Gedeʼuffa
Tiếng Gedeo
Afro-Asiatic
Gedeo (Gedeʼuffa, "Gedeo speech") is a Highland East Cushitic language of southern Ethiopia, sister to Sidamo (sid), Hadiyya, and Kembata. The Gedeo people are agricultural farmers in the highlands south of Lake Awasa, with a renowned coffee-and-enset (false banana) cultivation system that has been UNESCO-listed (2023) as the Gedeo Cultural Landscape — a sustainable agroforestry practice. Linguistically, Gedeo has typical Highland East Cushitic features: gender-based subject-verb agreement, focus markers, and complex verb conjugation. The 2007 Ethiopian census recorded ~986,000 ethnic Gedeo, with most also bilingual in Amharic.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Gedeo
Nước
woyye
/wojːe/
Lửa
gira
/ɡiɾa/
Mặt trời
ayyaʼne
/ajːaʔne/
Mặt trăng
agina
/aɡina/
Mẹ
aaki
/aːki/
Cha
eke
/eke/
Ăn
ittu
/itːu/
Uống
agittu
/aɡitːu/
Yêu
baxxa
/baxːa/
Tim
mishi
/miʃi/
Cây
haqqa
/haqːa/
Nhà
mine
/mine/
Chó
kaneessa
/kaneːsːa/
Mèo
adurre
/aduɾːe/
Tay
anga
/aŋɡa/
Mắt
ille
/ilːe/
Xin chào
mooye
/moːje/
Cảm ơn
galaata
/ɡalaːta/
Một
mitto
/mitːo/
Tốt
danee
/daneː/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Afro-Asiatic liên quan
| Nghĩa | Tiếng Gedeo | Tiếng Sidama | Tiếng Oromo | Tiếng Konso | Tiếng Wolaytta | Tiếng Slovenia | Tiếng Irula |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | woyye /wojːe/ | waayyo /waːjːo/ | bishaan /biʃaːn/ | inanta /inanta/ | haatta /haːtːa/ | voda /voːda/ | nīr /niːɾ/ |
| Lửa | gira /ɡiɾa/ | giiraa /ɡiːraː/ | ibidda /ibidːa/ | iya /ija/ | tama /tama/ | ogenj /oːɡənj/ | tī /tiː/ |
| Mặt trời | ayyaʼne /ajːaʔne/ | arrishshe /arːiʃːe/ | aduu /aduː/ | kawa /kawa/ | awa /awa/ | sonce /soːnt͡sɛ/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ |
| Mặt trăng | agina /aɡina/ | agana /aɡana/ | jiʼa /dʒiʔa/ | ayeena /ajeːna/ | ageena /aɡeːna/ | luna /luːna/ | niLā /niɭaː/ |
| Mẹ | aaki /aːki/ | ama /ama/ | haadha /haːɗa/ | eedda /eːdːa/ | aaya /aːja/ | mati /maːti/ | ammā /amːaː/ |
| Cha | eke /eke/ | anna /anːa/ | abbaa /abːaː/ | abba /abːa/ | aawa /aːwa/ | oče /oːt͡ʃɛ/ | ayyā /ajːaː/ |
| Ăn | ittu /itːu/ | itaa /itaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | ihaa /ihaː/ | miya /miːja/ | jesti /jɛːsti/ | činnu /tʃinːu/ |
| Uống | agittu /aɡitːu/ | aguraa /aɡuraː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | inakkaa /inakːaː/ | ushiya /uʃija/ | piti /piːti/ | kuDi /kuɖi/ |
| Yêu | baxxa /baxːa/ | baxa /baxa/ | jaalala /dʒaːlala/ | jaalla /dʒaːlːa/ | siiqaa /siːqaː/ | ljubezen /ljubeːzɛn/ | kāhal /kaːhal/ |
| Tim | mishi /miʃi/ | wodanaa /wodanaː/ | onnee /onːeː/ | onna /onːa/ | wozanaa /wozanaː/ | srce /sərt͡sɛ/ | idayam /idajam/ |
| Cây | haqqa /haqːa/ | haqqe /haqːe/ | muka /muka/ | ergaa /erɡaː/ | mittaa /mitːaː/ | drevo /dɾeːʋo/ | maram /maɾam/ |
| Nhà | mine /mine/ | mine /mine/ | mana /mana/ | mana /mana/ | keettaa /keːtːaː/ | hiša /xiːʃa/ | vīDu /viːɖu/ |
| Chó | kaneessa /kaneːsːa/ | minceeti /mintʃeːti/ | saree /saɾeː/ | kareta /kaɾeta/ | kanaa /kanaː/ | pes /pɛːs/ | nāyi /naːji/ |
| Mèo | adurre /aduɾːe/ | adurree /adurːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /aduɾːeː/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | mačka /maːt͡ʃka/ | pūne /puːne/ |
| Tay | anga /aŋɡa/ | anga /anɡa/ | harka /haɾka/ | harka /haɾka/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | roka /ɾɔːka/ | kayyu /kajːu/ |
| Mắt | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | ija /idʒa/ | ila /ila/ | ayfee /ajfeː/ | oko /ɔːko/ | kaNN /kaɳː/ |
| Xin chào | mooye /moːje/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | akkam /akːam/ | akkam /akːam/ | saro /saro/ | živjo /ʒiːʋjo/ | vannakkam /vanːakːam/ |
| Cảm ơn | galaata /ɡalaːta/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | galta /ɡalta/ | galatay /ɡalataj/ | hvala /xʋaːla/ | nanri /nanɾi/ |
| Một | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | tokko /tokːo/ | takka /takːa/ | issino /isːino/ | eden /ɛːdən/ | onnu /onːu/ |
| Tốt | danee /daneː/ | danchu /dantʃu/ | gaarii /ɡaːriː/ | fayye /fajːe/ | lo'o /loʔo/ | dober /doːbər/ | nalla /nalːa/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.