রংপুরী
Tiếng Rangpuri
Ấn-Arya
Tiếng Rangpuri (ISO 639-3: rkt) là một ngôn ngữ Ấn-Arya miền Đông thuộc nhóm Kamta lịch sử, chủ yếu được nói tại vùng Rangpur của Bangladesh cùng miền bắc Tây Bengal và miền tây Assam liền kề ở Ấn Độ. Các tên Rangpuri, Kamta hay Kamtapuri và Rajbanshi được dùng với phạm vi khác nhau tùy nơi; Rajbanshi còn có thể chỉ một ngôn ngữ gần gũi nhưng có mã riêng tại Nepal. Rangpuri tạo thành phổ phương ngữ với các biến thể Kamta lân cận và từ lâu tương tác với tiếng Bengal và Assam, nên nhãn ngôn ngữ hay phương ngữ thường phản ánh lựa chọn xã hội, chính trị bên cạnh ngôn ngữ học. Ngữ pháp nhìn chung có trật tự chủ–tân–động, giới từ sau, đánh dấu cách và động từ biến hình điển hình của ngôn ngữ Ấn-Arya miền Đông. Nó chủ yếu viết bằng chữ Bengal–Assam, chứ không dùng hai hệ “Bengal” và “Nagari Đông” căn bản khác nhau; mức chuẩn hóa còn hạn chế, và ngôn ngữ mạnh nhất trong lời nói cùng biểu đạt văn hóa địa phương.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Rangpuri
Nước
পানি
/pani/
Lửa
আগুন
/aɡun/
Mặt trời
সুরুজ
/suɾudʒ/
Mặt trăng
চাইন
/tʃain/
Sao
তারা
/t̪aɾa/
Mẹ
মাও
/mao/
Cha
বাও
/bao/
Tôi
মুই
/mui/
Bạn
তুই
/t̪ui/
Tên
নাম
/nam/
Mắt
চখ
/tʃɔkʰ/
Tay
হাত
/haːt/
Tim
মন
/mon/
Yêu
মনোয়াব
/monojab/
Cây
গাছ
/ɡatʃʰ/
Nhà
ঘর
/ɡʱoɾ/
Chó
কুকুর
/kukuɾ/
Mèo
বিরাল
/biɾal/
Ăn
খাওয়া
/kʰawa/
Uống
খাওয়া
/kʰawa/
Một
এক
/ek/
Hai
দুই
/d̪ui/
Xin chào
হামার সালাম
/hamaɾ salam/
Cảm ơn
ধইন্যা
/dʱoinɲa/
Tốt
ভালো
/bʱalo/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-Aryan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Rangpuri | Tiếng Nagamese | Tiếng Bengal | Tiếng Bishnupriya Manipuri | Tiếng Chittagong | Tiếng Sylhet | Tiếng Hajong |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | পানি /pani/ | pani /pani/ | জল /dʒɔl/ | পানি /paːni/ | ফানি /fani/ | পানি /pani/ | pani /pa.ni/ |
| Lửa | আগুন /aɡun/ | jui /dʒui/ | আগুন /aɡun/ | আগুন /aːɡun/ | আগ্যন /aɡːon/ | আগুন /aɡun/ | ag /aɡ/ |
| Mặt trời | সুরুজ /suɾudʒ/ | suruj /suɾudʒ/ | সূর্য /ʃuɾdʒo/ | বেল /bel/ | সূর্য /surdʒo/ | সুরুজ /suruz/ | bela /be.la/ |
| Mặt trăng | চাইন /tʃain/ | chand /tʃaːnd/ | চাঁদ /tʃãːd/ | জুনাক /dʒunak/ | চান /tʃan/ | চান /tʃan/ | jon /dʒon/ |
| Sao | তারা /t̪aɾa/ | tara /taɾa/ | তারা /t̪aɾa/ | তারা /taɾa/ | তারা /tara/ | তারা /tara/ | tara /taɾa/ |
