Seereer
Kiserer
Niger-Kongo
Serer (Seereer) ni lugha kuu ya tawi la Kiatlantiki la Senegambia nchini Senegal, sehemu ya kikundi kidogo cha Cangin. Inazungumzwa na takriban Waserer milioni 1.4 katika eneo la kihistoria la ufalme wa Sine-Saloum (pwani ya kusini-kati ya Senegal) na katika Petite Côte (kati ya Dakar na mpaka wa Gambia). Serer ni lugha ya wafalme wa Kiserer wa Sine-Saloum na Joal-Fadiouth, na bado imefungamana na dini ya jadi ya Kiserer pamoja na Uislamu (ambao ndio dini ya wengi). Kiisimu, Serer ina sifa za kawaida za Kiatlantiki: ina toni (toni ya juu/chini), mfumo wa ngeli za nomino zaidi ya 12 zenye mabadiliko ya konsonanti, na sintaksia yenye kitenzi mwanzoni na kitenzi katikati.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiserer
Maji
mbox
/mbɔx/
Moto
ngir
/ŋɡiɾ/
Jua
naangu
/naːŋɡu/
Mwezi
weer
/weːɾ/
Nyota
xôr
/xɔːr/
Mama
yaay
/jaːj/
Baba
baay
/baːj/
Mimi
mi
/mi/
Wewe
wo
/wo/
Jina
sant
/sant/
Jicho
kën
/kən/
Mkono
ɓod
/ɓɔd/
Moyo
xol
/xɔl/
Upendo
mbutu
/mbutu/
Mti
garab
/ɡaɾab/
Nyumba
kër
/kəɾ/
Mbwa
xaj
/xaj/
Paka
mboor
/mboːɾ/
Kula
niam
/ɲam/
Kunywa
ñam
/ɲam/
Moja
leeng
/leːŋɡ/
Mbili
ɗak
/ɗak/
Habari
nam fiyo
/nam fijo/
Asante
jaaraama
/dʒaːɾaːma/
Nzuri
xaal
/xaːl/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana
| Maana | Kiserer | Kiwolof | Kifula | Kiharyanvi | Kibishnupriya cha Manipuri | Kikannada | Kimarwari |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mbox /mbɔx/ | ndox /ndɔx/ | ndiyam /ndijam/ | पाणी /paːɳiː/ | পানি /paːni/ | ನೀರು /niːɾu/ | पाणी /paːɳiː/ |
| Moto | ngir /ŋɡiɾ/ | safara /safaɾa/ | yiite /jiːte/ | आग /aːɡ/ | আগুন /aːɡun/ | ಬೆಂಕಿ /beŋkɪ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | naangu /naːŋɡu/ | jant /dʒant/ | naange /naːŋɡe/ | सूरज /suːɾədʒ/ | বেল /bel/ | ಸೂರ್ಯ /suːɾjə/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Mwezi | weer /weːɾ/ | weer /wɛːɾ/ | lewru /lewɾu/ | चांद /tʃãːd/ | জুনাক /dʒunak/ | ಚಂದ್ರ /tʃəndɾə/ | चांद /tʃãːd/ |
| Nyota | xôr /xɔːr/ | biddiw /biddiw/ | hoodere /hoːdeɾe/ | तारा /taːɾaː/ | তারা /taɾa/ | ನಕ್ಷತ್ರ /nakʂat̪ra/ | तारो /taːro/ |
| Mama | yaay /jaːj/ | yaay /jaːj/ | yumma /jumːa/ | माई /maːiː/ | মা /maː/ | ಅಮ್ಮ /əmːə/ | मा /maː/ |
| Baba | baay /baːj/ | baay /baːj/ | baaba /baːba/ | बापू /baːpuː/ | বাবা /baːba/ | ಅಪ್ಪ /əpːə/ | बाप /baːp/ |
| Mimi | mi /mi/ | man /man/ | miin /miːn/ | मैं /mɛ̃ː/ | মি /mi/ | ನಾನು /naːnu/ | म्हैं /mʱɛ̃/ |
