Yekhee

Kiyekhee

Niger-Kongo

FamiliaNiger-Kongo Wasemaji~660K HatiKilatini NchiNigeria Lugha rasmiHapana (Kiingereza ndiyo lugha pekee rasmi; Kiyekhee ni lugha ya asili ya jamii inayotambuliwa) Uhai wa lughasalama ISO 639-3ets

Yekhee (Etsako, ambayo zamani wakati mwingine iliitwa "Etsako halisi" ili kuitofautisha na eneo pana zaidi la lugha ya Etsako) ni lugha ya Kiedoidi ya Niger-Congo ya kusini mwa Nigeria, dada wa Edo (bin) na lugha nyingine za Kiedoidi. Kundi la lahaja za Yekhee linajumuisha aina za Auchi, Avianwu na Uzairue zinazozungumzwa katika Eneo la Serikali ya Mtaa la Etsako katika Jimbo la Edo, ambapo aina ya Auchi ndiyo inayozungumzwa zaidi. Kiisimu, Yekhee inashiriki sifa za Kiedoidi (mfumo wa madaraja ya nomino, mfumo wa toni za kileksika, sentensi zenye kitenzi mwishoni) na Edo na lugha nyingine za Kiedoidi. Auchi Polytechnic na tamaduni za Auchi zimesaidia kuhifadhi Yekhee kama lugha ya jamii licha ya utawala wa lugha ya Kiingereza katika elimu.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kiyekhee

Maji

amen

/amen/

Moto

eria

/eɾia/

Jua

ovan

/ovan/

Mwezi

ukpoki

/ukpoki/

Nyota

isi

/isi/

Mama

iye

/ije/

Baba

ada

/ada/

Mimi

mẹ

/mɛ/

Wewe

wẹ

/wɛ/

Jina

ena

/ena/

Jicho

evua

/evua/

Mkono

oba

/oba/

Moyo

itsu

/itsu/

Upendo

gbele

/ɡbele/

Mti

orhan

/oɾhan/

Nyumba

ukekpe

/ukekpe/

Mbwa

agbon

/aɡbon/

Paka

otsuvua

/otsuvua/

Kula

gba

/ɡba/

Kunywa

gbo

/ɡbo/

Moja

ovo

/ovo/

Mbili

eva

/eva/

Habari

udze

/udze/

Asante

oyabuwere

/ojabuweɾe/

Nzuri

edue

/edue/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana

Maana KiyekheeKiurhoboKiisokoKiedoKidegemaKimasaiKisamburu
Maji amen /amen/ ame /ame/ ame /ame/ amẹ /ame/ mọn /mɔn/ ɛŋare /ɛŋare/ nkare /ŋkaɾe/
Moto eria /eɾia/ erane /eɾane/ erae /eɾae/ erhẹn /eɾɛ̃/ ọmạrị /ɔmaɾi/ ɛnkima /ɛŋkima/ nkima /ŋkima/
Jua ovan /ovan/ ọvẹ /ɔvɛ/ ọvẹ /ɔvɛ/ ava /ava/ ọvịnị /ɔvini/ enkolong /eŋkoloŋ/ lakwa /lakʷa/
Mwezi ukpoki /ukpoki/ emẹrẹ /emɛɾɛ/ ọwa /ɔwa/ uki /uki/ ọsọ /ɔsɔ/ olapa /olapa/ lapa /lapa/
Nyota isi /isi/ isi /isi/ esi /esi/ orivbi /oˈɾiβi/ esi /esi/ olakira /olakira/ lakira /lakira/
Mama iye /ije/ onie /onie/ oni /oni/ /—/ inyeyẹ /iɲɛjɛ/ yieyio /jiejio/ yieyo /jiejo/
Baba ada /ada/ ọsẹ /ɔsɛ/ ọsẹ /ɔsɛ/ érhá /eɾa/ etete /etete/ papa /papa/ papa /papa/
Mimi mẹ /mɛ/ mẹ /mɛ/ mẹ /mɛ/ mẹ /mɛ̃/ mẹ /mɛ/ nanʉ /nanʊ/ nanu /nanʊ/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.