Pinuyumayan
Puyuma
Austronesian
Puyuma (Pinuyumayan) is one of the smallest and most divergent of the Formosan Austronesian languages, the primary branch of Austronesian within the indigenous languages of Taiwan. Puyumic stands separately from other Formosan branches (Atayalic, Tsouic, Paiwanic, Rukaic, etc.), making Puyuma significant for Austronesian historical linguistics — it preserves features lost elsewhere. Spoken by ~3,000 Puyuma people in eight villages of the Beinan area near Taitung in southeast Taiwan. Cultural traditions include the Mangmahut hunting ritual and the Mangayaw plain-dwelling community structure, which is matrilineal — distinctive among Taiwanese aboriginal groups (most are patrilineal).
Où elle est parlée
20 mots essentiels en Puyuma
Eau
enay
/enai/
Feu
apuy
/apui/
Soleil
kadaw
/kadaw/
Lune
kuwalan
/kuwalan/
Mère
ina
/ina/
Père
ama
/ama/
Manger
kuman
/kuman/
Boire
enpa
/enpa/
Amour
ulaw
/ulaw/
Cœur
kalumetan
/kalumetan/
Arbre
kawi
/kawi/
Maison
ruma
/ɾuma/
Chien
suwan
/suwan/
Chat
kating
/katiŋ/
Main
lima
/lima/
Œil
mata
/mata/
Bonjour
marayas
/maɾajas/
Merci
kasapakan
/kasapakan/
Un
sa
/sa/
Bon
mauruway
/mauɾuwai/
Sources
Mots comparés
Comparé aux langues Austronesian apparentées
| Sens | Puyuma | tao/yami | Vieux tagalog | paiwan | tausug | maranao | Mandar |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Eau | enay /enai/ | ranom /ranom/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | zaljum /zaɭum/ | tubig /tubiɡ/ | ig /iɡ/ | uai /uai/ |
| Feu | apuy /apui/ | apuy /apuj/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | sapuy /sapui/ | kayu /kaju/ | apoy /apoj/ | api /api/ |
| Soleil | kadaw /kadaw/ | araw /araw/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | qadaw /qadaw/ | adlaw /adlaw/ | alongan /aloŋan/ | mata allo /mata alːo/ |
| Lune | kuwalan /kuwalan/ | vehan /vehan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | qiljas /qiɭas/ | bulan /bulan/ | bolan /bolan/ | bulang /bulaŋ/ |
| Mère | ina /ina/ | ina /ina/ | ᜁᜈ /ina/ | kina /kina/ | inaꞌ /inaʔ/ | ina /ina/ | indo /indo/ |
| Père | ama /ama/ | ama /ama/ | ᜀᜋ /ama/ | kama /kama/ | amaꞌ /amaʔ/ | ama /ama/ | ama /ama/ |
| Manger | kuman /kuman/ | kuman /kuman/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | keman /kəman/ | kaun /kaʔun/ | mangan /maŋan/ | ma'ande /maʔande/ |
| Boire | enpa /enpa/ | minum /minum/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | temekel /təməkəl/ | minum /minum/ | minom /minom/ | minung /minuŋ/ |
| Amour | ulaw /ulaw/ | makakdeng /makakdəŋ/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | nasaqaqa /nasaqaqa/ | lasa /lasa/ | kalimo /kalimo/ | mappinawa /mapːinawa/ |
| Cœur | kalumetan /kalumetan/ | paso /paso/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | varung /vaɾuŋ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | pusoʔ /pusoʔ/ | ate /ate/ |
| Arbre | kawi /kawi/ | kayo /kajo/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kasiw /kasiw/ | kahuy /kahuj/ | kayo /kajo/ | kaju /kaju/ |
| Maison | ruma /ɾuma/ | vahay /vahaj/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | umaq /umaq/ | bāy /baːj/ | walay /walaj/ | boyang /bojaŋ/ |
| Chien | suwan /suwan/ | ino /ino/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | vatu /vatu/ | iruꞌ /iruʔ/ | aso /aso/ | asu /asu/ |
| Chat | kating /katiŋ/ | koving /koviŋ/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | ngiaw /ŋiaw/ | kuting /kutiŋ/ | pusa /pusa/ | mio /mio/ |
| Main | lima /lima/ | kamay /kamaj/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ |
| Œil | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | maca /matsa/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| Bonjour | marayas /maɾajas/ | akokay /akokaj/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | masalu /masalu/ | kumusta /kumusta/ | kapian /kapijan/ | salama' ma'ondong /salamaʔ maʔondoŋ/ |
| Merci | kasapakan /kasapakan/ | ayoy /ajoj/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | masalu /masalu/ | magsukul /maɡsukul/ | salamat /salamat/ | kuru' sumanga' /kuɾuʔ sumaŋaʔ/ |
| Un | sa /sa/ | asa /asa/ | ᜁᜐ /isa/ | ita /ita/ | isa /isa/ | isa /isa/ | mesa /mesa/ |
| Bon | mauruway /mauɾuwai/ | mapia /mapia/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | nguanguaq /ŋuaŋuaq/ | marayaw /marajaw/ | mapia /mapija/ | macoa /matʃoa/ |
Fait partie de LangMap — un projet de visualisation linguistique. Ceci est un résumé statique et explorable ; les cartes interactives offrent l’audio de prononciation, des filtres et une vue globe.