Tiv
טיב
Niger-Congo
Tiv is the principal language of the Tiv ethnic group, the largest non-Hausa-Fulani population of central Nigeria, with ~5 million speakers concentrated in Benue State around Gboko and Makurdi. Linguistically, Tiv belongs to the Tivoid subgroup of Bantoid (sister branch to the Bantu languages), but most other Tivoid languages are in Cameroon, making Tiv geographically isolated within its subgroup. Tiv has classical Niger-Congo features: noun-class system (~10 classes), tonal (3 tones with downstep), and SVO constituent order. The Abraham 1940 Tiv-English Dictionary remains a foundational reference. Tiv has a strong literary tradition since the 1930s, with major works including the Tiv New Testament (1936) and the Tiv-language newspaper "Tion".
היכן מדוברת
20 מילים בסיסיות בטיב
מים
mngerem
/mŋɡɛɾɛm/
אש
usu
/usu/
שמש
iyange
/ijaŋɡe/
ירח
uwer
/uwɛɾ/
אמא
ngo
/ŋɡo/
אבא
ter
/tɛɾ/
לאכול
yan
/jan/
לשתות
mba
/mba/
אהבה
dooshima
/doːʃima/
לב
ishima
/iʃima/
עץ
kon
/kon/
בית
ya
/ja/
כלב
iyou
/ijou/
חתול
anyam
/aɲam/
יד
ave
/ave/
עין
ishe
/iʃe/
שלום
m sugh
/m suɣ/
תודה
m sugh u
/m suɣ u/
אחד
mom
/mom/
טוב
dedoo
/dedoː/
מקורות
השוואת מילים
בהשוואה לשפות Niger-Congo קשורות
| משמעות | טיב | קימבונדו | קונגו | טאלישית | צ'ו נום | בג'ה | איימרה |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| מים | mngerem /mŋɡɛɾɛm/ | menha /meɲa/ | maza /maza/ | ov /ov/ | 渃 /nɨək/ | yam /jam/ | uma /uma/ |
| אש | usu /usu/ | tubia /tubja/ | tiya /tija/ | tasə /tasə/ | 𤏬 /lɨə/ | neʼaat /neʔaːt/ | nina /nina/ |
| שמש | iyange /ijaŋɡe/ | muanya /mwaɲa/ | ntangu /ntaŋɡu/ | rüj /ɾyʒ/ | 𩈘𡗶 /mət tɤj/ | yint /jint/ | inti /inti/ |
| ירח | uwer /uwɛɾ/ | ngonde /ŋɡonde/ | ngonda /ŋɡonda/ | ümüj /ymyʒ/ | 𩈘𢁑 /mət taŋ/ | tirig /tiɾiɡ/ | phaxsi /pʰaχsi/ |
| אמא | ngo /ŋɡo/ | mama /mama/ | mama /mama/ | muə /muə/ | 𡞕 /mɛ/ | indee /iːndeː/ | mama /mama/ |
| אבא | ter /tɛɾ/ | tata /tata/ | tata /tata/ | pıə /pɯə/ | 𤙗 /ɓo/ | baab /baːb/ | tata /tata/ |
| לאכול | yan /jan/ | kudya /kudja/ | ku dia /ku dja/ | hardə /haɾdə/ | 𫗒 /an/ | tame /tame/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ |
| לשתות | mba /mba/ | kunwa /kunwa/ | ku nua /ku nua/ | peşomə /peʃomə/ | 㕵 /uəŋ/ | gwaʼa /ɡʷaʕa/ | umaña /umaɲa/ |
| אהבה | dooshima /doːʃima/ | henda /henda/ | zola /zola/ | hışt /hɯʃt/ | 𢞅 /iəw/ | kima /kima/ | munasiña /munasiɲa/ |
| לב | ishima /iʃima/ | muxima /muʃima/ | ntima /ntima/ | zırə /zɯɾə/ | 𢣐𢞂 /t͡ɕaj tim/ | ginʼa /ɡinʕa/ | chuyma /tʃujma/ |
| עץ | kon /kon/ | mukune /mukune/ | nti /nti/ | dor /doɾ/ | 𣘃 /kəj/ | hindeb /hindeb/ | quqa /quqa/ |
| בית | ya /ja/ | inzo /inzo/ | nzo /nzo/ | ka /ka/ | 茹 /ɲaː/ | gaw /ɡaw/ | uta /uta/ |
| כלב | iyou /ijou/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ | səg /səɡ/ | 𤝞 /t͡ɕɔ/ | yas /jas/ | anu /anu/ |
| חתול | anyam /aɲam/ | kasalu /kasalu/ | nyau /ɲau/ | pışi /pɯʃi/ | 猫 /mɛw/ | kabsoot /kabsoːt/ | phisi /pʰisi/ |
| יד | ave /ave/ | lukwaku /lukwaku/ | koko /koko/ | dast /dast/ | 𡬶 /taj/ | ay /aj/ | ampara /ampaɾa/ |
| עין | ishe /iʃe/ | dixi /diʃi/ | disu /disu/ | çəş /tʃəʃ/ | 𥄫 /mak/ | liili /liːli/ | nayra /najɾa/ |
| שלום | m sugh /m suɣ/ | kiebi /kiebi/ | mboté /mbote/ | xəyrli ruj /xəjɾli ɾuʒ/ | 吀嘲 /sin t͡ɕaːw/ | salaam /salaːm/ | kamisaki /kamisaki/ |
| תודה | m sugh u /m suɣ u/ | kishukutu /kiʃukutu/ | matondo /matondo/ | minnətdar /minnətdaɾ/ | 感恩 /kaːm əːn/ | baraʼoo /baɾaʕoː/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ |
| אחד | mom /mom/ | -moxi /moʃi/ | mosi /mosi/ | i /i/ | 𠬠 /mot/ | gaal /ɡaːl/ | maya /maja/ |
| טוב | dedoo /dedoː/ | kiá /kja/ | mbote /mbote/ | çoki /tʃoki/ | 卒 /tot/ | dabaab /dabaːb/ | suma /suma/ |
חלק מ-LangMap — פרויקט להמחשת שפות. זהו סיכום סטטי הניתן לסריקה; המפות האינטראקטיביות מציעות שמע הגייה, מסננים ותצוגת גלובוס.