Mussau
Tiếng Mussau-Emira
Nam Đảo
Mussau-Emira là một ngôn ngữ Nam Đảo nhánh Đại Dương thuộc tiểu nhóm Mussau-Emira, được nói trên các đảo thuộc nhóm đảo St Matthias ở phía bắc tỉnh New Ireland của Papua New Guinea. Nhóm đảo St Matthias gồm Mussau (đảo lớn hơn, ~5.000 dân) và Emira (nhỏ hơn, ~500 dân), cùng một số đảo san hô vòng nhỏ hơn. Về mặt ngôn ngữ học, Mussau-Emira thú vị nhờ hệ thống âm vị học rất bảo thủ — nó bảo tồn các đặc điểm Đại Dương nguyên thủy (Proto-Oceanic) đã mất ở hầu hết các ngôn ngữ Đại Dương phương Tây, bao gồm hệ thống 5 nguyên âm không phân biệt độ dài, hệ thống phụ âm đơn giản, và trật tự thành phần SVO với cách đánh dấu ngôi cổ điển kiểu Đại Dương trên động từ. Công tác dịch Kinh Thánh của SIL từ thập niên 1970 đã cho ra đời Tân Ước (1995) và chuẩn hóa chính tả của tiếng Mussau.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Mussau-Emira
Nước
eai
/eai/
Lửa
kuraa
/kuˈraː/
Mặt trời
ariu
/aɾiu/
Mặt trăng
malam
/malam/
Sao
katoto
/katoto/
Mẹ
nia
/nia/
Cha
tama
/tama/
Tôi
agi
/aɡi/
Bạn
io
/io/
Tên
arari
/arari/
Mắt
mata
/mata/
Tay
lima
/lima/
Tim
lalota
/lalota/
Yêu
talimi
/talimi/
Cây
rikei
/ɾikei/
Nhà
ulemi
/ulemi/
Chó
kovur
/kovuɾ/
Mèo
busi
/busi/
Ăn
anu
/anu/
Uống
inum
/inum/
Một
esa
/esa/
Hai
lua
/lua/
Xin chào
emua
/emua/
Cảm ơn
poasi
/poasi/
Tốt
rop
/ɾop/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Mussau-Emira | Tiếng Fiji | Tiếng Tokelau | Tiếng Samoa | Tiếng Tuvalu | Tiếng Mandar | Tiếng Niue |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | eai /eai/ | wai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | uai /uai/ | vai /vai/ |
| Lửa | kuraa /kuˈraː/ | buka /mbuka/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| Mặt trời | ariu /aɾiu/ | matanisiga /matanisiŋa/ | la /la/ | lā /laː/ | laa /laː/ | mata allo /mata alːo/ | lā /laː/ |
| Mặt trăng | malam /malam/ | vula /βula/ | malama /malama/ | māsina /maːsina/ | masina /masina/ | bulang /bulaŋ/ | mahina /mahina/ |
| Sao | katoto /katoto/ | kalokalo /kalokalo/ | fetu /fetu/ | fetū /fetuː/ | fetū /feˈtuː/ | bittoeng /bittoeŋ/ | fetū /feˈtuː/ |
| Mẹ | nia /nia/ | tina /tina/ | mātua /maːtua/ | tinā /tinaː/ | maatua /maːtua/ | indo /indo/ | matua fifine /matua fifine/ |
| Cha | tama /tama/ | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tamā /tamaː/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | matua taane /matua taːne/ |
| Tôi | agi /aɡi/ | au /au/ | au /au/ | a'u /aʔu/ | au /au/ | iyau /ijau/ | au /au/ |
| Bạn | io /io/ | iko /iko/ | koe /koe/ | 'oe /ʔoe/ | koe /koe/ | io /iʔo/ | koe /koe/ |
| Tên | arari /arari/ | yaca /jaða/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | sanga /saŋa/ | higoa /hiˈŋoa/ |
| Mắt | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tay | lima /lima/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Tim | lalota /lalota/ | uto /uto/ | fatu /fatu/ | loto /loto/ | fatu /fatu/ | ate /ate/ | fatu /fatu/ |
| Yêu | talimi /talimi/ | loloma /loloma/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | mappinawa /mapːinawa/ | fakaalofa /fakaalofa/ |
| Cây | rikei /ɾikei/ | kau /kau/ | lakau /lakau/ | laʻau /laʔau/ | laakau /laːkau/ | kaju /kaju/ | akau /akau/ |
| Nhà | ulemi /ulemi/ | vale /βale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | boyang /bojaŋ/ | fale /fale/ |
| Chó | kovur /kovuɾ/ | koli /koli/ | kuli /kuli/ | maile /maile/ | kuli /kuli/ | asu /asu/ | kuli /kuli/ |
| Mèo | busi /busi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | mio /mio/ | pusi /pusi/ |
| Ăn | anu /anu/ | kana /kana/ | kai /kai/ | ʻai /ʔai/ | kai /kai/ | ma'ande /maʔande/ | kai /kai/ |
| Uống | inum /inum/ | gunu /ŋunu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | minung /minuŋ/ | inu /inu/ |
| Một | esa /esa/ | dua /ndua/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | tasi /tasi/ | mesa /mesa/ | taha /taha/ |
| Hai | lua /lua/ | rua /rua/ | lua /lua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | dua /dua/ | ua /ua/ |
| Xin chào | emua /emua/ | bula /mbula/ | malo ni /malo ni/ | talofa /talofa/ | taalofa /taːlofa/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ |
| Cảm ơn | poasi /poasi/ | vinaka /βinaka/ | fakafetai /fakafetai/ | faʻafetai /faʔafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | fakaaue /fakaaue/ |
| Tốt | rop /ɾop/ | vinaka /βinaka/ | lelei /lelei/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | macoa /matʃoa/ | mitaki /mitaki/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.