डोटेली
Kidotyali
Kihindi-Ulaya (Kihindi-Aria, kaskazini, Pahari)
Dotyali (Doṭelī, "lugha ya Doti") ni lugha ya Kihindi-Kiarya ya Kipahari ya magharibi ya mbali ya Nepal, inayozungumzwa katika wilaya nane katika eneo la ufalme wa kihistoria wa Doti. Inahusiana kwa karibu na Kikumaoni na Kigarhwali (Kipahari cha Kihindi) na Kinepali, lakini ina tofauti za kutosha hivi kwamba Serikali ya Nepal iliitambua kama lugha tofauti kwa sensa ya 2011 (ilirekodiwa kama lugha tofauti ya ISO 639-3 mwaka 2012). Wikipedia ya Dotyali (iliyozinduliwa 2018) ilisaidia kuanzisha namna sanifu ya maandishi.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kidotyali
Maji
पानी
/paːniː/
Moto
आगो
/aːɡo/
Jua
सूर्य
/suːɾjə/
Mwezi
जून
/dʒun/
Nyota
तारा
/t̪aːra/
Mama
आमा
/aːmaː/
Baba
बाजी
/baːdʒiː/
Mimi
मु
/mu/
Wewe
तु
/tu/
Jina
नाउँ
/nãũ/
Jicho
आँखि
/ãːkʰi/
Mkono
हात
/haːt/
Moyo
हृदय
/ɦridəj/
Upendo
प्रेम
/preːm/
Mti
रूख
/ɾuːkʰ/
Nyumba
घर
/ɡʱəɾ/
Mbwa
कुकुर
/kukuɾ/
Paka
बिरालो
/biɾaːlo/
Kula
खानु
/kʰaːnu/
Kunywa
पिउनु
/piunu/
Moja
एक
/ek/
Mbili
दुई
/d̪ui/
Habari
नमस्कार
/nəməskaːɾ/
Asante
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
Nzuri
राम्रो
/ɾaːmɾo/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Indo-Aryan, Northern, Pahari) zinazohusiana
| Maana | Kidotyali | Kinepali | Kikullui | Kimaithili | Kibhojpuri | Kikumaoni | Kilambadi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पाणी /paːɳiː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पाणि /paːɳi/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | आगो /aːɡo/ | आगो /aːɡo/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आगि /aːɡɪ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | सूर्य /suːɾjə/ | सूर्य /suːɾjə/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | स्यू /sjuː/ | सुरज /suɾədʒ/ |
| Mwezi | जून /dʒun/ | चन्द्रमा /tʃəndɾəmaː/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चाँद /tʃãːd/ | ज्यू /dʒjuː/ | चांद /tʃãːd/ |
| Nyota | तारा /t̪aːra/ | तारा /t̪aːraː/ | तारा /t̪aːra/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːɾaː/ | तारो /t̪aːro/ |
| Mama | आमा /aːmaː/ | आमा /aːmaː/ | आमा /aːma/ | माय /maːj/ | माई /maːiː/ | ईजा /iːdʒaː/ | मा /maː/ |
| Baba | बाजी /baːdʒiː/ | बुबा /bubaː/ | बाबा /baːba/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाप /baːp/ |
| Mimi | मु /mu/ | म /ma/ | हौं /hãũ/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हूं /hũː/ |
| Wewe | तु /tu/ | तँ /tã/ | तू /tu/ | तों /tõː/ | तू /tu/ | तू /tu/ | तू /t̪u/ |
| Jina | नाउँ /nãũ/ | नाम /naːm/ | नां /nãː/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाव /naːʋ/ |
| Jicho | आँखि /ãːkʰi/ | आँखा /ãːkʰaː/ | आँख /ãːkʰ/ | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /ãːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ |
| Mkono | हात /haːt/ | हात /haːt/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | हृदय /ɦridəj/ | मुटु /muʈu/ | मन /mən/ | हृदय /hridəj/ | दिल /dɪl/ | मन /mən/ | मन /mən/ |
| Upendo | प्रेम /preːm/ | माया /maːjaː/ | प्यार /pjaːɾ/ | प्रेम /preːm/ | प्यार /pjaːɾ/ | प्यार /pjaːr/ | प्रेम /pɾem/ |
| Mti | रूख /ɾuːkʰ/ | रूख /ɾuːkʰ/ | रूख /ɾuːkʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | पेड़ /peɽ/ | रूख /ɾuːkʰ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nyumba | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱar/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Mbwa | कुकुर /kukuɾ/ | कुकुर /kukuɾ/ | कुकर /kukəɾ/ | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukuɾ/ | कुकुर /kukur/ | कुत्ता /kutːaː/ |
| Paka | बिरालो /biɾaːlo/ | बिरालो /biɾaːlo/ | बिल्ली /bilːiː/ | बिलाइ /bilaːi/ | बिलाड़ी /bɪlaːɽiː/ | बिराव /biraːʋ/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Kula | खानु /kʰaːnu/ | खानु /kʰaːnu/ | खाणु /kʰaːɳu/ | खाएब /kʰaːeb/ | खाए /kʰaːe/ | खाण /kʰaːɳ/ | खा /kʰaː/ |
| Kunywa | पिउनु /piunu/ | पिउनु /piunu/ | पीणु /piːɳu/ | पीयब /piːjəb/ | पिए /pɪe/ | पीण /piːɳ/ | पी /piː/ |
| Moja | एक /ek/ | एक /ek/ | एक /ek/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | एक /eːk/ | एक /ek/ |
| Mbili | दुई /d̪ui/ | दुई /d̪ui/ | दो /d̪o/ | दू /duː/ | दू /duː/ | दुई /dui/ | दो /d̪o/ |
| Habari | नमस्कार /nəməskaːɾ/ | नमस्ते /nəməste/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /pɾəɳaːm/ | ज्यू नमस्कार /dʒjuː nəməskaːr/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ |
| Asante | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ |
| Nzuri | राम्रो /ɾaːmɾo/ | राम्रो /ɾaːmɾo/ | भलो /bʱəlo/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | ठीक /ʈʰiːk/ | अच्छो /ətʃʰo/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.