Daasanach
Tiếng Daasanach
Phi-Á
Daasanach (còn gọi là Dassanech, Dasenech, Reshiat) là một ngôn ngữ Kush Đông thuộc vùng văn hóa Omo-Turkana, nơi Ethiopia, Kenya và Nam Sudan gặp nhau. Người Daasanach là những người chăn nuôi gia súc với lãnh thổ tập trung ở vùng châu thổ sông Omo và bờ bắc hồ Turkana. Về mặt ngôn ngữ học, Daasanach mang những đặc điểm Kush Đông cổ điển: sự hợp dạng dựa trên giống, các dấu hiệu tiêu điểm (focus), và cách chia động từ phức tạp. Ngôn ngữ này đã có được vị thế học thuật nổi bật qua sách ngữ pháp tham khảo năm 2001 của Mauro Tosco, và bản thân cộng đồng Daasanach cũng là trọng tâm của các công trình nhân học về văn hóa chăn nuôi gia súc và giới.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Daasanach
Nước
no
/no/
Lửa
mes
/mes/
Mặt trời
sicho
/sitʃo/
Mặt trăng
mar
/mar/
Sao
izinti
/izinti/
Mẹ
waana
/waːna/
Cha
kaaba
/kaːba/
Tôi
yi
/jɪ/
Bạn
ku
/ku/
Tên
ete
/ete/
Mắt
ill
/ilː/
Tay
hark
/haɾk/
Tim
lubeen
/lubeːn/
Yêu
kashed
/kaʃed/
Cây
hecho
/hetʃo/
Nhà
mar
/maɾ/
Chó
kashe
/kaʃe/
Mèo
paka
/paka/
Ăn
icho
/itʃo/
Uống
ʔurro
/ʔuro/
Một
takka
/takːa/
Hai
nam
/nam/
Xin chào
nagaya
/naɡaja/
Cảm ơn
galche
/ɡaltʃe/
Tốt
ash
/aʃ/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Afro-Asiatic liên quan
| Nghĩa | Tiếng Daasanach | Tiếng Sidama | Tiếng Oromo | Tiếng Machame | Tiếng Hausa | Tiếng Misak | Tiếng Tarifit |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | no /no/ | waayyo /waːjːo/ | bishaan /biʃaːn/ | mringa /mɾiŋɡa/ | ruwa /ɾuwaː/ | unø /unø/ | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ |
| Lửa | mes /mes/ | giiraa /ɡiːraː/ | ibidda /ibidːa/ | mòò /moːʔ/ | wuta /wuta/ | nipi /nipi/ | ⵜⵎⵙⵙⵉ /θmesːi/ |
| Mặt trời | sicho /sitʃo/ | arrishshe /arːiʃːe/ | aduu /aduː/ | ìsùwà /isuwa/ | rana /ɾaːnaː/ | shi /ʃi/ | ⵜⴼⵓⵢⵜ /θfujθ/ |
| Mặt trăng | mar /mar/ | agana /aɡana/ | jiʼa /dʒiʔa/ | mwezi /mwezi/ | wata /wata/ | atru /atɾu/ | ⴰⵢⵢⵓⵔ /ajːuɾ/ |
| Sao | izinti /izinti/ | beeddakko /beːdːakko/ | urjii /urdʒiː/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | tauraro /tauraːro/ | kualøm /kwalʌm/ | ⵉⵜⵔⵉ /iθri/ |
| Mẹ | waana /waːna/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | mama /mama/ | uwa /uwaː/ | mama /mama/ | ⵢⵎⵎⴰ /jemːa/ |
| Cha | kaaba /kaːba/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | baba /baba/ | uba /ubaː/ | tata /tata/ | ⴱⴰⴱⴰ /baba/ |
| Tôi | yi /jɪ/ | ani /ani/ | ani /ani/ | inyi /iɲi/ | ni /niː/ | na /na/ | ⵏⵜⵛ /nətʃ/ |
| Bạn | ku /ku/ | ati /ati/ | ati /ati/ | uwe /uwe/ | kai /kai/ | ñui /ɲui/ | ⵛⴽ /ʃək/ |
| Tên | ete /ete/ | suʼma /suʔma/ | maqaa /makʼaː/ | irina /irina/ | suna /suːnaː/ | wetø /wetʌ/ | ⵉⵙⵎ /isəm/ |
| Mắt | ill /ilː/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | rítiò /ɾitio/ | ido /idoː/ | kab /kab/ | ⵜⵉⵟ /θitˤ/ |
| Tay | hark /haɾk/ | anga /anɡa/ | harka /haɾka/ | kùoòko /kuoːko/ | hannu /hanːu/ | mar /maɾ/ | ⴼⵓⵙ /fus/ |
| Tim | lubeen /lubeːn/ | wodanaa /wodanaː/ | onnee /onːeː/ | mòyò /mojo/ | zuciya /zutʃija/ | mun /mun/ | ⵓⵍ /ul/ |
| Yêu | kashed /kaʃed/ | baxa /batʼa/ | jaalala /dʒaːlala/ | ìkwenda /ikwenda/ | ƙauna /kʼauna/ | kausrap /kawsɾap/ | ⵜⴰⵢⵔⵉ /tajɾi/ |
| Cây | hecho /hetʃo/ | haqqe /haqːe/ | muka /muka/ | mtí /mti/ | bishiya /biʃija/ | yu /ju/ | ⴰⵙⵖⴰⵔ /asʁaɾ/ |
| Nhà | mar /maɾ/ | mine /mine/ | mana /mana/ | nyumba /ɲumba/ | gida /ɡida/ | ya /ja/ | ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ /θadːaɾt/ |
| Chó | kashe /kaʃe/ | minceeti /mintʃeːti/ | saree /saɾeː/ | mbwa /mbwa/ | kare /kaɾe/ | kuchi /kutʃi/ | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ |
| Mèo | paka /paka/ | adurree /adurːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | paka /paka/ | kyanwa /kʲanwa/ | mishi /miʃi/ | ⵎⵓⵛⵛ /mutʃː/ |
| Ăn | icho /itʃo/ | itaa /itaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ìlya /iʎa/ | ci /tʃiː/ | mɵ /mɵ/ | ⵜⵛ /etʃ/ |
| Uống | ʔurro /ʔuro/ | aguraa /aɡuraː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | ìnyo /iɲo/ | sha /ʃaː/ | ushi /uʃi/ | ⵙⵓ /su/ |
| Một | takka /takːa/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | ìmwí /imwi/ | ɗaya /ɗaja/ | kan /kan/ | ⵉⵊⵊ /ijː/ |
| Hai | nam /nam/ | lame /lame/ | lama /lama/ | iwi /iwi/ | biyu /biju/ | pa /pa/ | ⵜⵏⴰⵢⵏ /θnajən/ |
| Xin chào | nagaya /naɡaja/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | akkam /akːam/ | máshàlòmà /maʃaloma/ | sannu /sanːu/ | ma'rik /maʔɾik/ | ⴰⵣⵓⵍ /azul/ |
| Cảm ơn | galche /ɡaltʃe/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | ahsànte /ahsante/ | na gode /na ɡode/ | payn /pajn/ | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanəmːiɾt/ |
| Tốt | ash /aʃ/ | danchu /dantʃu/ | gaarii /ɡaːriː/ | ìchá /itʃa/ | nagari /naɡaɾi/ | kausrik /kawsɾik/ | ⵛⵏⵎⵓ /ʃenmu/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.