Къумукъ тил
Tiếng Kumyk
ngữ hệ Turk (nhánh Kipchak, Kipchak-Cuman)
Tiếng Kumyk (Къумукъ тил) là một ngôn ngữ Turk Kipchak được nói chủ yếu ở vùng đồng bằng Dagestan dọc bờ biển Caspi và các vùng lân cận như Chechnya, Bắc Ossetia và Stavropol Krai. Từ thời trung cổ đến thế kỷ 19, tiếng Kumyk từng là ngôn ngữ chung của các dân tộc miền núi đa dạng ở Bắc Kavkaz, tương tự vai trò của tiếng Turki ở Trung Á. Gần gũi với tiếng Karachay-Balkar (krc), Tatar Krym và Karaim trong tiểu nhóm Kipchak-Cuman. Là một trong 14 ngôn ngữ chính thức của Cộng hòa Dagestan.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Kumyk
Nước
сув
/suv/
Lửa
от
/ot/
Mặt trời
гюн
/ɡyn/
Mặt trăng
ай
/aj/
Sao
юлдуз
/julduz/
Mẹ
ана
/ana/
Cha
ата
/ata/
Tôi
мен
/men/
Bạn
сен
/sen/
Tên
ат
/at/
Mắt
гёз
/ɡøz/
Tay
къол
/qol/
Tim
юрек
/jyrek/
Yêu
сюйюв
/syjyv/
Cây
терек
/terek/
Nhà
уьй
/yj/
Chó
ит
/it/
Mèo
мишик
/miʃik/
Ăn
ашамакъ
/aʃamaq/
Uống
ичмек
/itʃmek/
Một
бир
/bir/
Hai
эки
/eki/
Xin chào
ассаламу алейкум
/asːalamu alejkum/
Cảm ơn
савбол
/savbol/
Tốt
яхшы
/jaχʃə/
Chim cu cu
атъёкъ
/atˈjoq/
Máy tính
компьютер
/kɐmˈpjuter/
Sushi
суши
/suˈʃi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Kipchak, Kipchak-Cuman) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kumyk | Tiếng Nogai | Tiếng Karachay-Balkar | Tiếng Karakhanid | Tiếng Karakalpak | Tiếng Tatar Krym | Tiếng Altai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | сув /suv/ | сув /suv/ | суу /suw/ | suw /suw/ | suw /suw/ | suv /suv/ | суу /suː/ |
| Lửa | от /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | ot /ot/ | ateş /ateʃ/ | от /ot/ |
| Mặt trời | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | кюн /kyn/ | kün /kyn/ | kún /kyn/ | küneş /kyneʃ/ | кӱн /kyn/ |
| Mặt trăng | ай /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ |
| Sao | юлдуз /julduz/ | юлдыз /juldɯz/ | жулдуз /ʒulˈduz/ | yultuz /jultuz/ | juldız /ʒuldɯz/ | yıldız /jɯɫˈdɯz/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ |
| Mẹ | ана /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | ana /ana/ | эне /ene/ |
| Cha | ата /ata/ | атай /ataj/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ata /ata/ | baba /baba/ | ада /ada/ |
| Tôi | мен /men/ | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | men /men/ | men /men/ | мен /men/ |
| Bạn | сен /sen/ | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ |
| Tên | ат /at/ | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | at /ɑt/ | isim /iˈsim/ | ат /at/ |
| Mắt | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | кёз /køz/ | köz /køz/ | kóz /køz/ | köz /køz/ | кӧс /køs/ |
| Tay | къол /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | qol /qol/ | qol /qol/ | el /el/ | кол /kol/ |
| Tim | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | джюрек /dʒyrek/ | yürek /jyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | yürek /jyrek/ | јӱрек /dʒyrek/ |
| Yêu | сюйюв /syjyv/ | суьюв /syjyv/ | сюймеклик /syjmeklik/ | sevgü /sevɡy/ | muhabbat /muhabbat/ | sevgi /sevɡi/ | сӱӱш /syːʃ/ |
| Cây | терек /terek/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ığač /ɯɣatʃ/ | ag'ash /aʁaʃ/ | terek /terek/ | агаш /aɡaʃ/ |
| Nhà | уьй /yj/ | уьй /yj/ | юй /yj/ | ev /ev/ | úy /yj/ | ev /ev/ | айыл /ajɯl/ |
| Chó | ит /it/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ | iyt /ijt/ | köpek /køpek/ | ийт /ijt/ |
| Mèo | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | киштик /kiʃtik/ | piši /piʃi/ | pishik /piʃik/ | mışıq /mɯʃɯq/ | киске /kiske/ |
| Ăn | ашамакъ /aʃamaq/ | аш /aʃ/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | yi- /ji/ | jew /ʒew/ | aşamaq /aʃamaq/ | јиир /dʒiːr/ |
| Uống | ичмек /itʃmek/ | иш /iʃ/ | ичерге /itʃerɡe/ | ič- /itʃ/ | ishiw /iʃiw/ | içmek /itʃmek/ | ичер /itʃer/ |
| Một | бир /bir/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /bir/ | bir /biɾ/ | bir /bir/ | бир /bir/ |
| Hai | эки /eki/ | эки /eki/ | эки /eˈki/ | iki /iki/ | eki /eki/ | eki /eˈci/ | эки /eˈki/ |
| Xin chào | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | салам /salam/ | salām /salaːm/ | salam /salam/ | selâm /selæm/ | эзен /ezen/ |
| Cảm ơn | савбол /savbol/ | сав бол /sav bol/ | сау бол /saw bol/ | tabug /tabuɡ/ | rahmet /ɾaχmet/ | sağ ol /saɣ ol/ | быйан /bɯjan/ |
| Tốt | яхшы /jaχʃə/ | яксы /jaksə/ | ариу /ariw/ | yaqšı /jaqʃɯ/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | yahşı /jaχʃɯ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ |
| Chim cu cu | атъёкъ /atˈjoq/ | коькек /køˈkek/ | гугук /ɡuˈɡuk/ | — | átshók /ætˈʃøk/ | kukuquş /kukuˈquʃ/ | кӱӱк /kyːk/ |
| Máy tính | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | компьютер /kɐmˈpjuter/ | — | kompyuter /kompjuˈter/ | kompyuter /kompjuˈter/ | компьютер /komˈpjuter/ |
| Sushi | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ | — | sushi /suˈʃi/ | suşi /suˈʃi/ | суши /suˈʃi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.