Rinconada Bikol
Tiếng Bicolano Iriga
Nam Đảo
Tiếng Bicolano Iriga (Rinconada Bikol, tự danh Rinconada) là một ngôn ngữ Bikol thuộc ngữ hệ Nam Đảo, được khoảng 250.000 người sử dụng ở huyện Rinconada thuộc tỉnh Camarines Sur trong vùng Bicol trên đảo Luzon, Philippines. Mặc dù theo truyền thống được xếp loại là một phương ngữ của tiếng Bikol Trung tâm (bik), Rinconada trên thực tế là một ngôn ngữ riêng biệt không thông hiểu lẫn nhau với tiếng Bikol Trung tâm chuẩn được nói ở thành phố Naga. Đặc điểm ngôn ngữ nổi bật nhất của nó là nguyên âm schwa ə (viết là ë trong một số hệ chính tả), tương phản với hệ thống năm nguyên âm đơn giản hơn của tiếng Bikol Trung tâm — điều này tạo ra các từ Rinconada như aldəw 'mặt trời' so với aldaw của tiếng Bikol Trung tâm. Nhóm Bikol bao gồm khoảng 12 biến thể riêng biệt; cách phân loại hiện đại của Lobel (2013) xếp Rinconada vào nhóm các ngôn ngữ Bikol nội địa. Dù có 250.000 người nói, Rinconada vẫn chịu áp lực từ tiếng Bikol Trung tâm chuẩn trong giáo dục và truyền thông.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Bicolano Iriga
Nước
tubig
/tubiɡ/
Lửa
kalayo
/kalajɔ/
Mặt trời
aldəw
/aldəw/
Mặt trăng
bulən
/bulən/
Sao
bitóon
/bituʔon/
Mẹ
ina
/ina/
Cha
ama
/ama/
Tôi
akó
/ʔako/
Bạn
ikā
/ʔika/
Tên
ngaran
/ŋaran/
Mắt
mata
/mata/
Tay
kamət
/kamət/
Tim
puso
/puso/
Yêu
pagkaibəg
/paɡkaʔibəɡ/
Cây
kahoy
/kahɔj/
Nhà
baləy
/baləj/
Chó
ayam
/ajam/
Mèo
kuting
/kutiŋ/
Ăn
kaən
/kaʔən/
Uống
inum
/inum/
Một
əsad
/əsad/
Hai
darwā
/darwaː/
Xin chào
kumusta
/kumusta/
Cảm ơn
dyos mabalos
/djos mabalos/
Tốt
marhəy
/maɾhəj/
Máy tính
kompyuter
/komˈpjutɛr/
Sushi
sushi
/ˈsuʃi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Bicolano Iriga | Tiếng Bikol Trung | Tiếng Waray | Tiếng Hiligaynon | Cebuano | Tiếng Tausug | Tiếng Tagalog cổ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | tubig /tubiɡ/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ |
| Lửa | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajɔ/ | kalayo /kalajo/ | kayu /kaju/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ |
| Mặt trời | aldəw /aldəw/ | saldang /salˈdaŋ/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /ʔadlaw/ | adlaw /adlaw/ | adlaw /adlaw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ |
| Mặt trăng | bulən /bulən/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ |
| Sao | bitóon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bitoon /bituʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bituon /bituˈʔon/ | bituun /bituʔun/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ |
| Mẹ | ina /ina/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | nanay /nanaj/ | inahan /inahan/ | inaꞌ /inaʔ/ | ᜁᜈ /ina/ |
| Cha | ama /ama/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | tatay /tataj/ | amahan /amahan/ | amaꞌ /amaʔ/ | ᜀᜋ /ama/ |
| Tôi | akó /ʔako/ | ako /ʔako/ | ako /ʔako/ | ako /ʔaˈko/ | ako /ʔaˈko/ | aku /aku/ | ᜀᜃᜓ /ako/ |
| Bạn | ikā /ʔika/ | ika /ʔika/ | ikaw /ʔikaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ʔiˈkaw/ | ikaw /ikaw/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ |
| Tên | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngalan /ˈŋalan/ | ngan /ŋan/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ |
| Mắt | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ |
| Tay | kamət /kamət/ | kamot /kamot/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamɔt/ | kamot /kamot/ | lima /lima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ |
| Tim | puso /puso/ | puso /puso/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | tagipusoon /taɡipusɔʔɔn/ | kasingkasing /kasiŋkasiŋ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ |
| Yêu | pagkaibəg /paɡkaʔibəɡ/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | gugma /ɡuɡma/ | lasa /lasa/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ |
| Cây | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahɔj/ | kahoy /kahoj/ | kahuy /kahuj/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ |
| Nhà | baləy /baləj/ | harong /haɾoŋ/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | balay /balaj/ | bāy /baːj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ |
| Chó | ayam /ajam/ | ayam /ajam/ | ayam /ˈʔajam/ | ido /ʔidɔ/ | iro /iɾo/ | iruꞌ /iruʔ/ | ᜀᜐᜓ /aso/ |
| Mèo | kuting /kutiŋ/ | ikos /ikos/ | misay /misaj/ | kuting /kutiŋ/ | iring /iɾiŋ/ | kuting /kutiŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ |
| Ăn | kaən /kaʔən/ | kakanon /kakanon/ | kaon /kaʔon/ | kaon /kaʔɔn/ | kaon /kaʔon/ | kaun /kaʔun/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ |
| Uống | inum /inum/ | inumon /inumon/ | inom /ʔinɔm/ | inom /ʔinɔm/ | inom /inom/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ |
| Một | əsad /əsad/ | saro /saɾo/ | usa /ʔusa/ | isa /ʔisa/ | usa /usa/ | isa /isa/ | ᜁᜐ /isa/ |
| Hai | darwā /darwaː/ | duwa /duwa/ | duha /duha/ | duha /duˈha/ | duha /duˈha/ | duwa /duwa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ |
| Xin chào | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | kamusta /kamusta/ | kumusta /kumusta/ | kumusta /kumusta/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ |
| Cảm ơn | dyos mabalos /djos mabalos/ | dios mabalos /dios mabalos/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ |
| Tốt | marhəy /maɾhəj/ | marhay /maɾhaj/ | maupay /maʔupaj/ | maayo /maʔajɔ/ | maayo /maʔajo/ | marayaw /marajaw/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ |
| Máy tính | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | kompyuter /komˈpjutɛr/ | — |
| Sushi | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | ᜊᜓᜇᜓ /ˈbuɾo/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.