Mru (ꯃꯔꯨ in Mru script)
Tiếng Mru
Hán-Tạng
Tiếng Mru, còn gọi là Mro hoặc Mrung, là một ngôn ngữ thuộc nhánh Mru của ngữ hệ Hán-Tạng, được khoảng 94.000 người sử dụng tại vùng đồi Chittagong ở đông nam Bangladesh và các khu vực lân cận thuộc Myanmar. Tại Bangladesh, người nói tập trung chủ yếu ở huyện Bandarban, ngoài ra còn có các cộng đồng nhỏ hơn tại Rangamati. Tiếng Mru khác với tiếng Mro-Khimi, một ngôn ngữ Kuki-Chin riêng biệt ở Myanmar. Ngôn ngữ này có trật tự SOV với động từ ở cuối và theo truyền thống chủ yếu được lưu truyền bằng miệng. Một bảng chữ cái Mro độc lập viết từ trái sang phải được sáng tạo trong thập niên 1980, sau đó được cộng đồng sử dụng rộng rãi và được mã hóa từ Unicode 7.0; lối chuyển tự Latinh cũng được dùng trong nghiên cứu ngôn ngữ học.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Mru
Nước
o
/ɔ/
Lửa
mai wa
/mɑɪ wɑ/
Mặt trời
thum
/θum/
Mặt trăng
la
/lə/
Sao
kɯr
/kɯr/
Mẹ
au
/əʔu/
Cha
pa
/pə/
Tôi
nga
/ŋa/
Bạn
nang
/naŋ/
Tên
ming
/miŋ/
Mắt
mik
/mɪk/
Tay
bong
/boŋ/
Tim
tsak
/tsʰɑk/
Yêu
akiet
/əkiɛt/
Cây
tshing
/tsʰɪŋ/
Nhà
khim
/kʲɪm/
Chó
takui
/təkuɪ/
Mèo
tamin
/təmɪn/
Ăn
tsa
/tsɑ/
Uống
kham
/kʰɑm/
Một
lok
/ləkː/
Hai
pəni
/pəni/
Xin chào
namaskaro
/nɑməskɑro/
Cảm ơn
dhanyabad
/dʰənəbɑd/
Tốt
ayong
/əjoŋ/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Sino-Tibetan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Mru | Tiếng Tây Tạng Amdo | Tiếng Drung | Tiếng Situ rGyalrong | Tiếng Ersu | Tiếng Ladakh | Tiếng Balti |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | o /ɔ/ | ཆུ་ /tʂʰu/ | ʃə /ʃə/ | tʃʰu /tʃʰu/ | ɖʐo /ɖʐo/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Lửa | mai wa /mɑɪ wɑ/ | མེ་ /mɛ/ | məə /məː/ | mə /mə/ | pʰu /pʰu/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Mặt trời | thum /θum/ | ཉི་མ་ /ɲəmɑ/ | nɯ /nɯ/ | niʂ /niʂ/ | ɲɔma /ɲɔma/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mặt trăng | la /lə/ | ཟླ་བ་ /dʐɑwɑ/ | məŋ /məŋ/ | zla /zlɑ/ | ɬapʰɛ /ɬapʰɛ/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Sao | kɯr /kɯr/ | སྐར་མ /hkarma/ | əkɯr /əkɯr/ | zgrɯ /zɡrɯ/ | ʁmɯ /ʁmɯ/ | སྐར་མ /skarma/ | སྐར་མ /skarma/ |
| Mẹ | au /əʔu/ | ཨ་མ་ /ɑ mɑ/ | ma /ma/ | ma /mɑ/ | ɑma /ɑma/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Cha | pa /pə/ | ཕ་ /pʰɑ/ | pa /pa/ | pə /pə/ | ɑpa /ɑpa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ |
| Tôi | nga /ŋa/ | ང /ŋa/ | nga /ŋa/ | nga /ŋa/ | ŋa /ŋa/ | ང /ŋa/ | ང /ŋa/ |
| Bạn | nang /naŋ/ | ཁྱོད /tɕʰo/ | nə /nə/ | nənjo /nənɟo/ | no /no/ | ཁྱེད་རང /kʰeːraŋ/ | ཁྱང /kʰjaŋ/ |
| Tên | ming /miŋ/ | མིང /mɪŋ/ | bɯng /bɯŋ/ | termi /tərmi/ | mbu /mbu/ | མིང /miŋ/ | མིང /miŋ/ |
| Mắt | mik /mɪk/ | མིག་ /mik/ | mik /mik/ | miʂ /miʂ/ | mik /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Tay | bong /boŋ/ | ལག་པ་ /læɡ hɑ/ | kə /kə/ | laʂ /lɑʂ/ | pʰɔ /pʰɔ/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Tim | tsak /tsʰɑk/ | སེམས་ /sɛm/ | ʃəŋ /ʃəŋ/ | tʰoŋ /tʰɔŋ/ | tʂʰɑ /tʂʰɑ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Yêu | akiet /əkiɛt/ | དགའ་ /ɡɑ/ | ʃit /ʃit/ | nə-ŋɯ /nə.ŋɯ/ | ŋɑ /ŋɑ/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ |
| Cây | tshing /tsʰɪŋ/ | ཤིང་ /ʂɪŋ/ | sim /sim/ | sin /sin/ | ʂɑ /ʂɑ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nhà | khim /kʲɪm/ | ཁང་ /kʰɑŋ/ | im /im/ | kʰoŋ /kʰɔŋ/ | kʰɔ /kʰɔ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Chó | takui /təkuɪ/ | ཁྱི་ མོ་ /tʂʰə mɔ/ | kʰja /kʰja/ | kʰə /kʰə/ | ʈɽʰo /ʈɽʰo/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ |
| Mèo | tamin /təmɪn/ | ཀུ་ཕ་ /kufa/ | tsa /tsʰa/ | tsa /tsʰɑ/ | bvə̃ /bvə̃/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ |
| Ăn | tsa /tsɑ/ | ཟ་ /zɑ/ | ʃə /ʃə/ | mə-za /mə.zɑ/ | tʂʰə /tʂʰə/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ |
| Uống | kham /kʰɑm/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | pə /pə/ | nə-tɕʰə-n /nə.tɕʰə.n/ | ɕə /ɕə/ | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ |
| Một | lok /ləkː/ | གཅིག་ /tʂik/ | tik /tik/ | tʃʰiʂ /tʃʰiʂ/ | tə /tə/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Hai | pəni /pəni/ | གཉིས /hɲi/ | əni /əni/ | kanəs /kʰanəs/ | ɲi /ɲi/ | གཉིས /ɲis/ | གཉིས /ɲis/ |
| Xin chào | namaskaro /nɑməskɑro/ | བདེ་མོ་ /bdeː mo/ | ŋeŋ /ŋeŋ/ | ŋ̩ /ŋ̩/ | ni /ni/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ |
| Cảm ơn | dhanyabad /dʰənəbɑd/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰoktɕe tɕʰe/ | tʃʰɔ /tʃʰɔ/ | ʒo /ʒɔ/ | kʰadʑi /kʰadʑi/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ |
| Tốt | ayong /əjoŋ/ | ཡག་པོ་ /jɑkpɑ/ | la /la/ | tʰuŋ /tʰʊŋ/ | zə /zə/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.