Kimashami
Tiếng Machame
ngữ hệ Đại Tây Dương–Congo (nhánh Bantu, nhóm Chaga)
Tiếng Machame (Kimashami) là ngôn ngữ lớn nhất của cụm Bantu Chaga trên sườn nam núi Kilimanjaro, miền bắc Tanzania. Người Chaga là một trong những nhóm bản địa thành công về kinh tế nhất Đông Phi, đã phát triển hệ thống "vườn nhà" nông-lâm kết hợp tinh xảo (kihamba) trên đất núi lửa màu mỡ Kilimanjaro. Có thanh điệu và hệ lớp danh từ phức tạp; tiếng Machame tạo thành liên tục phương ngữ với các phương ngữ gần gũi Vunjo, Rombo, Kibosho dọc sườn Kilimanjaro.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Machame
Nước
mringa
/mɾiŋɡa/
Lửa
mòò
/moːʔ/
Mặt trời
ìsùwà
/isuwa/
Mặt trăng
mwezi
/mwezi/
Sao
nyenyeri
/ɲeɲeri/
Mẹ
mama
/mama/
Cha
baba
/baba/
Tôi
inyi
/iɲi/
Bạn
uwe
/uwe/
Tên
irina
/irina/
Mắt
rítiò
/ɾitio/
Tay
kùoòko
/kuoːko/
Tim
mòyò
/mojo/
Yêu
ìkwenda
/ikwenda/
Cây
mtí
/mti/
Nhà
nyumba
/ɲumba/
Chó
mbwa
/mbwa/
Mèo
paka
/paka/
Ăn
ìlya
/iʎa/
Uống
ìnyo
/iɲo/
Một
ìmwí
/imwi/
Hai
iwi
/iwi/
Xin chào
máshàlòmà
/maʃaloma/
Cảm ơn
ahsànte
/ahsante/
Tốt
ìchá
/itʃa/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Atlantic-Congo (Bantu, Chaga) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Machame | Tiếng Shambala | Tiếng Rwa | Tiếng Asu | Tiếng Nyaturu | Tiếng Mahorais | Tiếng Sangu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | mringa /mɾiŋɡa/ | mazi /mazi/ | mende /mende/ | mende /mende/ | maazi /maːzi/ | maji /maji/ | ameenzi /ameːnzi/ |
| Lửa | mòò /moːʔ/ | moto /moto/ | msika /msika/ | mshika /mʃika/ | moto /moto/ | moto /moto/ | umoto /umoto/ |
| Mặt trời | ìsùwà /isuwa/ | zuwa /zuwa/ | mlao /mlao/ | idhuva /iðuʋa/ | nzua /nzua/ | jua /dʒua/ | liluga /liluɡa/ |
| Mặt trăng | mwezi /mwezi/ | mwezi /mwezi/ | mwere /mwere/ | mwezi /mwezi/ | umweri /umweɾi/ | mwezi /mwezi/ | umwesi /umwesi/ |
| Sao | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | nyeenyeeri /ɲeːɲeːri/ | nyota /ɲota/ | nyenyezi /ɲeɲezi/ |
| Mẹ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Cha | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tata /tata/ | baba /baba/ | baba /baba/ |
| Tôi | inyi /iɲi/ | niye /nije/ | inyi /iɲi/ | mine /mine/ | une /une/ | wami /wami/ | une /une/ |
| Bạn | uwe /uwe/ | weye /weje/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | uwe /uwe/ | wawe /wawe/ | uwe /uwe/ |
| Tên | irina /irina/ | izina /izina/ | irina /irina/ | izina /izina/ | izina /izina/ | dzina /dzina/ | litawa /litawa/ |
| Mắt | rítiò /ɾitio/ | izo /izo/ | liso /liso/ | iiso /iːso/ | iriiso /iɾiːso/ | jicho /dʒiʃo/ | iliho /iliho/ |
| Tay | kùoòko /kuoːko/ | ukono /ukono/ | mkono /mkono/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ | mkono /mkono/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Tim | mòyò /mojo/ | mwoyo /mwojo/ | ngiti /ŋɡiti/ | ngiti /ŋɡiti/ | umutima /umutima/ | moyo /moʝo/ | umutima /umutima/ |
| Yêu | ìkwenda /ikwenda/ | kwenda /kwenda/ | lumbo /lumbo/ | lumba /lumba/ | butogwa /butoɡwa/ | mahaba /mahaba/ | ulungu /uluŋɡu/ |
| Cây | mtí /mti/ | mti /mti/ | mte /mte/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ | mti /mti/ | umuti /umuti/ |
| Nhà | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /njumba/ | inyumba /iɲumba/ |
| Chó | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mboha /mboha/ | mbwa /mbwa/ | imbwa /imbwa/ | mbwa /ɱbwa/ | imbwa /imbwa/ |
| Mèo | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ |
| Ăn | ìlya /iʎa/ | kuya /kuja/ | kuria /kuria/ | kurya /kuɾja/ | kuria /kuɾia/ | kula /kula/ | kulya /kuʎa/ |
| Uống | ìnyo /iɲo/ | kunywa /kuɲwa/ | kunyua /kuɲua/ | kunwa /kunwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kunwa /kunwa/ |
| Một | ìmwí /imwi/ | imo /imo/ | mongo /moŋɡo/ | imwe /imwe/ | umwe /umwe/ | moja /moja/ | imo /imo/ |
| Hai | iwi /iwi/ | mbili /mbili/ | iwi /iwi/ | avili /aβili/ | aviri /aβiri/ | mbili /ᵐbili/ | avili /aβili/ |
| Xin chào | máshàlòmà /maʃaloma/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | kira /kiɾa/ | shiloi /ʃiloi/ | mbukire /mbukiɾe/ | Habari /habari/ | mbasala /mbasala/ |
| Cảm ơn | ahsànte /ahsante/ | asante /asante/ | asante /asante/ | mwasanga /mwasaŋɡa/ | asante /aˈsante/ | asante /asante/ | nashukulu /naʃukulu/ |
| Tốt | ìchá /itʃa/ | hedi /hedi/ | kya /kja/ | mwamba /mwamba/ | kihi /kihi/ | nzuri /ɲzuri/ | kwifwa /kwifwa/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.