Kabɩyɛ
Kikabiye
Atlantic-Congo (Gur, Eastern Oti-Volta)
Kabiye (Kabɩyɛ) is a Gur (Eastern Oti-Volta) language spoken in the Kara region of northern Togo, where the Kabye people are the second-largest ethnic group. Recognized as one of Togo's two national languages alongside Ewe, it has standardized orthography developed by SIL and the Togolese government in the 1970s. Tonal with rich vowel inventory including ɩ and ʋ (relative to /i/ and /u/).
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikabiye
Maji
lɩm
/lɩm/
Moto
miŋ
/miŋ/
Jua
wɩsɩ
/wɩsɩ/
Mwezi
fenaɣ
/fenaɣ/
Mama
ɖoo
/ɖoː/
Baba
caa
/caː/
Kula
tɔɔ
/tɔː/
Kunywa
ñɔɔ
/ɲɔː/
Upendo
sɔɔlɩm
/sɔːlɩm/
Moyo
laŋɩyɛ
/laŋɩjɛ/
Mti
tɩʋ
/tɩʋ/
Nyumba
ɖɩɣa
/ɖɩɣa/
Mbwa
hayʋ
/hajʋ/
Paka
takpaŋ
/takpaŋ/
Mkono
nesi
/nesi/
Jicho
ɛsɩ
/ɛsɩ/
Habari
ndɩ na
/ndɩ na/
Asante
agɔndɩ
/aɡɔndɩ/
Moja
kʋyʋmaɣ
/kʋjʋmaɣ/
Nzuri
ɖeu
/ɖeu/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Gur, Eastern Oti-Volta) zinazohusiana
| Maana | Kikabiye | Kikannada | Kimalayalamu | Kikhmu | Kiodia | Kiserer | Kidonno So |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | lɩm /lɩm/ | ನೀರು /niːɾu/ | വെള്ളം /ʋeɭːəm/ | ɔm /ʔɔm/ | ପାଣି /paːɳi/ | mbox /mbɔx/ | di /di/ |
| Moto | miŋ /miŋ/ | ಬೆಂಕಿ /beŋkɪ/ | തീ /tiː/ | ʔus /ʔus/ | ନିଆଁ /niãː/ | ngir /ŋɡiɾ/ | yɔ /jɔ/ |
| Jua | wɩsɩ /wɩsɩ/ | ಸೂರ್ಯ /suːɾjə/ | സൂര്യൻ /suːɾjən/ | maŋ /maŋ/ | ସୂର୍ଯ୍ୟ /suːɾjɔ/ | naangu /naːŋɡu/ | naa /naː/ |
| Mwezi | fenaɣ /fenaɣ/ | ಚಂದ್ರ /tʃəndɾə/ | ചന്ദ്രൻ /tʃəndɾən/ | kee /keː/ | ଚନ୍ଦ୍ର /tʃɔndɾɔ/ | weer /weːɾ/ | ele /ele/ |
| Mama | ɖoo /ɖoː/ | ಅಮ್ಮ /əmːə/ | അമ്മ /əmːə/ | mɔɔʔ /mɔːʔ/ | ମା /maː/ | yaay /jaːj/ | na /na/ |
| Baba | caa /caː/ | ಅಪ್ಪ /əpːə/ | അച്ഛൻ /ətʃːʰən/ | ʔaaʔ /ʔaːʔ/ | ବାପା /baːpaː/ | baay /baːj/ | ba /ba/ |
| Kula | tɔɔ /tɔː/ | ತಿನ್ನು /tɪnːu/ | കഴിക്കുക /kəɻɪkːukə/ | caa /tʃaː/ | ଖାଇବା /kʰaːɪbaː/ | niam /ɲam/ | kɔɔ /kɔː/ |
| Kunywa | ñɔɔ /ɲɔː/ | ಕುಡಿ /kuɖɪ/ | കുടിക്കുക /kuɖɪkːukə/ | ɲɔɔp /ɲɔːp/ | ପିଇବା /piːɪbaː/ | ñam /ɲam/ | nɔ /nɔ/ |
| Upendo | sɔɔlɩm /sɔːlɩm/ | ಪ್ರೀತಿ /pɾiːtɪ/ | സ്നേഹം /sneːɦəm/ | kɔɔh /kɔːh/ | ପ୍ରେମ /pɾemɔ/ | mbutu /mbutu/ | suuli /suːli/ |
| Moyo | laŋɩyɛ /laŋɩjɛ/ | ಹೃದಯ /ɦɾudəjə/ | ഹൃദയം /ɦɾudəjəm/ | kruɛŋ /kruɛŋ/ | ହୃଦୟ /hɾudɔjɔ/ | xol /xɔl/ | kɛɛla /kɛːla/ |
| Mti | tɩʋ /tɩʋ/ | ಮರ /məɾə/ | മരം /məɾəm/ | cmuul /tʃmuːl/ | ଗଛ /ɡɔtʃʰɔ/ | garab /ɡaɾab/ | ti /ti/ |
| Nyumba | ɖɩɣa /ɖɩɣa/ | ಮನೆ /məne/ | വീട് /ʋiːʈə/ | kaaŋ /kaːŋ/ | ଘର /ɡʱɔɾɔ/ | kër /kəɾ/ | gina /ɡina/ |
| Mbwa | hayʋ /hajʋ/ | ನಾಯಿ /naːjɪ/ | നായ /naːjə/ | cɔ /tʃɔ/ | କୁକୁର /kukuɾɔ/ | xaj /xaj/ | gɛɛ /ɡɛː/ |
| Paka | takpaŋ /takpaŋ/ | ಬೆಕ್ಕು /bekːu/ | പൂച്ച /puːtʃːə/ | meeo /meːo/ | ବିଲେଇ /bilei/ | mboor /mboːɾ/ | monyi /moɲi/ |
| Mkono | nesi /nesi/ | ಕೈ /kəi/ | കൈ /kəi/ | tii /tiː/ | ହାତ /haːtɔ/ | ɓod /ɓɔd/ | nu /nu/ |
| Jicho | ɛsɩ /ɛsɩ/ | ಕಣ್ಣು /kəɳːu/ | കണ്ണ് /kəɳːə/ | ŋtaa /ŋtaː/ | ଆଖି /aːkʰi/ | kën /kən/ | gi /ɡi/ |
| Habari | ndɩ na /ndɩ na/ | ನಮಸ್ಕಾರ /nəməskaːɾə/ | നമസ്കാരം /nəməskaːɾəm/ | lɔh /lɔh/ | ନମସ୍କାର /nɔmɔskaːɾɔ/ | na nga def /na ŋɡa dɛf/ | agandɛla /aɡandɛla/ |
| Asante | agɔndɩ /aɡɔndɩ/ | ಧನ್ಯವಾದ /dʱənjəʋaːdə/ | നന്ദി /nəndi/ | ɔrkun /ʔɔrkun/ | ଧନ୍ୟବାଦ /dʱɔnjɔbaːdɔ/ | jaaraama /dʒaːɾaːma/ | biguƞ /biɡũ/ |
| Moja | kʋyʋmaɣ /kʋjʋmaɣ/ | ಒಂದು /ondu/ | ഒന്ന് /onːə/ | muei /muei/ | ଏକ /ekɔ/ | leeng /leːŋɡ/ | tum /tum/ |
| Nzuri | ɖeu /ɖeu/ | ಒಳ್ಳೆಯ /oɭːejə/ | നല്ല /nəlːə/ | gee /ɡeː/ | ଭଲ /bʱɔlɔ/ | xaal /xaːl/ | suuli /suːli/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.