Zeme
Tiếng Naga Zeme
Sino-Tibetan
Zeme Naga (autonymously Zeme) is a Tibeto-Burman language of the Zeme group within Kuki-Chin-Naga, spoken by ~70,000 people across the borderlands of Nagaland, Manipur, and Assam in northeast India. The Zeme people are part of the broader Naga ethnopolitical complex (~3M Nagas across NE India and Myanmar) but linguistically distinct from the more famous Naga languages like Tangkhul, Sumi, and Mao. Zeme has classical Tibeto-Burman features: tonal (low/high), simple noun morphology, polypersonal verb agreement, and SOV constituent order. Naga literacy programs since the 1960s have produced Bible translations and educational materials in Zeme.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Naga Zeme
Nước
nki
/nki/
Lửa
mei
/mei/
Mặt trời
sʰeu
/sʰeu/
Mặt trăng
kʰu
/kʰu/
Mẹ
nem
/nem/
Cha
ape
/ape/
Ăn
so
/so/
Uống
hʷu
/hʷu/
Yêu
kihai
/kihai/
Tim
heisia
/heisia/
Cây
rik
/rik/
Nhà
ki
/ki/
Chó
hui
/hui/
Mèo
kʰemi
/kʰemi/
Tay
hak
/hak/
Mắt
mik
/mik/
Xin chào
hangba
/haŋba/
Cảm ơn
kazi
/kazi/
Một
kha
/kʰa/
Tốt
ahei
/ahei/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Sino-Tibetan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Naga Zeme | Tiếng Naga Tangkhul | Tiếng Kurtöp | tiếng Mizo | Tiếng Hakha Chin | Tiếng Limbu | Tiếng Sikkim |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | nki /nki/ | ze /ze/ | khwe /kʰwe/ | tui /tui/ | ti /ti/ | ᤇᤘᤠ /tʃʰwaː/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Lửa | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | mei /mei/ | mei /mei/ | ᤔᤡ /mi/ | མེ /me/ |
| Mặt trời | sʰeu /sʰeu/ | nyithui /ɲitʰui/ | ningpe /niŋpe/ | ni /ni/ | ni /ni/ | ᤊᤠᤶᤑ /ɲaːmpʰʌ/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mặt trăng | kʰu /kʰu/ | lai /lai/ | lai /lai/ | thla /tʰla/ | thla /tʰla/ | ᤗᤠᤒᤠ /laːba/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Mẹ | nem /nem/ | ina /ina/ | amai /amai/ | nu /nu/ | nu /nu/ | ᤔᤠᤔᤠ /aːmaː/ | ཨ་མ /ama/ |
| Cha | ape /ape/ | apa /apa/ | apai /apai/ | pa /pa/ | pa /pa/ | ᤀᤠᤒᤠ /aːbaː/ | ཨ་པ /apa/ |
| Ăn | so /so/ | ngui /ŋui/ | za /za/ | ei /ei/ | ei /ei/ | ᤆᤠᤔᤠ /tʃaːmaː/ | ཟ /za/ |
| Uống | hʷu /hʷu/ | rai /rai/ | thung /tʰuŋ/ | in /in/ | din /din/ | ᤌᤢᤴᤔᤠ /tʰuŋmaː/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Yêu | kihai /kihai/ | cha /tʃa/ | ga /ɡa/ | hmangaih /hmaŋai/ | daw /daw/ | ᤔᤡᤌᤡ /mitʰi/ | དགའ /ɡa/ |
| Tim | heisia /heisia/ | mokyaba /mokjaba/ | nying /ɲiŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | lung /luŋ/ | ᤛᤡᤰ /sik/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Cây | rik /rik/ | leiyik /leijik/ | shing /ɕiŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | ᤛᤡᤱ /siŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nhà | ki /ki/ | shim /ʃim/ | khim /kʰim/ | in /in/ | inn /in/ | ᤜᤡᤶ /him/ | ཁྱིམ /tɕim/ |
| Chó | hui /hui/ | ui /ui/ | khwi /kʰwi/ | ui /ui/ | ui /ui/ | ᤁᤣᤳᤇᤡ /keptʃi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Mèo | kʰemi /kʰemi/ | mibu /mibu/ | byila /bila/ | zawhte /zɔʔte/ | minu /minu/ | ᤐᤡᤛᤡ /pisi/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Tay | hak /hak/ | phei /pʰei/ | lak /lak/ | kut /kut/ | kut /kut/ | ᤜᤢᤰ /huk/ | ལག /lak/ |
| Mắt | mik /mik/ | mi /mi/ | mik /mik/ | mit /mit/ | mit /mit/ | ᤔᤡᤰ /mik/ | མིག /mik/ |
| Xin chào | hangba /haŋba/ | hayau /hajau/ | kuzu zangpo /kuzu zaŋpo/ | chibai /tʃibai/ | na dam maw /na dam maw/ | ᤐᤣᤜᤢᤙᤣ /peːhuːje/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ |
| Cảm ơn | kazi /kazi/ | ase /ase/ | kadrinche /kadrintɕe/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | ka lawm /ka lawm/ | ᤐᤡᤍᤠᤱ /pidaːŋ/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ |
| Một | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | thê /tʰe/ | pakhat /pakʰat/ | pakhat /pakʰat/ | ᤌᤡᤰ /tʰik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Tốt | ahei /ahei/ | kahei /kahei/ | lekpo /lekpo/ | tha /tʰa/ | tha /tʰa/ | ᤏᤢᤒᤠ /nuba/ | ལེགས་པོ /lekpo/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.