Sakizaya
Austronésien
Le sakizaya est une langue austronésienne formosane de la branche formosane orientale, reconnue comme la 13e nation aborigène officielle de Taïwan en 2007, après des siècles de classification au sein de l'amis (ami). Les Sakizaya sont les descendants des survivants du massacre de Takobowan de 1878, lorsque les forces Qing détruisirent l'établissement historique de Takobowan dans la plaine de Hualien ; les survivants se fondirent dans les communautés amis, ce qui entraîna l'absorption linguistique et ethnique de l'identité sakizaya pendant environ 125 ans. La reconnaissance de 2007 fit suite à une mobilisation soutenue de la communauté, accompagnée de la revitalisation culturelle sakizaya à travers la cérémonie annuelle des récoltes Palamal. Le sakizaya conserve des traits phonologiques distincts de l'amis (système vocalique, certaines consonnes) et un vocabulaire propre.
Où elle est parlée
31 mots essentiels en Sakizaya
Eau
nanum
/nanum/
Feu
lamal
/lamal/
Soleil
cidal
/tʃidal/
Lune
bulad
/bulad/
Étoile
bo'is
/boʔis/
Mère
ina
/ina/
Père
ama
/ama/
Je
zaku
/ʐaku/
Tu
kisu
/kisu/
Nom
ngangan
/ŋaŋan/
Œil
mata
/mata/
Main
kamay
/kamai/
Cœur
gawang
/ɡawaŋ/
Amour
maolah
/maolah/
Arbre
kilang
/kilaŋ/
Maison
luma
/luma/
Chien
waco
/watʃo/
Chat
posi
/posi/
Manger
hekal
/hekal/
Boire
mihecak
/mihetʃak/
Un
cacay
/tʃatʃai/
Deux
tusa
/tusa/
Bonjour
marayas
/maɾajas/
Merci
lalumahan
/lalumahan/
Bon
kapah
/kapah/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian apparentées
| Sens | Sakizaya | Amis | Thao | Puyuma | Bunun | Maranao | Vieux tagalog |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | nanum /nanum/ | nanom /nanom/ | nanum /nanum/ | enay /enai/ | danum /danum/ | ig /iɡ/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ |
| Feu | lamal /lamal/ | namal /namal/ | apuy /apuj/ | apuy /apui/ | sapuz /sapuz/ | apoy /apoj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ |
| Soleil | cidal /tʃidal/ | cidal /tsiðal/ | fitulha /fituʎa/ | kadaw /kadaw/ | vali /vali/ | alongan /aloŋan/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ |
| Lune | bulad /bulad/ | folad /folað/ | furaz /fuɾað/ | bulan /buɭan/ | buan /buan/ | bolan /bolan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ |
| Étoile | bo'is /boʔis/ | fo'is /foʔis/ | fitu'ish /fituʔiʃ/ | vituwan /vituwan/ | bintuhan /bintuhan/ | bito-on /bitoʔon/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ |
| Mère | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | ina /ina/ | tina /tina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ |
| Père | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | ama /ama/ | tama /tama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ |
| Je | zaku /ʐaku/ | kako /kako/ | yaku /jaku/ | kuiku /kuiku/ | saikin /saikin/ | ako /ako/ | ᜀᜃᜓ /ako/ |
| Tu | kisu /kisu/ | kiso /kiso/ | ihu /ʔihu/ | yu /ju/ | suu /suʔu/ | seka /sɵka/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ |
| Nom | ngangan /ŋaŋan/ | ngangan /ŋaŋan/ | tanan /tanan/ | ngadan /ŋadan/ | ngaan /ŋaan/ | ngaran /ŋaran/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ |
| Œil | mata /mata/ | mata /mata/ | maca /maθa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ |
| Main | kamay /kamai/ | kamay /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | lima /lima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ |
| Cœur | gawang /ɡawaŋ/ | faloko' /falokoʔ/ | putul /putul/ | kalumetan /kalumetan/ | is-ang /isaŋ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ |
| Amour | maolah /maolah/ | maolah /maolah/ | suka /suka/ | ulaw /ulaw/ | madaidaz /madaidaz/ | kalimo /kalimo/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ |
| Arbre | kilang /kilaŋ/ | kilang /kilaŋ/ | lhalum /ʎalum/ | kawi /kawi/ | kahu /kahu/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ |
| Maison | luma /luma/ | loma' /lomaʔ/ | kayan /kajan/ | ruma /ɾuma/ | lumaq /lumaq/ | walay /walaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ |
| Chien | waco /watʃo/ | wacu /watsu/ | atu /atu/ | suwan /suwan/ | asu /asu/ | aso /aso/ | ᜀᜐᜓ /aso/ |
| Chat | posi /posi/ | posi /posi/ | posi /posi/ | kating /katiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | pusa /pusa/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ |
| Manger | hekal /hekal/ | komaen /komaən/ | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | maun /maun/ | mangan /maŋan/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ |
| Boire | mihecak /mihetʃak/ | minom /minom/ | naqayan /naqajan/ | enpa /enpa/ | muqun /muqun/ | minom /minom/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ |
| Un | cacay /tʃatʃai/ | cecay /tsetsaj/ | tata /tata/ | sa /sa/ | tasa /tasa/ | isa /isa/ | ᜁᜐ /isa/ |
| Deux | tusa /tusa/ | tosa /tosaʔ/ | tusha /tuʃa/ | zua /ʐua/ | dusa /dusa/ | dowa /dowa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ |
| Bonjour | marayas /maɾajas/ | nga'ay ho /ŋaʔaj ho/ | ya /ja/ | marayas /maɾajas/ | uninang /uninaŋ/ | kapian /kapijan/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ |
| Merci | lalumahan /lalumahan/ | aray /araj/ | mihu /mihu/ | kasapakan /kasapakan/ | uninang /uninaŋ/ | salamat /salamat/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ |
| Bon | kapah /kapah/ | kapah /kapah/ | kapah /kapah/ | mauruway /mauɾuwai/ | masial /masial/ | mapia /mapija/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.