Hiri Motu
Austronesian
Hiri Motu (Police Motu) is a simplified contact variety of the Motu language of Papua New Guinea, originally developed as a trade lingua franca for the Hiri trading expeditions between the Motu people of Port Moresby and the Gulf Province peoples. The variety was further simplified and standardized by the Royal Papuan Constabulary (Police Motu) and Australian colonial administration in the 19th-early 20th centuries to serve as a regional lingua franca. Hiri Motu became one of three official languages of Papua New Guinea under the 1975 Independence Constitution, alongside English and Tok Pisin. However, since independence Hiri Motu has been steadily losing ground to Tok Pisin (tpi), which has emerged as the dominant pan-PNG lingua franca, particularly in younger generations. Linguistically, Hiri Motu uses simplified Motu phonology and grammar with Australian English-derived loanwords for modern technology.
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Hiri Motu
Eau
ranu
/ɾanu/
Feu
lahi
/lahi/
Soleil
dina
/dina/
Lune
hua
/hua/
Mère
sina
/sina/
Père
tama
/tama/
Manger
ania
/ania/
Boire
inua
/inua/
Amour
lalokau
/lalokau/
Cœur
kudouna
/kudouna/
Arbre
au
/au/
Maison
ruma
/ɾuma/
Chien
sisia
/sisia/
Chat
pusi
/pusi/
Main
imana
/imana/
Œil
matana
/matana/
Bonjour
namona
/namona/
Merci
tanikiu
/tanikiu/
Un
ta
/ta/
Bon
namo
/namo/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian apparentées
| Sens | Hiri Motu | Motu | Fidjien | Puyuma | tokélaouan | batak toba | Samoan |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | ranu /ɾanu/ | ranu /ɾanu/ | wai /wai/ | enay /enai/ | vai /vai/ | aek /aek/ | vai /vai/ |
| Feu | lahi /lahi/ | lahi /lahi/ | buka /mbuka/ | apuy /apui/ | afi /afi/ | api /api/ | afi /afi/ |
| Soleil | dina /dina/ | dina /dina/ | siga /siŋa/ | kadaw /kadaw/ | la /la/ | mata ni ari /mata ni ari/ | lā /laː/ |
| Lune | hua /hua/ | hua /hua/ | vula /βula/ | kuwalan /kuwalan/ | malama /malama/ | bulan /bulan/ | māsina /maːsina/ |
| Mère | sina /sina/ | sinana /sinana/ | tina /tina/ | ina /ina/ | matua /matua/ | ina /ina/ | tinā /tinaː/ |
| Père | tama /tama/ | tamana /tamana/ | tama /tama/ | ama /ama/ | tamana /tamana/ | ama /ama/ | tamā /tamaː/ |
| Manger | ania /ania/ | aniani /aniani/ | kana /kana/ | kuman /kuman/ | kai /kai/ | mangan /maŋan/ | ʻai /ʔai/ |
| Boire | inua /inua/ | inuinu /inuinu/ | gunu /ŋunu/ | enpa /enpa/ | inu /inu/ | minum /minum/ | inu /inu/ |
| Amour | lalokau /lalokau/ | lalokau /lalokau/ | loloma /loloma/ | ulaw /ulaw/ | alofa /alofa/ | holong /holoŋ/ | alofa /alofa/ |
| Cœur | kudouna /kudouna/ | kudouna /kudouna/ | uto /uto/ | kalumetan /kalumetan/ | fatu /fatu/ | roha /roha/ | loto /loto/ |
| Arbre | au /au/ | au /au/ | kau /kau/ | kawi /kawi/ | lakau /lakau/ | hau /hau/ | laʻau /laʔau/ |
| Maison | ruma /ɾuma/ | ruma /ɾuma/ | vale /βale/ | ruma /ɾuma/ | fale /fale/ | jabu /dʒabu/ | fale /fale/ |
| Chien | sisia /sisia/ | sisia /sisia/ | koli /koli/ | suwan /suwan/ | kuli /kuli/ | biang /biaŋ/ | maile /maile/ |
| Chat | pusi /pusi/ | gosi /ɡosi/ | pusi /pusi/ | kating /katiŋ/ | pusi /pusi/ | huting /hutiŋ/ | pusi /pusi/ |
| Main | imana /imana/ | imana /imana/ | liga /liŋa/ | lima /lima/ | lima /lima/ | tangan /taŋan/ | lima /lima/ |
| Œil | matana /matana/ | matana /matana/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Bonjour | namona /namona/ | namo gida /namo ɡida/ | bula /mbula/ | marayas /maɾajas/ | malo ni /malo ni/ | horas /horas/ | talofa /talofa/ |
| Merci | tanikiu /tanikiu/ | oi namo /oi namo/ | vinaka /βinaka/ | kasapakan /kasapakan/ | fakafetai /fakafetai/ | mauliate /mauliate/ | faʻafetai /faʔafetai/ |
| Un | ta /ta/ | ta /ta/ | dua /ndua/ | sa /sa/ | tahi /tahi/ | sada /sada/ | tasi /tasi/ |
| Bon | namo /namo/ | namo /namo/ | vinaka /βinaka/ | mauruway /mauɾuwai/ | lelei /lelei/ | denggan /deŋɡan/ | lelei /lelei/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.