| Mẹ | মাও /mao/ | ma /ma/ | মা /ma/ | মা /maː/ | মা /ma/ | মা /ma/ | ma /ma/ |
| Cha | বাও /bao/ | baba /baba/ | বাবা /baba/ | বাবা /baːba/ | বাফ /baf/ | বাফ /baf/ | baba /baba/ |
| Tôi | মুই /mui/ | moi /moi/ | আমি /ami/ | মি /mi/ | আঁই /ãi/ | আমি /ami/ | moi /muɪ/ |
| Bạn | তুই /t̪ui/ | tumi /tumi/ | তুমি /t̪umi/ | তি /ti/ | তুঁই /tũi/ | তুই /tui/ | tui /tuɪ/ |
| Tên | নাম /nam/ | naam /nam/ | নাম /nam/ | নাম /nam/ | নাম /nam/ | নাম /nam/ | nam /nam/ |
| Mắt | চখ /tʃɔkʰ/ | suku /suku/ | চোখ /tʃokʰ/ | চোখ /tʃokʰ/ | চোক /tʃɔk/ | ছকু /ʃoku/ | soku /sɔku/ |
| Tay | হাত /haːt/ | hath /haːtʰ/ | হাত /hat/ | হাত /haːt/ | আত /at/ | হাত /hat/ | hat /hat/ |
| Tim | মন /mon/ | mon /mon/ | হৃদয় /hɾidɔe̯/ | মন /mon/ | মন /mon/ | দিল /dil/ | mon /mon/ |
| Yêu | মনোয়াব /monojab/ | morom /moɾom/ | ভালোবাসা /bʱalobaʃa/ | মায়া /maja/ | মাইয়া /majːa/ | মহব্বত /mohobbot/ | — /—/ |
| Cây | গাছ /ɡatʃʰ/ | gus /ɡus/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | গাছ /ɡatʃʰ/ | gas /ɡas/ |
| Nhà | ঘর /ɡʱoɾ/ | ghor /ɡʱoɾ/ | বাড়ি /baɽi/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | গর /ɡɔr/ | ঘর /ɡʱor/ | ghor /ɡʱoɾ/ |
| Chó | কুকুর /kukuɾ/ | kukur /kukuɾ/ | কুকুর /kukuɾ/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | কুত্তা /kutːa/ | কুত্তা /kuttʰa/ | kuthura /kutʰuɾa/ |
| Mèo | বিরাল /biɾal/ | mekuri /mekuɾi/ | বিড়াল /biɽal/ | বিল্লি /bilːi/ | বিলাই /bilaj/ | বিলাই /bilai/ | — /—/ |
| Ăn | খাওয়া /kʰawa/ | kha /kʰa/ | খাওয়া /kʰaoa/ | খাব /kʰaːb/ | খাওয়া /kʰaɔwa/ | খাইন /xaɪn/ | kha /kʰa/ |
| Uống | খাওয়া /kʰawa/ | pi /pi/ | পান করা /pan kɔɾa/ | পান কর /paːn kaɾ/ | ফিওয়া /fiɔwa/ | ফিন /fin/ | pi /pi/ |
| Một | এক /ek/ | ek /ek/ | এক /ɛk/ | এক /ek/ | এক /ek/ | এক /ek/ | ek /ek/ |
| Hai | দুই /d̪ui/ | dui /dui/ | দুই /d̪ui/ | দুই /dui/ | দুই /dui/ | দুই /dui/ | dui /duɪ/ |
| Xin chào | হামার সালাম /hamaɾ salam/ | namaskar /namaskaɾ/ | নমস্কার /nɔmɔʃkaɾ/ | নমস্কার /nomoskar/ | আদাব /adab/ | আদাব /adab/ | — /—/ |
| Cảm ơn | ধইন্যা /dʱoinɲa/ | dhonyobad /dʱoɲobad/ | ধন্যবাদ /dʱonnobad/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | শুকরিয়া /ʃukrija/ | শুকরিয়া /ʃukria/ | — /—/ |
| Tốt | ভালো /bʱalo/ | bhal /bʱal/ | ভালো /bʱalo/ | ভালা /bʱaːlaː/ | ফাল্লে /falːe/ | ভালা /bʱala/ | bhalo /bʱalo/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.