Lai Holh
Tiếng Hakha Chin
Hán-Tạng (Tạng-Miến, Kuki-Chin, trung tâm)
Tiếng Hakha Chin (Lai Holh) là biến thể uy tín và là tiếng giao tiếp chung trên thực tế của các ngôn ngữ Chin (Kuki-Chin), tập trung ở thị trấn Hakha thuộc bang Chin, Myanmar. Đóng vai trò trung gian giao tiếp giữa khoảng 50 cộng đồng Chin khác nhau. Có thanh điệu với ba thanh tương phản, hình thái động từ phức tạp bao gồm phối hợp trực tiếp/đảo ngược. Đáng chú ý vì có cộng đồng người Chin tị nạn lớn tại Indianapolis (~25 nghìn) và Tulsa (~15 nghìn) sau những đợt đàn áp chính trị tại Myanmar từ những năm 1990.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Hakha Chin
Nước
ti
/ti/
Lửa
mei
/mei/
Mặt trời
ni
/ni/
Mặt trăng
thla
/tʰla/
Sao
arfi
/ʔarfi/
Mẹ
nu
/nu/
Cha
pa
/pa/
Tôi
kei
/kei/
Bạn
nang
/naŋ/
Tên
min
/min/
Mắt
mit
/mit/
Tay
kut
/kut/
Tim
lung
/luŋ/
Yêu
daw
/daw/
Cây
thingkung
/tʰiŋkuŋ/
Nhà
inn
/in/
Chó
ui
/ui/
Mèo
minu
/minu/
Ăn
ei
/ei/
Uống
din
/din/
Một
pakhat
/pakʰat/
Hai
pahnih
/pahniʔ/
Xin chào
na dam maw
/na dam maw/
Cảm ơn
ka lawm
/ka lawm/
Tốt
tha
/tʰa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Kuki-Chin, Central) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Hakha Chin | Tiếng Mizo | Tiếng Manipur | Tiếng Naga Tangkhul | Tiếng Naga Zeme | Tiếng Khương Bắc | Tiếng Dzongkha |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ti /ti/ | tui /tui/ | ꯏꯁꯤꯡ /isiŋ/ | ze /ze/ | nki /nki/ | cu /tsu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Lửa | mei /mei/ | mei /mei/ | ꯃꯩ /mei/ | mei /mei/ | mei /mei/ | mi /mi/ | མེ /me/ |
| Mặt trời | ni /ni/ | ni /ni/ | ꯅꯨꯃꯤꯠ /numit/ | nyithui /ɲitʰui/ | sʰeu /sʰeu/ | mu /mu/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mặt trăng | thla /tʰla/ | thla /tʰla/ | ꯊꯥ /tʰaː/ | lai /lai/ | kʰu /kʰu/ | nyi /ɲi/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Sao | arfi /ʔarfi/ | arsi /arsi/ | ꯊꯋꯥꯟꯃꯤꯆꯥꯛ /tʰawanmitɕak/ | sira /siraː/ | tara /taɾa/ | ʁʐə /ʁʐə/ | སྐར་མ /kaːma/ |
| Mẹ | nu /nu/ | nu /nu/ | ꯏꯃꯥ /ima/ | ina /ina/ | nem /nem/ | ami /ami/ | ཨ་མ /ama/ |
| Cha | pa /pa/ | pa /pa/ | ꯏꯄꯥ /ipa/ | apa /apa/ | ape /ape/ | apa /apa/ | ཨ་པ /apa/ |
| Tôi | kei /kei/ | kei /kei/ | ꯑꯩ /əi/ | i /i/ | ge /ge/ | qa /qɑ/ | ང /ŋa/ |
| Bạn | nang /naŋ/ | nang /naŋ/ | ꯅꯪ /naŋ/ | na /na/ | na /na/ | ʔũ /ʔũ/ | ཁྱོད /tɕʰøː/ |
| Tên | min /min/ | hming /hmiŋ/ | ꯃꯤꯡ /miŋ/ | amin /amin/ | min /miŋ/ | mi /mi/ | མིང /miŋ/ |
| Mắt | mit /mit/ | mit /mit/ | ꯃꯤꯠ /mit/ | mi /mi/ | mik /mik/ | mil /mil/ | མིག /mik/ |
| Tay | kut /kut/ | kut /kut/ | ꯈꯨꯠ /kʰut/ | phei /pʰei/ | hak /hak/ | ki /ki/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Tim | lung /luŋ/ | thinlung /tʰinluŋ/ | ꯊꯃꯣꯏ /tʰamoi/ | mokyaba /mokjaba/ | heisia /heisia/ | shulm /ʃulm/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Yêu | daw /daw/ | hmangaih /hmaŋai/ | ꯅꯨꯡꯁꯤꯕ /nuŋsiba/ | cha /tʃa/ | kihai /kihai/ | halia /halia/ | དགའ་བ /ɡawa/ |
| Cây | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | thingkung /tʰiŋkuŋ/ | ꯐꯨꯂꯥꯡ /pʰulaŋ/ | leiyik /leijik/ | rik /rik/ | səf /səf/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nhà | inn /in/ | in /in/ | ꯌꯨꯝ /jum/ | shim /ʃim/ | ki /ki/ | stuapa /stuapa/ | ཁྱིམ /tɕim/ |
| Chó | ui /ui/ | ui /ui/ | ꯍꯨꯏ /hui/ | ui /ui/ | hui /hui/ | kuel /kʷel/ | ཁྱི /tɕi/ |
| Mèo | minu /minu/ | zawhte /zɔʔte/ | ꯍꯧꯗꯣꯡ /houdoŋ/ | mibu /mibu/ | kʰemi /kʰemi/ | miu /miu/ | བྱི་ལ /bila/ |
| Ăn | ei /ei/ | ei /ei/ | ꯆꯥꯕ /tʃaːba/ | ngui /ŋui/ | so /so/ | ndzu /ndzu/ | བཟའ /za/ |
| Uống | din /din/ | in /in/ | ꯊꯛꯄ /tʰakpa/ | rai /rai/ | hʷu /hʷu/ | ndhu /ndʱu/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Một | pakhat /pakʰat/ | pakhat /pakʰat/ | ꯑꯃ /ama/ | kha /kʰa/ | kha /kʰa/ | lhe /ɬe/ | གཅིག /tɕik/ |
| Hai | pahnih /pahniʔ/ | pahnih /pahniʔ/ | ꯑꯅꯤ /əni/ | khani /kʰani/ | kena /kena/ | ɣnə /ʁnə/ | གཉིས /ɲiː/ |
| Xin chào | na dam maw /na dam maw/ | chibai /tʃibai/ | ꯈꯨꯔꯨꯝꯖꯔꯤ /kʰuɾumdʒaɾi/ | hayau /hajau/ | hangba /haŋba/ | nia ja /nia dʒa/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ |
| Cảm ơn | ka lawm /ka lawm/ | ka lawm e /ka lɔːm e/ | ꯊꯥꯒꯠꯆꯔꯤ /tʰaːɡattʃaɾi/ | ase /ase/ | kazi /kazi/ | — /—/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ |
| Tốt | tha /tʰa/ | tha /tʰa/ | ꯐꯕ /pʰaba/ | kahei /kahei/ | ahei /ahei/ | stsuq /stsuq/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.