Af kawooti
Tiếng Konso
Phi-Á
Tiếng Konso (Af kawooti, "lời nói Konso") là một ngôn ngữ Cush Đông ở miền nam Ethiopia, có quan hệ gần gũi với tiếng Oromo (om) và các thành viên khác của cụm Konso-Diraytata. Người Konso nổi tiếng với nền nông nghiệp ruộng bậc thang công phu trên sườn đồi và các cột bia tháp bằng đá (waka), được UNESCO ghi danh là Di sản Thế giới năm 2011. Về mặt ngôn ngữ học, tiếng Konso mang các đặc điểm Cush Đông: hệ thống hai thanh điệu, dấu hiệu tiêu điểm (focus), sự hợp dạng chủ ngữ-động từ dựa trên giống, và một hệ thống cách phức tạp. Cộng đồng Konso có truyền thống truyền khẩu mạnh mẽ, bao gồm các cuộc thi đố và thể loại tự sự tự thuật "Pakawati". Công tác dịch Kinh Thánh đáng kể đã được tiến hành từ thập niên 1990.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Konso
Nước
pishaa
/piʃaː/
Lửa
apitta
/apitːa/
Mặt trời
piirtuta
/piːrtuta/
Mặt trăng
leya
/leja/
Sao
hikkitta
/hikːitːa/
Mẹ
aayyaa
/aːjːaː/
Cha
aappaa
/aːpːaː/
Tôi
anti
/anti/
Bạn
atti
/atti/
Tên
maχχa
/maχːa/
Mắt
ilta
/ilta/
Tay
harka
/harka/
Tim
sataʔta
/sataʔta/
Yêu
ʄaalaɗiyaa
/ʄaːlaɗijaː/
Cây
ʛoyra
/ʛojra/
Nhà
tika
/tika/
Chó
kuta
/kuta/
Mèo
aturraata
/aturːaːta/
Ăn
ɗamiyaa
/ɗamijaː/
Uống
ikiyaa
/ikijaː/
Một
takka
/takːa/
Hai
lakki
/lakːi/
Xin chào
nakaytaa
/nakajtaː/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
paʛaari
/paʛaːri/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Afro-Asiatic liên quan
| Nghĩa | Tiếng Konso | Tiếng Oromo | Tiếng Sidama | Tiếng Gedeo | Tiếng Maharastri Prakrit | Tiếng Tharu | Tiếng Hindi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | pishaa /piʃaː/ | bishaan /biʃaːn/ | waayyo /waːjːo/ | woyye /wojːe/ | उदग /udaɡa/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Lửa | apitta /apitːa/ | ibidda /ibidːa/ | giiraa /ɡiːraː/ | gira /ɡiɾa/ | अग्गि /aɡɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Mặt trời | piirtuta /piːrtuta/ | aduu /aduː/ | arrishshe /arːiʃːe/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | सूर /suːɾa/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːɾədʒ/ |
| Mặt trăng | leya /leja/ | jiʼa /dʒiʔa/ | agana /aɡana/ | agina /aɡina/ | चंद /tʃanda/ | चांद /tʃãːd/ | चाँद /tʃãːd/ |
| Sao | hikkitta /hikːitːa/ | urjii /urdʒiː/ | beeddakko /beːdːakko/ | urje /urdʒe/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Mẹ | aayyaa /aːjːaː/ | haadha /haːɗa/ | ama /ama/ | aaki /aːki/ | माय /maːja/ | माई /maːiː/ | माँ /mãː/ |
| Cha | aappaa /aːpːaː/ | abbaa /abːaː/ | anna /anːa/ | eke /eke/ | पिअ /piaː/ | बबा /bəbaː/ | पिता /pitaː/ |
| Tôi | anti /anti/ | ani /ani/ | ani /ani/ | ani /ani/ | अहं /ahan/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ |
| Bạn | atti /atti/ | ati /ati/ | ati /ati/ | ati /ati/ | तुमं /tuman/ | तैं /tɛ̃ː/ | तुम /tʊm/ |
| Tên | maχχa /maχːa/ | maqaa /makʼaː/ | suʼma /suʔma/ | su'ma /suʔma/ | णाम /ɳaːma/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Mắt | ilta /ilta/ | ija /idʒa/ | ille /ilːe/ | ille /ilːe/ | अच्छि /atʃːʰi/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ |
| Tay | harka /harka/ | harka /haɾka/ | anga /anɡa/ | anga /aŋɡa/ | हत्थ /hatːʰa/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Tim | sataʔta /sataʔta/ | onnee /onːeː/ | wodanaa /wodanaː/ | wodana /wodana/ | हिअ /hiaː/ | मन /man/ | दिल /dil/ |
| Yêu | ʄaalaɗiyaa /ʄaːlaɗijaː/ | jaalala /dʒaːlala/ | baxa /batʼa/ | baxxa /baxːa/ | पेम /peːma/ | माया /maːjaː/ | प्यार /pjaːɾ/ |
| Cây | ʛoyra /ʛojra/ | muka /muka/ | haqqe /haqːe/ | haqqa /haqːa/ | रुक्ख /rukːʰa/ | पेड़ /peːɽ/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nhà | tika /tika/ | mana /mana/ | mine /mine/ | mine /mine/ | घर /ɡʱaɾa/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Chó | kuta /kuta/ | saree /saɾeː/ | minceeti /mintʃeːti/ | kaneessa /kaneːsːa/ | सुणग /suɳaɡa/ | कुकुर /kukur/ | कुत्ता /kutːaː/ |
| Mèo | aturraata /aturːaːta/ | adurree /aduɾːeː/ | adurree /adurːeː/ | adurre /aduɾːe/ | मज्जार /madʒːaːra/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिल्ली /bilːiː/ |
| Ăn | ɗamiyaa /ɗamijaː/ | nyaachuu /ɲaːtʃuː/ | itaa /itaː/ | ittu /itːu/ | खा /kʰaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ |
| Uống | ikiyaa /ikijaː/ | dhuguu /ɗuɡuː/ | aguraa /aɡuraː/ | agittu /aɡitːu/ | पिब /piba/ | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ |
| Một | takka /takːa/ | tokko /tokːo/ | mitto /mitːo/ | mitto /mitːo/ | एग /eɡa/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Hai | lakki /lakːi/ | lama /lama/ | lame /lame/ | lame /lame/ | दो /do/ | दुइ /dui/ | दो /d̪oː/ |
| Xin chào | nakaytaa /nakajtaː/ | akkam /akːam/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | mooye /moːje/ | — /—/ | राम राम /raːm raːm/ | नमस्ते /namasteː/ |
| Cảm ơn | — /—/ | galatoomi /ɡalatoːmi/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | galaata /ɡalaːta/ | — /—/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ |
| Tốt | paʛaari /paʛaːri/ | gaarii /ɡaːriː/ | danchu /dantʃu/ | danee /daneː/ | साहु /saːhu/ | नीक /niːk/ | अच्छा /atʃːʰaː/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.