Buang
Tiếng Mapos Buang
Nam Đảo
Mapos Buang là một ngôn ngữ Đại Dương thuộc nhóm ngôn ngữ Buang ở tỉnh Morobe của Papua New Guinea, được khoảng 10.000 người sử dụng tại thung lũng sông Snake trải khắp các khu vực cộng đồng Mapos và Manga. Các biến thể Buang (Mapos, Manga, Mumeng) tạo thành một liên thể phương ngữ với mức độ thông hiểu lẫn nhau giảm dần theo khoảng cách. Là một ngôn ngữ Đại Dương phương Tây, Buang lưu giữ các đặc điểm Đại Dương điển hình (chỉ định từ ba mức độ khoảng cách, dấu hiệu chủ ngữ đứng trước động từ, mệnh đề có động từ ở cuối) đồng thời thể hiện một số ảnh hưởng nền của vùng Cao nguyên New Guinea. Cộng đồng Mapos Buang có một truyền thống truyền khẩu mạnh mẽ và Tân Ước đã được dịch sang tiếng Mapos Buang vào năm 1989 (hiệu đính năm 2005).
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Mapos Buang
Nước
vuur
/vuːr/
Lửa
ehe
/ehe/
Mặt trời
gum
/ɡum/
Mặt trăng
mha
/mha/
Sao
betuheng
/betuheŋ/
Mẹ
ne
/ne/
Cha
ma
/ma/
Tôi
sa
/sa/
Bạn
honġ
/hoŋ/
Tên
arë
/arə/
Mắt
mata
/mata/
Tay
mok
/mok/
Tim
minga
/miŋa/
Yêu
vong
/voŋ/
Cây
leng
/leŋ/
Nhà
ya
/ja/
Chó
nyam
/ɲam/
Mèo
pus
/pus/
Ăn
gen
/ɡen/
Uống
nung
/nuŋ/
Một
lon
/lon/
Hai
luu
/luː/
Xin chào
miig
/miːɡ/
Cảm ơn
vog ehog
/voɡ ehoɡ/
Tốt
vovo
/vovo/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian liên quan
| Nghĩa | Tiếng Mapos Buang | Tiếng Hote | Tiếng Mandar | Tiếng Batak Toba | Tiếng Sakizaya | Tiếng Tokelau | Tiếng Bikol Trung |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | vuur /vuːr/ | lua /lua/ | uai /uai/ | aek /aek/ | nanum /nanum/ | vai /vai/ | tubig /tubiɡ/ |
| Lửa | ehe /ehe/ | eve /eve/ | api /api/ | api /api/ | lamal /lamal/ | afi /afi/ | kalayo /kalajo/ |
| Mặt trời | gum /ɡum/ | ari /aɾi/ | mata allo /mata alːo/ | mata ni ari /mata ni ari/ | cidal /tʃidal/ | la /la/ | saldang /salˈdaŋ/ |
| Mặt trăng | mha /mha/ | kalam /kalam/ | bulang /bulaŋ/ | bulan /bulan/ | bulad /bulad/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ |
| Sao | betuheng /betuheŋ/ | puling /puliŋ/ | bittoeng /bittoeŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bo'is /boʔis/ | fetu /fetu/ | bitoon /bituʔon/ |
| Mẹ | ne /ne/ | ne /ne/ | indo /indo/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mātua /maːtua/ | nanay /nanaj/ |
| Cha | ma /ma/ | ma /ma/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | tatay /tataj/ |
| Tôi | sa /sa/ | yah /jah/ | iyau /ijau/ | au /au/ | zaku /ʐaku/ | au /au/ | ako /ʔako/ |
| Bạn | honġ /hoŋ/ | oh /ʔoh/ | io /iʔo/ | ho /ho/ | kisu /kisu/ | koe /koe/ | ika /ʔika/ |
| Tên | arë /arə/ | aling /aliŋ/ | sanga /saŋa/ | goar /goar/ | ngangan /ŋaŋan/ | igoa /iŋoa/ | ngaran /ŋaran/ |
| Mắt | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Tay | mok /mok/ | mok /mok/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | kamay /kamai/ | lima /lima/ | kamot /kamot/ |
| Tim | minga /miŋa/ | mun /mun/ | ate /ate/ | roha /roha/ | gawang /ɡawaŋ/ | fatu /fatu/ | puso /puso/ |
| Yêu | vong /voŋ/ | voŋ /voŋ/ | mappinawa /mapːinawa/ | holong /holoŋ/ | maolah /maolah/ | alofa /alofa/ | pagkamoot /paɡkamoʔot/ |
| Cây | leng /leŋ/ | len /len/ | kaju /kaju/ | hau /hau/ | kilang /kilaŋ/ | lakau /lakau/ | kahoy /kahoj/ |
| Nhà | ya /ja/ | ya /ja/ | boyang /bojaŋ/ | jabu /dʒabu/ | luma /luma/ | fale /fale/ | harong /haɾoŋ/ |
| Chó | nyam /ɲam/ | nyam /ɲam/ | asu /asu/ | biang /biaŋ/ | waco /watʃo/ | kuli /kuli/ | ayam /ajam/ |
| Mèo | pus /pus/ | pus /pus/ | mio /mio/ | huting /hutiŋ/ | posi /posi/ | pusi /pusi/ | ikos /ikos/ |
| Ăn | gen /ɡen/ | gen /ɡen/ | ma'ande /maʔande/ | mangan /maŋan/ | hekal /hekal/ | kai /kai/ | kakanon /kakanon/ |
| Uống | nung /nuŋ/ | nun /nun/ | minung /minuŋ/ | minum /minum/ | mihecak /mihetʃak/ | inu /inu/ | inumon /inumon/ |
| Một | lon /lon/ | lon /lon/ | mesa /mesa/ | sada /sada/ | cacay /tʃatʃai/ | tahi /tahi/ | saro /saɾo/ |
| Hai | luu /luː/ | yu /ju/ | dua /dua/ | dua /dua/ | tusa /tusa/ | lua /lua/ | duwa /duwa/ |
| Xin chào | miig /miːɡ/ | kaye /kaje/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ | horas /horas/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | kumusta /kumusta/ |
| Cảm ơn | vog ehog /voɡ ehoɡ/ | fau /fau/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ | mauliate /mauliate/ | lalumahan /lalumahan/ | fakafetai /fakafetai/ | dios mabalos /dios mabalos/ |
| Tốt | vovo /vovo/ | vovo /vovo/ | macoa /matʃoa/ | denggan /deŋɡan/ | kapah /kapah/ | lelei /lelei/ | marhay /maɾhaj/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.