मैथिली
Tiếng Maithili
Ấn-Arya
Tiếng Maithili là một ngôn ngữ Ấn-Arya miền Đông của vùng văn hóa Mithila (bang Bihar của Ấn Độ và Tỉnh 2 của Nepal), với khoảng 34 triệu người nói. Truyền thống văn học cung đình tinh tế có từ thời nhà thơ Vidyapati thế kỷ 14, người thường được gọi là "cha đẻ của văn học Maithili" và là một trong những đại diện sớm có ảnh hưởng của thơ bằng tiếng bản địa thay vì tiếng Phạn. Được đưa vào Phụ lục 8 của Hiến pháp Ấn Độ (2003) như một ngôn ngữ quốc gia được công nhận. Ngày nay dùng chữ Devanagari; trong lịch sử từng dùng chữ bản địa Mithilakshar (Tirhuta). Khác biệt với tiếng Bhojpuri và tiếng Bengal dù gần gũi về địa lý.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Maithili
Nước
पानी
/paːniː/
Lửa
आगि
/aːɡi/
Mặt trời
सूरज
/suːrədʒ/
Mặt trăng
चान
/tʃaːn/
Sao
तारा
/taːraː/
Mẹ
माय
/maːj/
Cha
बाबू
/baːbuː/
Tôi
हम
/ɦəm/
Bạn
तों
/tõː/
Tên
नाम
/naːm/
Mắt
आँखि
/ãːkʰi/
Tay
हाथ
/haːtʰ/
Tim
हृदय
/hridəj/
Yêu
प्रेम
/preːm/
Cây
गाछ
/ɡaːtʃʰ/
Nhà
घर
/ɡʱər/
Chó
कुकुर
/kukur/
Mèo
बिलाइ
/bilaːi/
Ăn
खाएब
/kʰaːeb/
Uống
पीयब
/piːjəb/
Một
एक
/eːk/
Hai
दू
/duː/
Xin chào
प्रणाम
/prəɳaːm/
Cảm ơn
धन्यवाद
/dʱənjəbaːd/
Tốt
नीक
/niːk/
Chim cu cu
कोइल
/koil/
Máy tính
कम्प्युटर
/kəmpjuʈər/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-Aryan liên quan
| Nghĩa | Tiếng Maithili | Tiếng Angika | Tiếng Magadhi | Tiếng Awadhi | Tiếng Tharu | Tiếng Bhojpuri | Tiếng Braj |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Lửa | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡɪ/ | आग /aːɡ/ |
| Mặt trời | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mặt trăng | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चांद /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ | चंद्र /tʃəndɾ/ |
| Sao | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ |
| Mẹ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | मइया /məjjaː/ | माई /maːiː/ | माई /maːiː/ | मैया /məjjaː/ |
| Cha | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बबा /bəbaː/ | बाबू /baːbuː/ | बाप /baːp/ |
| Tôi | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हौं /ɦɔ̃ː/ |
| Bạn | तों /tõː/ | तों /tõː/ | तूँ /tũː/ | तू /tuː/ | तैं /tɛ̃ː/ | तू /tu/ | तू /tuː/ |
| Tên | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Mắt | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /ãːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | नैन /nain/ |
| Tay | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Tim | हृदय /hridəj/ | मन /man/ | मन /mən/ | हियाँ /hijãː/ | मन /man/ | दिल /dɪl/ | हियौ /hijaʊ/ |
| Yêu | प्रेम /preːm/ | मया /majaː/ | प्रेम /preːm/ | पिरेम /pirem/ | माया /maːjaː/ | प्यार /pjaːɾ/ | प्रेम /preːm/ |
| Cây | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | रूख /ruːkʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peɽ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nhà | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ |
| Chó | कुकुर /kukur/ | कुक्कर /kukːər/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुक्कुर /kukːur/ | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukuɾ/ | कूकर /kuːkər/ |
| Mèo | बिलाइ /bilaːi/ | बिलार /bilaːr/ | बिलाई /bilaːi/ | बिलारि /bilaːri/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिलाड़ी /bɪlaːɽiː/ | बिलाई /bilaːiː/ |
| Ăn | खाएब /kʰaːeb/ | खाएक /kʰaːek/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाई /kʰaːiː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाए /kʰaːe/ | खाइबौ /kʰaːibaʊ/ |
| Uống | पीयब /piːjəb/ | पीयक /piːjak/ | पीना /piːnaː/ | पीई /piːiː/ | पीना /piːnaː/ | पिए /pɪe/ | पीबौ /piːbaʊ/ |
| Một | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /ek/ | एक /eːk/ |
| Hai | दू /duː/ | दू /duː/ | दू /duː/ | दुइ /dui/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ | दोइ /doi/ |
| Xin chào | प्रणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | राम राम /raːm raːm/ | राम राम /raːm raːm/ | प्रणाम /pɾəɳaːm/ | राधे राधे /raːdʱe raːdʱe/ |
| Cảm ơn | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Tốt | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | निक /nik/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीकौ /niːkaʊ/ |
| Chim cu cu | कोइल /koil/ | — | कोइल /koil/ | कोइल /koil/ | — | कोइलि /koili/ | कोयल /koːjal/ |
| Máy tính | कम्प्युटर /kəmpjuʈər/ | — | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | — | कंप्यूटर /kəm.pjuː.ʈəɾ/ | — |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.