| Wewe | wo /wo/ | yow /jow/ | aan /aːn/ | तू /tuː/ | তি /ti/ | ನೀನು /niːnu/ | थूं /tʰũ/ |
| Jina | sant /sant/ | tur /tur/ | innde /inːde/ | नाम /naːm/ | নাম /nam/ | ಹೆಸರು /hesaru/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | kën /kən/ | bët /bət/ | yiitere /jiːteɾe/ | आख /aːkʰ/ | চোখ /tʃokʰ/ | ಕಣ್ಣು /kəɳːu/ | आंख /aːŋkʰ/ |
| Mkono | ɓod /ɓɔd/ | loxo /lɔxɔ/ | junngo /dʒuŋːɡo/ | हाथ /haːtʰ/ | হাত /haːt/ | ಕೈ /kəi/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | xol /xɔl/ | xol /xɔl/ | ɓernde /ɓeɾnde/ | दिल /dɪl/ | মন /mon/ | ಹೃದಯ /ɦɾudəjə/ | हियो /hijo/ |
| Upendo | mbutu /mbutu/ | mbëggeel /mbəɡːɛːl/ | yiɗde /jiɗːe/ | मोहब्बत /mohabːət/ | মায়া /maja/ | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːtɪ/ | मया /məjaː/ |
| Mti | garab /ɡaɾab/ | garab /ɡaɾab/ | lekki /lekːi/ | पेड़ /peːɽ/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | ಮರ /məɾə/ | रूख /ɾuːkʰ/ |
| Nyumba | kër /kəɾ/ | kër /kəɾ/ | suudu /suːdu/ | घर /ɡʱəɾ/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | ಮನೆ /məne/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Mbwa | xaj /xaj/ | xaj /xaj/ | rawandu /ɾawandu/ | कुत्ता /kutːaː/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | ನಾಯಿ /naːjɪ/ | कुत्तो /kutːo/ |
| Paka | mboor /mboːɾ/ | muus /muːs/ | ullundu /ulːundu/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | বিল্লি /bilːi/ | ಬೆಕ್ಕು /bekːu/ | मीनी /miːniː/ |
| Kula | niam /ɲam/ | lekk /lɛkː/ | ñaamde /ɲaːmde/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | খাব /kʰaːb/ | ತಿನ್ನು /tɪnːu/ | खाणो /kʰaːɳo/ |
| Kunywa | ñam /ɲam/ | naan /naːn/ | yarude /jaɾude/ | पीणा /piːɳaː/ | পান কর /paːn kaɾ/ | ಕುಡಿ /kuɖɪ/ | पीणो /piːɳo/ |
| Moja | leeng /leːŋɡ/ | benn /bɛnː/ | go'o /ɡoʔo/ | एक /eːk/ | এক /ek/ | ಒಂದು /ondu/ | एक /eːk/ |
| Mbili | ɗak /ɗak/ | ñaar /ɲaːr/ | ɗiɗi /ɗiɗi/ | दो /do/ | দুই /dui/ | ಎರಡು /eraɖu/ | बे /be/ |
| Habari | nam fiyo /nam fijo/ | na nga def /na ŋɡa dɛf/ | jam tan /dʒam tan/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | নমস্কার /nomoskar/ | ನಮಸ್ಕಾರ /nəməskaːɾə/ | खम्मा घणी /kʰəmːaː ɡʱəɳiː/ |
| Asante | jaaraama /dʒaːɾaːma/ | jërëjëf /dʒəɾədʒəf/ | a jaaraama /a dʒaːɾaːma/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱənjəʋaːdə/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | xaal /xaːl/ | baax /baːx/ | moƴƴo /moƴːo/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | ভালা /bʱaːlaː/ | ಒಳ್ಳೆಯ /oɭːejə/ | बढ़िया /bəɽʱijaː/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.