Li Niha
Tiếng Nias
Nam Đảo
Tiếng Nias (Li Niha, "ngôn ngữ của người Niha [tộc người]") là ngôn ngữ Nam Đảo chính của đảo Nias, một hòn đảo ngoài khơi Ấn Độ Dương ngoài bờ biển phía tây của Bắc Sumatra, Indonesia. Người Nias nổi tiếng với văn hóa chiến binh nhảy đá kiểu cự thạch (hombo batu — nhảy qua các cột đá), những ngôi nhà thủ lĩnh truyền thống mái vòm Omo Hada, và lễ hội Faulokho của người Nias. Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Nias có các đặc điểm Nam Đảo nhánh Sunda: sự luân phiên dạng/tiêu điểm, các tiểu từ danh từ giống loại từ, và một hệ thống đại từ phong phú. Có hai nhóm phương ngữ chính: Nias Bắc (Niha Bawöra) và Nias Nam (Niha Maenamölö), với cuốn ngữ pháp năm 2001 của Brown tập trung vào phương ngữ Nam.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Nias
Nước
idanö
/idanø/
Lửa
alitö
/aˈlitɤ/
Mặt trời
luo
/luo/
Mặt trăng
bawa
/bawa/
Sao
döfi
/døfi/
Mẹ
ina
/ina/
Cha
amada
/amada/
Tôi
ya'o
/jaʔo/
Bạn
ya'ugö
/jaʔugø/
Tên
döi
/døi/
Mắt
hörö
/høɾø/
Tay
tanga
/taŋa/
Tim
tödö
/tødø/
Yêu
fa'omasi
/faʔomasi/
Cây
eu
/eu/
Nhà
omo
/omo/
Chó
asu
/asu/
Mèo
mao
/mao/
Ăn
manga
/maŋa/
Uống
badu
/badu/
Một
sara
/saɾa/
Hai
dua
/dua/
Xin chào
ya'ahowu
/jaʔahowu/
Cảm ơn
saohagölö
/saohaɡølø/
Tốt
sökhi
/søkʰi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Nias | Tiếng Batak Angkola | Tiếng Mandar | Tiếng Batak Toba | Tiếng Bunun | Tiếng Batak Simalungun | Tiếng Java cổ (Kawi) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | idanö /idanø/ | aek /aek/ | uai /uai/ | aek /aek/ | danum /danum/ | bah /bah/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ |
| Lửa | alitö /aˈlitɤ/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | sapuz /sapuz/ | apuy /apuj/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ |
| Mặt trời | luo /luo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | mata allo /mata alːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | vali /vali/ | mata ni ari /mata ni ari/ | ꦱꦸꦂꦪ /suɾja/ |
| Mặt trăng | bawa /bawa/ | bulan /bulan/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ | bulan /bulan/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ |
| Sao | döfi /døfi/ | bintang /bintaŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintuhan /bintuhan/ | bintang /bintaŋ/ | ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ /lintaŋ/ |
| Mẹ | ina /ina/ | inang /inaŋ/ | indo /indo/ | ina /ina/ | tina /tina/ | inang /inaŋ/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ |
| Cha | amada /amada/ | amang /amaŋ/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tama /tama/ | bapa /bapa/ | ꦫꦩ /rama/ |
| Tôi | ya'o /jaʔo/ | au /au/ | iyau /ijau/ | au /au/ | saikin /saikin/ | ahu /ahu/ | ꦄꦏꦸ /aku/ |
| Bạn | ya'ugö /jaʔugø/ | ho /ho/ | io /iʔo/ | ho /ho/ | suu /suʔu/ | ho /ho/ | ꦏꦶꦠ /kita/ |
| Tên | döi /døi/ | goar /goar/ | sanga /saŋa/ | goar /goar/ | ngaan /ŋaan/ | goran /goran/ | ꦔꦫꦤ꧀ /ŋaran/ |
| Mắt | hörö /høɾø/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ꦩꦠ /mata/ |
| Tay | tanga /taŋa/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | ima /ima/ | tangan /taŋan/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ |
| Tim | tödö /tødø/ | roha /roha/ | ate /ate/ | roha /roha/ | is-ang /isaŋ/ | uhur /uhur/ | ꦲꦠꦶ /hati/ |
| Yêu | fa'omasi /faʔomasi/ | holong /holoŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | holong /holoŋ/ | madaidaz /madaidaz/ | holong /holoŋ/ | ꦱꦶꦃ /sih/ |
| Cây | eu /eu/ | hayu /haju/ | kaju /kaju/ | hau /hau/ | kahu /kahu/ | hayu /haju/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ |
| Nhà | omo /omo/ | bagas /baɡas/ | boyang /bojaŋ/ | jabu /dʒabu/ | lumaq /lumaq/ | rumah /rumah/ | ꦈꦩꦃ /umah/ |
| Chó | asu /asu/ | asu /asu/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | asu /asu/ | baliang /baliaŋ/ | ꦄꦱꦸ /asu/ |
| Mèo | mao /mao/ | huting /hutiŋ/ | mio /mio/ | huting /hutiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | huting /hutiŋ/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ |
| Ăn | manga /maŋa/ | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | maun /maun/ | mangan /maŋan/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ |
| Uống | badu /badu/ | minum /minum/ | minung /minuŋ/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ | minum /minum/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ |
| Một | sara /saɾa/ | sada /sada/ | mesa /mesa/ | sada /sada/ | tasa /tasa/ | sada /sada/ | ꦌꦏ /eka/ |
| Hai | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dua /dua/ | dusa /dusa/ | dua /dua/ | ꦫ꧀ꦮ /rwa/ |
| Xin chào | ya'ahowu /jaʔahowu/ | horas /horas/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | horas /horas/ | uninang /uninaŋ/ | horas /horas/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ |
| Cảm ơn | saohagölö /saohaɡølø/ | mauliate /mauliate/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | uninang /uninaŋ/ | diatebei /diatebei/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ |
| Tốt | sökhi /søkʰi/ | denggan /deŋɡan/ | macoa /matʃoa/ | denggan /deŋɡan/ | masial /masial/ | dear /dear/ | ꦲꦪꦸ /haju/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.