Fäeag Rotuạm
Tiếng Rotuma
Nam Đảo
Tiếng Rotuma (Fäeag Rotuạm) là ngôn ngữ của đảo Rotuma, một lãnh thổ tự trị nhỏ thuộc Fiji, cách quần đảo Fiji chính khoảng 600 km về phía bắc. Về mặt ngôn ngữ học là một ngôn ngữ Polynesia ngoại biên với pha trộn từ vựng và cấu trúc Polynesia Tây (Tonga/Samoa) và Melanesia (Fiji), phản ánh vị trí của Rotuma ở vùng tiếp xúc Polynesia-Melanesia. Nổi bật với hệ thống hoán vị âm vị nguyên âm phức tạp — sự xen kẽ giữa "thể hoàn chỉnh" và "thể không hoàn chỉnh" (rút gọn) đánh dấu sự đối lập ngữ pháp. Dù số người nói nhỏ, vẫn được truyền giữa các thế hệ trên đảo Rotuma.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Rotuma
Nước
tạnu
/ˈtɔnu/
Lửa
rahi
/ˈrahi/
Mặt trời
asa
/asa/
Mặt trăng
hula
/hula/
Sao
hefu
/hefu/
Mẹ
ö'honi
/øʔhoni/
Cha
ö'fā
/øʔˈfaː/
Tôi
gou
/ŋou/
Bạn
'äe
/ʔæe/
Tên
asa
/asa/
Mắt
mafa
/mafa/
Tay
si'u
/siʔu/
Tim
huga
/huŋa/
Yêu
hanis
/hanis/
Cây
rou
/ɾou/
Nhà
ri
/ɾi/
Chó
kak'i
/kakʔi/
Mèo
kotok
/kotok/
Ăn
te'a
/teʔa/
Uống
inum
/inum/
Một
ta
/ta/
Hai
rua
/rua/
Xin chào
noa'ia
/noaʔia/
Cảm ơn
fai'aksia
/faiʔaksia/
Tốt
lelei
/lelei/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Rotuma | Tiếng Hiri Motu | Tiếng Motu | Tiếng Samoa | Tiếng Tokelau | Tiếng Rapanui | Tiếng Tausug |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | tạnu /ˈtɔnu/ | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| Lửa | rahi /ˈrahi/ | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | kayu /kaju/ |
| Mặt trời | asa /asa/ | dina /dina/ | dina /dina/ | lā /laː/ | la /la/ | raʻā /raʔaː/ | adlaw /adlaw/ |
| Mặt trăng | hula /hula/ | hua /hua/ | hua /hua/ | māsina /maːsina/ | malama /malama/ | mahina /mahina/ | bulan /bulan/ |
| Sao | hefu /hefu/ | hisiu /hisiu/ | hisiu /hisiu/ | fetū /fetuː/ | fetu /fetu/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | bituun /bituʔun/ |
| Mẹ | ö'honi /øʔhoni/ | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tinā /tinaː/ | mātua /maːtua/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | inaꞌ /inaʔ/ |
| Cha | ö'fā /øʔˈfaː/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | amaꞌ /amaʔ/ |
| Tôi | gou /ŋou/ | lau /lau/ | lau /lau/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | au /au/ | aku /aku/ |
| Bạn | 'äe /ʔæe/ | oi /oi/ | oi /oi/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ikaw /ikaw/ |
| Tên | asa /asa/ | ladana /laˈdana/ | ladana /ladana/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ngan /ŋan/ |
| Mắt | mafa /mafa/ | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tay | si'u /siʔu/ | ima /ima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ |
| Tim | huga /huŋa/ | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | mahatu /mahatu/ | pusuꞌ /pusuʔ/ |
| Yêu | hanis /hanis/ | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | hanga /haŋa/ | lasa /lasa/ |
| Cây | rou /ɾou/ | au /au/ | au /au/ | laʻau /laʔau/ | lakau /lakau/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | kahuy /kahuj/ |
| Nhà | ri /ɾi/ | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | fale /fale/ | hare /haɾe/ | bāy /baːj/ |
| Chó | kak'i /kakʔi/ | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | paihega /paiheŋa/ | iruꞌ /iruʔ/ |
| Mèo | kotok /kotok/ | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | kati /kati/ | kuting /kutiŋ/ |
| Ăn | te'a /teʔa/ | ania /ania/ | aniani /aniani/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kaun /kaʔun/ |
| Uống | inum /inum/ | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | unu /unu/ | minum /minum/ |
| Một | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | tasi /tasi/ | tahi /tahi/ | tahi /tahi/ | isa /isa/ |
| Hai | rua /rua/ | rua /rua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | rua /ˈrua/ | duwa /duwa/ |
| Xin chào | noa'ia /noaʔia/ | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | talofa /talofa/ | malo ni /malo ni/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | kumusta /kumusta/ |
| Cảm ơn | fai'aksia /faiʔaksia/ | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | maururu /mauɾuɾu/ | magsukul /maɡsukul/ |
| Tốt | lelei /lelei/ | namo /namo/ | namo /namo/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | riva /ɾiva/ | marayaw /marajaw/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.