Къумукъ тил
Tiếng Kumyk
Turkic (Kipchak, Kipchak-Cuman)
Tiếng Kumyk (Къумукъ тил) là một ngôn ngữ Turk Kipchak được nói chủ yếu ở vùng đồng bằng Dagestan dọc bờ biển Caspi và các vùng lân cận như Chechnya, Bắc Ossetia và Stavropol Krai. Từ thời trung cổ đến thế kỷ 19, tiếng Kumyk từng là ngôn ngữ chung của các dân tộc miền núi đa dạng ở Bắc Kavkaz, tương tự vai trò của tiếng Turki ở Trung Á. Gần gũi với tiếng Karachay-Balkar (krc), Tatar Krym và Karaim trong tiểu nhóm Kipchak-Cuman. Là một trong 14 ngôn ngữ chính thức của Cộng hòa Dagestan.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong Tiếng Kumyk
Nước
сув
/suv/
Lửa
от
/ot/
Mặt trời
гюн
/ɡyn/
Mặt trăng
ай
/aj/
Mẹ
ана
/ana/
Cha
ата
/ata/
Ăn
ашамакъ
/aʃamaq/
Uống
ичмек
/itʃmek/
Yêu
сюйюв
/syjyv/
Tim
юрек
/jyrek/
Cây
терек
/terek/
Nhà
уьй
/yj/
Chó
ит
/it/
Mèo
мишик
/miʃik/
Tay
къол
/qol/
Mắt
гёз
/ɡøz/
Xin chào
ассаламу алейкум
/asːalamu alejkum/
Cảm ơn
савбол
/savbol/
Một
бир
/bir/
Tốt
яхшы
/jaχʃə/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Kipchak, Kipchak-Cuman) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kumyk | Tiếng Nogai | tiếng Karachay-Balkar | tiếng Karakhanid | tiếng Tatar Krym | Tiếng Azerbaijan Nam | tiếng Karakalpak |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | сув /suv/ | сув /suv/ | суу /suw/ | suw /suw/ | suv /suv/ | سو /su/ | suw /suw/ |
| Lửa | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ateş /ateʃ/ | اوْد /od/ | ot /ot/ |
| Mặt trời | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ | kün /kyn/ | küneş /kyneʃ/ | گۆنش /ɡyneʃ/ | kún /kyn/ |
| Mặt trăng | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | آی /aj/ | ay /aj/ |
| Mẹ | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | آنا /ana/ | ana /ana/ |
| Cha | ата /ata/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ata /ata/ | baba /baba/ | آتا /ata/ | ata /ata/ |
| Ăn | ашамакъ /aʃamaq/ | аш /aʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yi- /ji/ | aşamaq /aʃamaq/ | یئمک /jemæk/ | jew /ʒew/ |
| Uống | ичмек /itʃmek/ | иш /iʃ/ | ичерге /itʃerɡe/ | ič- /itʃ/ | içmek /itʃmek/ | ایچمک /itʃmæk/ | ishiw /iʃiw/ |
| Yêu | сюйюв /syjyv/ | суьюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgü /sevɡy/ | sevgi /sevɡi/ | سئوگی /sevɡi/ | muhabbat /muhabbat/ |
| Tim | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | yürek /jyrek/ | اۆرک /yræk/ | júrek /ʒyɾek/ |
| Cây | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | terek /terek/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | ag'ash /aʁaʃ/ |
| Nhà | уьй /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | ev /ev/ | ائو /ev/ | úy /yj/ |
| Chó | ит /it/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | köpek /køpek/ | ایت /it/ | iyt /ijt/ |
| Mèo | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | piši /piʃi/ | mışıq /mɯʃɯq/ | پیشیک /piʃik/ | pishik /piʃik/ |
| Tay | къол /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | el /el/ | اَل /æl/ | qol /qol/ |
| Mắt | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | köz /køz/ | گؤز /ɡøz/ | kóz /køz/ |
| Xin chào | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | salām /salaːm/ | selâm /selæm/ | سلام /sælam/ | salam /salam/ |
| Cảm ơn | савбол /savbol/ | сав бол /sav bol/ | сау бол /saw bol/ | tabug /tabuɡ/ | sağ ol /saɣ ol/ | ساغ اول /saɣ ol/ | rahmet /ɾaχmet/ |
| Một | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /bir/ | بیر /bir/ | bir /biɾ/ |
| Tốt | яхшы /jaχʃə/ | яксы /jaksə/ | ариу /ariw/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ | یاخشی /jaxʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.