تركي
tiếng Karakhanid
Turkic (Karluk) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Karakhanid (cũng gọi là Uyghur cổ, Khākānī Türk) là tiếng Turk văn học của thế kỷ 11–13, được lưu giữ trong "Dīwān Lughāt al-Turk" của Mahmud al-Kashgari (1072) — một trong những từ điển so sánh sớm nhất — và "Kutadgu Bilig" của Yūsuf Khāṣṣ Ḥājib. Là tổ tiên của tiếng Uyghur và Uzbek hiện đại.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong tiếng Karakhanid
Nước
suw
/suw/
Lửa
ot
/ot/
Mặt trời
kün
/kyn/
Mặt trăng
ay
/aj/
Mẹ
ana
/ana/
Cha
ata
/ata/
Ăn
yi-
/ji/
Uống
ič-
/itʃ/
Yêu
sevgü
/sevɡy/
Tim
yürek
/jyrek/
Cây
ığač
/ɯɣatʃ/
Nhà
ev
/ev/
Chó
it
/it/
Mèo
piši
/piʃi/
Tay
qol
/qol/
Mắt
köz
/køz/
Xin chào
salām
/salaːm/
Cảm ơn
tabug
/tabuɡ/
Một
bir
/bir/
Tốt
yaqšı
/jaqʃɯ/
Nguồn
- Erdal (2004) — A Grammar of Old Turkic
- Glottolog: kara1467
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Karluk) liên quan
| Nghĩa | tiếng Karakhanid | Tiếng Azerbaijan Nam | tiếng Karachay-Balkar | tiếng Karakalpak | Tiếng Kumyk | Tiếng Nogai | Tiếng Qashqai |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | suw /suw/ | سو /su/ | суу /suw/ | suw /suw/ | сув /suv/ | сув /suv/ | su /su/ |
| Lửa | ot /ot/ | اوْد /od/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | от /ot/ | od /od/ |
| Mặt trời | kün /kyn/ | گۆنش /ɡyneʃ/ | кюн /kyn/ | kún /kyn/ | гюн /ɡyn/ | күн /kyn/ | gün /ɟyn/ |
| Mặt trăng | ay /aj/ | آی /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ | ay /aj/ |
| Mẹ | ana /ana/ | آنا /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ | ана /ana/ | ана /ana/ | ana /ana/ |
| Cha | ata /ata/ | آتا /ata/ | ата /ata/ | ata /ata/ | ата /ata/ | атай /ataj/ | ata /ata/ |
| Ăn | yi- /ji/ | یئمک /jemæk/ | ашаргъа /aʃarʁa/ | jew /ʒew/ | ашамакъ /aʃamaq/ | аш /aʃ/ | yemek /jeˈmæc/ |
| Uống | ič- /itʃ/ | ایچمک /itʃmæk/ | ичерге /itʃerɡe/ | ishiw /iʃiw/ | ичмек /itʃmek/ | иш /iʃ/ | içmek /itʃˈmæc/ |
| Yêu | sevgü /sevɡy/ | سئوگی /sevɡi/ | сюймеклик /syjmeklik/ | muhabbat /muhabbat/ | сюйюв /syjyv/ | суьюв /syjyv/ | sevgi /sevˈɟi/ |
| Tim | yürek /jyrek/ | اۆرک /yræk/ | джюрек /dʒyrek/ | júrek /ʒyɾek/ | юрек /jyrek/ | юрек /jyrek/ | ürek /yˈɾæc/ |
| Cây | ığač /ɯɣatʃ/ | آغاج /ɑɣɑdʒ/ | терек /terek/ | ag'ash /aʁaʃ/ | терек /terek/ | терек /terek/ | ağaç /aˈʁatʃ/ |
| Nhà | ev /ev/ | ائو /ev/ | юй /yj/ | úy /yj/ | уьй /yj/ | уьй /yj/ | ev /ev/ |
| Chó | it /it/ | ایت /it/ | ит /it/ | iyt /ijt/ | ит /it/ | ит /it/ | it /it/ |
| Mèo | piši /piʃi/ | پیشیک /piʃik/ | киштик /kiʃtik/ | pishik /piʃik/ | мишик /miʃik/ | мысык /məsəq/ | pišik /piˈʃic/ |
| Tay | qol /qol/ | اَل /æl/ | къол /qol/ | qol /qol/ | къол /qol/ | къол /qol/ | el /el/ |
| Mắt | köz /køz/ | گؤز /ɡøz/ | кёз /køz/ | kóz /køz/ | гёз /ɡøz/ | коьз /køz/ | göz /ɟøz/ |
| Xin chào | salām /salaːm/ | سلام /sælam/ | салам /salam/ | salam /salam/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | ассаламу алейкум /asːalamu alejkum/ | salam /saˈlam/ |
| Cảm ơn | tabug /tabuɡ/ | ساغ اول /saɣ ol/ | сау бол /saw bol/ | rahmet /ɾaχmet/ | савбол /savbol/ | сав бол /sav bol/ | sağ olun /sɑːʁ oˈlun/ |
| Một | bir /bir/ | بیر /bir/ | бир /bir/ | bir /biɾ/ | бир /bir/ | бир /bir/ | bir /biɾ/ |
| Tốt | yaqšı /jaqʃɯ/ | یاخشی /jaxʃɯ/ | ариу /ariw/ | jaqsi /ʒaqsɯ/ | яхшы /jaχʃə/ | яксы /jaksə/ | yaxşı /jaxˈʃɯ/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.