Hiri Motu
Tiếng Hiri Motu
Austronesian
Hiri Motu (Police Motu) is a simplified contact variety of the Motu language of Papua New Guinea, originally developed as a trade lingua franca for the Hiri trading expeditions between the Motu people of Port Moresby and the Gulf Province peoples. The variety was further simplified and standardized by the Royal Papuan Constabulary (Police Motu) and Australian colonial administration in the 19th-early 20th centuries to serve as a regional lingua franca. Hiri Motu became one of three official languages of Papua New Guinea under the 1975 Independence Constitution, alongside English and Tok Pisin. However, since independence Hiri Motu has been steadily losing ground to Tok Pisin (tpi), which has emerged as the dominant pan-PNG lingua franca, particularly in younger generations. Linguistically, Hiri Motu uses simplified Motu phonology and grammar with Australian English-derived loanwords for modern technology.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Hiri Motu
Nước
ranu
/ɾanu/
Lửa
lahi
/lahi/
Mặt trời
dina
/dina/
Mặt trăng
hua
/hua/
Mẹ
sina
/sina/
Cha
tama
/tama/
Ăn
ania
/ania/
Uống
inua
/inua/
Yêu
lalokau
/lalokau/
Tim
kudouna
/kudouna/
Cây
au
/au/
Nhà
ruma
/ɾuma/
Chó
sisia
/sisia/
Mèo
pusi
/pusi/
Tay
imana
/imana/
Mắt
matana
/matana/
Xin chào
namona
/namona/
Cảm ơn
tanikiu
/tanikiu/
Một
ta
/ta/
Tốt
namo
/namo/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Hiri Motu | Tiếng Motu | Tiếng Fiji | Tiếng Puyuma | tiếng Tokelau | tiếng Batak Toba | Tiếng Samoa |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | enay /enai/ | vai /vai/ | aek /aek/ | vai /vai/ |
| Lửa | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | apuy /apui/ | afi /afi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| Mặt trời | dina /dina/ | dina /dina/ | siga /siŋa/ | kadaw /kadaw/ | la /la/ | mata ni ari /mata ni ari/ | lā /laː/ |
| Mặt trăng | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | kuwalan /kuwalan/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ | māsina /maːsina/ |
| Mẹ | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | ina /ina/ | matua /matua/ | ina /ina/ | tinā /tinaː/ |
| Cha | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | tamā /tamaː/ |
| Ăn | ania /ania/ | aniani /aniani/ | kana /kana/ | kuman /kuman/ | kai /kai/ | mangan /maŋan/ | ʻai /ʔai/ |
| Uống | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | gunu /ŋunu/ | enpa /enpa/ | inu /inu/ | minum /minum/ | inu /inu/ |
| Yêu | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | ulaw /ulaw/ | alofa /alofa/ | holong /holoŋ/ | alofa /alofa/ |
| Tim | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | kalumetan /kalumetan/ | fatu /fatu/ | roha /roha/ | loto /loto/ |
| Cây | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | kawi /kawi/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ | laʻau /laʔau/ |
| Nhà | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | jabu /dʒabu/ | fale /fale/ |
| Chó | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | suwan /suwan/ | kuli /kuli/ | biang /biaŋ/ | maile /maile/ |
| Mèo | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | kating /katiŋ/ | pusi /pusi/ | huting /hutiŋ/ | pusi /pusi/ |
| Tay | imana /imana/ | imana /imana/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ |
| Mắt | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Xin chào | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | bula /mbula/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | horas /horas/ | talofa /talofa/ |
| Cảm ơn | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | vinaka /βinaka/ | kasapakan /kasapakan/ | fakafetai /fakafetai/ | mauliate /mauliate/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| Một | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | sa /sa/ | tahi /tahi/ | sada /sada/ | tasi /tasi/ |
| Tốt | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | mauruway /mauɾuwai/ | lelei /lelei/ | denggan /deŋɡan/ | lelei /lelei/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.