тоъфа дыл
Tiếng Tofa
Turk (nhánh Turk Sayan, phía bắc)
Tiếng Tofa (Tofalar) là một ngôn ngữ Turk Sayan đang cực kỳ nguy cấp, được nói bởi những thợ săn chăn tuần lộc ở vùng núi Đông Sayan. Nó bảo tồn các đặc điểm Turk cổ — các nguyên âm yết hầu hóa được đánh dấu bằng ký hiệu thanh hầu ъ, và một vốn từ vựng phong phú về chăn nuôi tuần lộc dùng chung với tiếng Tuva-Tozhu và Soyot lân cận — nhưng chỉ còn lại rất ít người nói thành thạo.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Tofa
Nước
суғ
/suɣ/
Lửa
от
/ot/
Mặt trời
хүн
/xyn/
Mặt trăng
ай
/aj/
Sao
сылдыс
/sɯldɯs/
Mẹ
ийе
/ije/
Cha
ача
/atʃa/
Tôi
мен
/men/
Bạn
сен
/sen/
Tên
ат
/at/
Mắt
карак
/karak/
Tay
хол
/xol/
Tim
чүрек
/tʃyrek/
Yêu
—
/—/
Cây
ыъаш
/ɯʔaʃ/
Nhà
өг
/øɣ/
Chó
ыът
/ɯʔt/
Mèo
—
/—/
Ăn
чиир
/tʃiːr/
Uống
иъжер
/iʔʒer/
Một
бир
/bir/
Hai
ийи
/iji/
Xin chào
—
/—/
Cảm ơn
—
/—/
Tốt
эъки
/eʔki/
Nguồn
- Rassadin, V. I. (1971) Fonetika i leksika tofalarskogo jazyka. Ulan-Ude.
- Rassadin, V. I. (1995) Tofalarsko-russkij, russko-tofalarskij slovarʹ. Irkutsk.
- Glottolog: Tofa
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Turkic (Sayan Turkic, Northern) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Tofa | Tiếng Tuva | Yugur Tây | Tiếng Altai | Tiếng Turk cổ | Tiếng Shor | Tiếng Khakas |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | суғ /suɣ/ | суг /suɣ/ | su /su/ | суу /suː/ | 𐰽𐰆𐰉 /sub/ | су /su/ | суғ /suɣ/ |
| Lửa | от /ot/ | от /ot/ | ot /ot/ | от /ot/ | 𐰆𐱃 /ot/ | от /ot/ | от /ot/ |
| Mặt trời | хүн /xyn/ | хүн /xyn/ | kün /kʰyn/ | кӱн /kyn/ | 𐰚𐰰𐰣 /kyn/ | кӱн /kʉn/ | кӱн /kyn/ |
| Mặt trăng | ай /aj/ | ай /aj/ | aj /aj/ | ай /aj/ | 𐰀𐰖 /aj/ | ай /aj/ | ай /aj/ |
| Sao | сылдыс /sɯldɯs/ | сылдыс /sɯlˈdɯs/ | yiltus /jɯltɯs/ | јылдыс /dʲɯlˈdɯs/ | 𐰖𐰆𐰞𐱃𐰆𐰕 /jultuz/ | чылтыс /tʃɯltɯs/ | чылтыс /tʃɯlˈtɯs/ |
| Mẹ | ийе /ije/ | ава /ava/ | ana /ana/ | эне /ene/ | 𐰜𐰏 /øɡ/ | эне /ene/ | иҷе /idʑe/ |
| Cha | ача /atʃa/ | ача /atɕa/ | ata /ata/ | ада /ada/ | 𐰴𐰭 /qaŋ/ | ада /ɑdɑ/ | паба /paba/ |
| Tôi | мен /men/ | мен /men/ | men /men/ | мен /men/ | 𐰋𐰤 /ben/ | мен /men/ | мин /min/ |
| Bạn | сен /sen/ | сен /sen/ | sen /sen/ | сен /sen/ | 𐰾𐰤 /sen/ | сен /sen/ | син /sin/ |
| Tên | ат /at/ | ат /at/ | at /at/ | ат /at/ | 𐰀𐱃 /at/ | ат /at/ | ат /at/ |
| Mắt | карак /karak/ | карак /karak/ | kez /kez/ | кӧс /køs/ | 𐰚𐰕 /køz/ | қарақ /qɑrɑq/ | харах /xarax/ |
| Tay | хол /xol/ | хол /xol/ | ɨlɨɣ /ɯlɯɣ/ | кол /kol/ | 𐰘𐰠𐰏 /eliɡ/ | қол /qol/ | хол /xol/ |
| Tim | чүрек /tʃyrek/ | чүрек /tɕyrek/ | jörek /jørek/ | јӱрек /dʒyrek/ | 𐰚𐰭𐰠 /køŋyl/ | чӱрек /tʃʉrek/ | чӱрек /tɕyrek/ |
| Yêu | — /—/ | ынакшыл /ɯnakʃɯl/ | — /—/ | сӱӱш /syːʃ/ | 𐰽𐰋- /sæb/ | сӱве /sʉve/ | хынығ /xɯnɯɣ/ |
| Cây | ыъаш /ɯʔaʃ/ | ыяш /ɯjaʃ/ | terik /terik/ | агаш /aɡaʃ/ | 𐰃𐰍𐰲 /ɯɣatʃ/ | ағаш /ɑɣɑʃ/ | ағас /aɣas/ |
| Nhà | өг /øɣ/ | бажың /baʒɯŋ/ | jü /jy/ | айыл /ajɯl/ | 𐰋 /æb/ | ӧй /øj/ | иб /ib/ |
| Chó | ыът /ɯʔt/ | ыт /ɯt/ | əʂt /ɯʂt/ | ийт /ijt/ | 𐰃𐱃 /it/ | адай /ɑdɑj/ | адай /adaj/ |
| Mèo | — /—/ | диис /diːs/ | — /—/ | киске /kiske/ | — /—/ | мъскъ /mɯsqɯ/ | міс /mis/ |
| Ăn | чиир /tʃiːr/ | чиир /tɕiːr/ | ji /ji/ | јиир /dʒiːr/ | 𐰘𐰃- /je/ | чии /tʃiː/ | чиир /tɕiːr/ |
| Uống | иъжер /iʔʒer/ | ижер /iʒer/ | ɨš /ɯʃ/ | ичер /itʃer/ | 𐰃𐰲- /itʃ/ | иш /iʃ/ | ісерге /iserɡe/ |
| Một | бир /bir/ | бир /bir/ | per /pɪr/ | бир /bir/ | 𐰋𐰃𐰼 /bir/ | пир /pir/ | пір /pir/ |
| Hai | ийи /iji/ | ийи /iˈji/ | šigɨ /ʃiɣɯ/ | эки /eˈki/ | 𐰃𐰚𐰃 /eki/ | ийги /ijɡi/ | ікі /iˈki/ |
| Xin chào | — /—/ | экии /ekiː/ | — /—/ | эзен /ezen/ | — /—/ | сәләм /sæləm/ | изеннер /izenner/ |
| Cảm ơn | — /—/ | четтирдим /tɕetːirdim/ | — /—/ | быйан /bɯjan/ | — /—/ | рахмат /rɑxmɑt/ | алғыс /alɣɯs/ |
| Tốt | эъки /eʔki/ | эки /eki/ | yaş /jɑʂ/ | јакшы /dʒaqʃɯ/ | 𐰓𐰏𐰢 /ædɡy/ | чақшы /tʃɑqʃɯ/ | чахсы /tɕaxsɯ/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.