Kimashami
Tiếng Machame
Atlantic-Congo (Bantu, Chaga)
Tiếng Machame (Kimashami) là ngôn ngữ lớn nhất của cụm Bantu Chaga trên sườn nam núi Kilimanjaro, miền bắc Tanzania. Người Chaga là một trong những nhóm bản địa thành công về kinh tế nhất Đông Phi, đã phát triển hệ thống "vườn nhà" nông-lâm kết hợp tinh xảo (kihamba) trên đất núi lửa màu mỡ Kilimanjaro. Có thanh điệu và hệ lớp danh từ phức tạp; tiếng Machame tạo thành liên tục phương ngữ với các phương ngữ gần gũi Vunjo, Rombo, Kibosho dọc sườn Kilimanjaro.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Machame
Nước
mringa
/mɾiŋɡa/
Lửa
mòò
/moːʔ/
Mặt trời
ìsùwà
/isuwa/
Mặt trăng
mwezi
/mwezi/
Mẹ
mama
/mama/
Cha
baba
/baba/
Ăn
ìlya
/iʎa/
Uống
ìnyo
/iɲo/
Yêu
ìkwenda
/ikwenda/
Tim
mòyò
/mojo/
Cây
mtí
/mti/
Nhà
nyumba
/ɲumba/
Chó
mbwa
/mbwa/
Mèo
paka
/paka/
Tay
kùoòko
/kuoːko/
Mắt
rítiò
/ɾitio/
Xin chào
máshàlòmà
/maʃaloma/
Cảm ơn
ahsànte
/ahsante/
Một
ìmwí
/imwi/
Tốt
ìchá
/itʃa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Atlantic-Congo (Bantu, Chaga) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Machame | Tiếng Shambala | Tiếng Asu | Tiếng Nyaturu | Tiếng Makonde | Tiếng Sangu | Tiếng Nyamwezi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | mringa /mɾiŋɡa/ | mazi /mazi/ | mende /mende/ | maazi /maːzi/ | mashi /maʃi/ | ameenzi /ameːnzi/ | minzi /minzi/ |
| Lửa | mòò /moːʔ/ | moto /moto/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ | moto /moto/ |
| Mặt trời | ìsùwà /isuwa/ | zuwa /zuwa/ | nyu /ɲu/ | nzua /nzua/ | lyuva /ʎuβa/ | liluga /liluɡa/ | izuba /izuβa/ |
| Mặt trăng | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | mwedi /mwedi/ | umwesi /umwesi/ | ng'wezi /ŋweːzi/ |
| Mẹ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mayu /majʊ/ |
| Cha | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Ăn | ìlya /iʎa/ | kuya /kuja/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ |
| Uống | ìnyo /iɲo/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Yêu | ìkwenda /ikwenda/ | kwenda /kwenda/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | kupenda /kupenda/ | ulungu /uluŋɡu/ | butogwa /butoɡwa/ |
| Tim | mòyò /mojo/ | mwoyo /mwojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ | umutima /umutima/ | mtima /mtima/ |
| Cây | mtí /mti/ | mti /mti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ |
| Nhà | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | inyumba /iɲumba/ | kaya /kaja/ |
| Chó | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /mbwa/ |
| Mèo | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Tay | kùoòko /kuoːko/ | ukono /ukono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | nkono /nkono/ | ukuboko /ukuboko/ | ikobo /ikoβo/ |
| Mắt | rítiò /ɾitio/ | izo /izo/ | jicho /dʒitʃo/ | iriiso /iɾiːso/ | liso /liso/ | iliho /iliho/ | liso /liso/ |
| Xin chào | máshàlòmà /maʃaloma/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mbasala /mbasala/ | mwadita /mwadita/ |
| Cảm ơn | ahsànte /ahsante/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | ahsante /ahsante/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | nashukulu /naʃukulu/ | twabakaba /twaβakaβa/ |
| Một | ìmwí /imwi/ | imo /imo/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | nimo /nimo/ | imo /imo/ | imo /imo/ |
| Tốt | ìchá /itʃa/ | hedi /hedi/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | shibwana /ʃibwana/ | kwifwa /kwifwa/ | lihi /lihi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.