Suppire

Kisenufo cha Supyire

Niger-Kongo

FamiliaNiger-Kongo Wasemaji~750K (Mali ~700K + Burkina Faso ~50K) HatiKilatini NchiMali (Mkoa wa Sikasso) Lugha rasmiMali (inayotambuliwa kitaifa lugha; hutumika katika Mkoa wa Sikasso) Uhai wa lughasalama ISO 639-3spp

Kisenufo Supyire (Suppire, "usemi wa Kisenufo") ni lugha kuu ya Kisenufo ya kusini-magharibi mwa Mali, inayozungumzwa kotekote katika Mkoa wa Sikasso na takriban Wasenufo 750,000 (kikundi kidogo kinachozungumza Suppire). Kundi la Kisenufo (Supyire, Mamara, Sicite, Tagbana, Cebaara, n.k. — jumla ya wazungumzaji wapatao milioni 3 katika Mali, Burkina Faso na Côte d'Ivoire) ni mojawapo ya matawi madogo zaidi ya Atlantiki-Kongo, lenye uelewano wa pamoja wa ndani uliodhibitiwa licha ya umoja wa kikabila. Maarufu kwa tamaduni ya muziki ya Kisenufo ya "balafon" (zumari ya mbao ya Afrika Magharibi) na jamii ya ibada yenye barakoa iliyofafanuliwa kwa undani (Poro). Kiisimu, Kisenufo huonyesha mfumo wa madaraja ya nomino unaofanana na Kibantu wa Atlantiki-Kongo (takriban madaraja 6), ni cha toni (toni 3 zenye downstep), na kina mpangilio wa viambajengo wa SOV. Sarufi ya marejeo ya Carlson (1994) ni kazi ya msingi katika isimu ya Kisenufo.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kisenufo cha Supyire

Maji

lwɔ

/lwɔ/

Moto

fyaa

/fjaː/

Jua

kanha

/kaɲa/

Mwezi

cuoꞌngo

/tʃuoŋɡo/

Nyota

lɔhɔ

/lɔ̀hɔ̀/

Mama

naa

/naː/

Baba

saa

/saː/

Mimi

mii

/mìː/

Wewe

mu

/mú/

Jina

yabɛ

/jàbɛ̀/

Jicho

fyaha

/fjaha/

Mkono

kya

/kja/

Moyo

urɔ

/uɾɔ/

Upendo

lyɛnɛ

/ʎɛnɛ/

Mti

kapyiŋi

/kapjiŋi/

Nyumba

nyiŋkanaŋa

/ɲiŋkanaŋa/

Mbwa

fwo

/fwo/

Paka

baha

/baha/

Kula

kanyi

/kaɲi/

Kunywa

nyaha

/ɲaha/

Moja

ni

/ni/

Mbili

shuunni

/ʃùːnːì/

Habari

/mɛ/

Asante

fenge

/feŋɡe/

Nzuri

nyaha

/ɲaha/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Niger-Congo zinazohusiana

Maana Kisenufo cha SupyireKiokinawaKitagalogKimetaKikabiyeKiodiaKiigbo
Maji lwɔ /lwɔ/ /midʑi/ tubig /tubiɡ/ /mə/ lɩm /lɩm/ ପାଣି /paːɳi/ mmiri /mːiɾi/
Moto fyaa /fjaː/ ふぃー /ɸiː/ apoy /ʔaˈpoj/ mɔŋ /mɔŋ/ miŋ /miŋ/ ନିଆଁ /niãː/ ọkụ /ɔkʊ/
Jua kanha /kaɲa/ てぃーだ /tiːda/ araw /ˈʔaɾaw/ nyam /ɲam/ wɩsɩ /wɩsɩ/ ସୂର୍ଯ୍ୟ /suːɾjɔ/ anyanwụ /aɲaŋwʊ/
Mwezi cuoꞌngo /tʃuoŋɡo/ /tɕitɕi/ buwan /buwan/ nuŋ /nuŋ/ fenaɣ /fenaɣ/ ଚନ୍ଦ୍ର /tʃɔndɾɔ/ ọnwa /ɔŋwa/
Nyota lɔhɔ /lɔ̀hɔ̀/ ふし /ɸuɕi/ bituin /bɪtuˈʔin/ ntsə́ /ntsə́/ tɩɩŋa /tɪːŋa/ ତାରା /taɾa/ kpakpando /kpakpando/
Mama naa /naː/ あんまー /ʔammaː/ ina /ʔiˈna/ ma /ma/ ɖoo /ɖoː/ ମା /maː/ nne /nːe/
Baba saa /saː/ すー /suː/ ama /ʔaˈma/ ta /ta/ caa /caː/ ବାପା /baːpaː/ nna /nːa/
Mimi mii /mìː/ わん /waɴ/ ako /ʔaˈko/ mə̀ /mə̀/ ma /má/ ମୁଁ /mũ/ mụ /mʊ/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.