𐱅𐰇𐰼𐰰
Tiếng Turk cổ
Turk · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Turk cổ (𐱅𐰇𐰼𐰰) là ngôn ngữ Turk có ghi chép sớm nhất, lưu lại trong các bia Orkhon (732) và bia Yenisei. Hệ chữ Orkhon ~38 chữ cái, có thể chịu ảnh hưởng của chữ Sogdian/Aramaic, là hệ chữ đầu tiên được tạo riêng cho ngôn ngữ Turk. Tiếng Thổ Nhĩ Kỳ, Kazakh, Uyghur hiện đại đều phát sinh từ đây.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Turk cổ
Nước
𐰽𐰆𐰉
/sub/
Lửa
𐰆𐱃
/ot/
Mặt trời
𐰚𐰰𐰣
/kyn/
Mặt trăng
𐰀𐰖
/aj/
Sao
𐰖𐰆𐰞𐱃𐰆𐰕
/jultuz/
Mẹ
𐰜𐰏
/øɡ/
Cha
𐰴𐰭
/qaŋ/
Tôi
𐰋𐰤
/ben/
Bạn
𐰾𐰤
/sen/
Tên
𐰀𐱃
/at/
Mắt
𐰚𐰕
/køz/
Tay
𐰘𐰠𐰏
/eliɡ/
Tim
𐰚𐰭𐰠
/køŋyl/
Yêu
𐰽𐰋-
/sæb/
Cây
𐰃𐰍𐰲
/ɯɣatʃ/
Nhà
𐰋
/æb/
Chó
𐰃𐱃
/it/
Mèo
—
/—/
Ăn
𐰘𐰃-
/je/
Uống
𐰃𐰲-
/itʃ/
Một
𐰋𐰃𐰼
/bir/
Hai
𐰃𐰚𐰃
/eki/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
𐰓𐰏𐰢
/ædɡy/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic liên quan
| Nghĩa | Tiếng Turk cổ | Tiếng Karakhanid | Tiền Turk ngữ | Yugur Tây | Tiếng Nogai | Tiếng Tofa | Tiếng Kumyk |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | 𐰽𐰆𐰉 /sub/ | suw /suw/ | *sub /sub/ | su /su/ | сув /suv/ | суғ /suɣ/ | сув /suv/ |
| Lửa | 𐰆𐱃 /ot/ | ot /ot/ | *ōt /ōt/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | 𐰚𐰰𐰣 /kyn/ | kün /kyn/ | *kün /kün/ | kün /kʰyn/ | күн /kyn/ | хүн /xyn/ | гюн /ɡyn/ |
| Mặt trăng | 𐰀𐰖 /aj/ | ay /aj/ | *āń /āń/ | aj /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ |
| Sao | 𐰖𐰆𐰞𐱃𐰆𐰕 /jultuz/ | yultuz /jultuz/ | *jultuz /jultuz/ | yiltus /jɯltɯs/ | юлдыз /juldɯz/ | сылдыс /sɯldɯs/ | юлдуз /julduz/ |
| Mẹ | 𐰜𐰏 /øɡ/ | ana /ana/ | *ana /ana/ | ana /ana/ | ана /ana/ | ийе /ije/ | ана /ana/ |
| Cha | 𐰴𐰭 /qaŋ/ | ata /ata/ | *ata /ata/ | ata /ata/ | атай /ataj/ | ача /atʃa/ | ата /ata/ |
| Tôi | 𐰋𐰤 /ben/ | men /men/ | *ben /ben/ | men /men/ | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ |
| Bạn | 𐰾𐰤 /sen/ | sen /sen/ | *sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ |
| Tên | 𐰀𐱃 /at/ | at /at/ | *āt /āt/ | at /at/ | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Mắt | 𐰚𐰕 /køz/ | köz /køz/ | *köz /köz/ | kez /kez/ | коьз /køz/ | карак /karak/ | гёз /ɡøz/ |
| Tay | 𐰘𐰠𐰏 /eliɡ/ | qol /qol/ | *elig /elig/ | ɨlɨɣ /ɯlɯɣ/ | къол /qol/ | хол /xol/ | къол /qol/ |
| Tim | 𐰚𐰭𐰠 /køŋyl/ | yürek /jyrek/ | *jürek /jürek/ | jörek /jørek/ | юрек /jyrek/ | чүрек /tʃyrek/ | юрек /jyrek/ |
| Yêu | 𐰽𐰋- /sæb/ | sevgü /sevɡy/ | — /—/ | — /—/ | суьюв /syjyv/ | — /—/ | сюйюв /syjyv/ |
| Cây | 𐰃𐰍𐰲 /ɯɣatʃ/ | ığač /ɯɣatʃ/ | *ïgač /ïgač/ | terik /terik/ | терек /terek/ | ыъаш /ɯʔaʃ/ | терек /terek/ |
| Nhà | 𐰋 /æb/ | ev /ev/ | *ēb /ēb/ | jü /jy/ | уьй /yj/ | өг /øɣ/ | уьй /yj/ |
| Chó | 𐰃𐱃 /it/ | it /it/ | *ït /ït/ | əʂt /ɯʂt/ | ит /it/ | ыът /ɯʔt/ | ит /it/ |
| Mèo | — /—/ | piši /piʃi/ | — /—/ | — /—/ | мысык /məsəq/ | — /—/ | мишик /miʃik/ |
| Ăn | 𐰘𐰃- /je/ | yi- /ji/ | *jē- /jē-/ | ji /ji/ | аш /aʃ/ | чиир /tʃiːr/ | ашамакъ /aʃamaq/ |
| Uống | 𐰃𐰲- /itʃ/ | ič- /itʃ/ | *ič- /ič-/ | ɨš /ɯʃ/ | иш /iʃ/ | иъжер /iʔʒer/ | ичмек /itʃmek/ |
| Một | 𐰋𐰃𐰼 /bir/ | bir /bir/ | *bīr /bīr/ | per /pɪr/ | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ |
| Hai | 𐰃𐰚𐰃 /eki/ | iki /iki/ | *eki /eki/ | šigɨ /ʃiɣɯ/ | эки /eki/ | ийи /iji/ | эки /eki/ |
| Xin chào | — /—/ | salām /salaːm/ | — /—/ | — /—/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | — /—/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ |
| Cảm ơn | — /—/ | tabug /tabuɡ/ | — /—/ | — /—/ | сав бол /sav bol/ | — /—/ | савбол /savbol/ |
| Tốt | 𐰓𐰏𐰢 /ædɡy/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | *edgü /edgü/ | yaş /jɑʂ/ | яксы /jaksə/ | эъки /eʔki/ | яхшы /jaχʃə/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.