa
sapuy
/sapui/
Mặt trời
qadaw
/qadaw/
Mặt trăng
qiljas
/qiɭas/
Sao
vituqan
/vituqan/
Mẹ
kina
/kina/
Cha
kama
/kama/
Tôi
tiaken
/tiakən/
Bạn
sun
/sun/
Tên
ngadan
/ŋadan/
Mắt
maca
/matsa/
Tay
lima
/lima/
Tim
varung
/vaɾuŋ/
Yêu
nasaqaqa
/nasaqaqa/
Cây
kasiw
/kasiw/
Nhà
umaq
/umaq/
Chó
vatu
/vatu/
Mèo
ngiaw
/ŋiaw/
Ăn
keman
/kəman/
Uống
temekel
/təməkəl/
Một
ita
/ita/
Hai
drusa
/ɖusa/
Xin chào
masalu
/masalu/
Cảm ơn
masalu
/masalu/
Tốt
nguanguaq
/ŋuaŋuaq/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Paiwanic) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Paiwan | Tiếng Puyuma | Tiếng Bunun | Tiền Nam Đảo ngữ | Tiếng Tao (Yami) | Tiếng Thao | Tiếng Maranao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | zaljum /zaɭum/ | enay /enai/ | danum /danum/ | *daNum /daNum/ | ranom /ranom/ | nanum /nanum/ | ig /iɡ/ |
| Lửa | sapuy /sapui/ | apuy /apui/ | sapuz /sapuz/ | *Sapuy /Sapuy/ | apuy /apuj/ | apuy /apuj/ | apoy /apoj/ |
| Mặt trời | qadaw /qadaw/ | kadaw /kadaw/ | vali /vali/ | *waRi /waRi/ | araw /araw/ | fitulha /fituʎa/ | alongan /aloŋan/ |
| Mặt trăng | qiljas /qiɭas/ | bulan /buɭan/ | buan /buan/ | *bulaN /bulaN/ | vehan /vehan/ | furaz /fuɾað/ | bolan /bolan/ |
| Sao | vituqan /vituqan/ | vituwan /vituwan/ | bintuhan /bintuhan/ | *bituqen /bituqen/ | vituen /vituən/ | fitu'ish /fituʔiʃ/ | bito-on /bitoʔon/ |
| Mẹ | kina /kina/ | ina /ina/ | tina /tina/ | *ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ |
| Cha | kama /kama/ | ama /ama/ | tama /tama/ | *ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Tôi | tiaken /tiakən/ | kuiku /kuiku/ | saikin /saikin/ | *aku /aku/ | yaken /jakən/ | yaku /jaku/ | ako /ako/ |
| Bạn | sun /sun/ | yu /ju/ | suu /suʔu/ | *iSu /iSu/ | imo /ʔimo/ | ihu /ʔihu/ | seka /sɵka/ |
| Tên | ngadan /ŋadan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaan /ŋaan/ | *ŋajan /ŋajan/ | ngaran /ŋaran/ | tanan /tanan/ | ngaran /ŋaran/ |
| Mắt | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | *maCa /maCa/ | mata /mata/ | maca /maθa/ | mata /mata/ |
| Tay | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | *lima /lima/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Tim | varung /vaɾuŋ/ | kalumetan /kalumetan/ | is-ang /isaŋ/ | *pusuq /pusuq/ | paso /paso/ | putul /putul/ | pusoʔ /pusoʔ/ |
| Yêu | nasaqaqa /nasaqaqa/ | ulaw /ulaw/ | madaidaz /madaidaz/ | — /—/ | makakdeng /makakdəŋ/ | suka /suka/ | kalimo /kalimo/ |
| Cây | kasiw /kasiw/ | kawi /kawi/ | kahu /kahu/ | *kaSiw /kaSiw/ | kayo /kajo/ | lhalum /ʎalum/ | kayo /kajo/ |
| Nhà | umaq /umaq/ | ruma /ɾuma/ | lumaq /lumaq/ | *Rumaq /Rumaq/ | vahay /vahaj/ | kayan /kajan/ | walay /walaj/ |
| Chó | vatu /vatu/ | suwan /suwan/ | asu /asu/ | *asu /asu/ | ino /ino/ | atu /atu/ | aso /aso/ |
| Mèo | ngiaw /ŋiaw/ | kating /katiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | — /—/ | koving /koviŋ/ | posi /posi/ | pusa /pusa/ |
| Ăn | keman /kəman/ | kuman /kuman/ | maun /maun/ | *kaen /kaen/ | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | mangan /maŋan/ |
| Uống | temekel /təməkəl/ | enpa /enpa/ | muqun /muqun/ | *inum /inum/ | minum /minum/ | naqayan /naqajan/ | minom /minom/ |
| Một | ita /ita/ | sa /sa/ | tasa /tasa/ | *isa /isa/ | asa /asa/ | tata /tata/ | isa /isa/ |
| Hai | drusa /ɖusa/ | zua /ʐua/ | dusa /dusa/ | *duSa /duSa/ | doa /doa/ | tusha /tuʃa/ | dowa /dowa/ |
| Xin chào | masalu /masalu/ | marayas /maɾajas/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | akokay /akokaj/ | ya /ja/ | kapian /kapijan/ |
| Cảm ơn | masalu /masalu/ | kasapakan /kasapakan/ | uninang /uninaŋ/ | — /—/ | ayoy /ajoj/ | mihu /mihu/ | salamat /salamat/ |
| Tốt | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | mauruway /mauɾuwai/ | masial /masial/ | — /—/ | mapia /mapia/ | kapah /kapah/ | mapia /mapija/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.