ཤར་པའི་སྐད་ཡིག

Kisherpa

Kichina-Kitibeti

FamiliaKichina-Kitibeti Wasemaji~200K HatiKitibeti NchiNepali Lugha rasmiHapana (Kinepali ndiyo lugha rasmi; lugha zote za mama ni lugha za taifa chini ya Katiba ya 2015) Uhai wa lughasalama ISO 639-3xsr

Kisherpa (jina la asili Sharpa au Sharwa, "mtu wa mashariki") ni lugha ya Kitibeti ya familia ya Kisino-Tibeti, inayozungumzwa na takriban watu 200,000 hasa katika eneo la Khumbu lililo karibu na Mlima Everest katika wilaya ya Solukhumbu, Nepal, ikiwa na jamii kubwa Sikkim/Darjeeling nchini India pamoja na diaspora ya ulimwenguni. Washerpa ni maarufu kimataifa kama wapanda milima bingwa na wabebaji wa miinuko ya juu ambao wameandamana na karibu kila kupanda kwa ufanisi kileleni mwa Everest tangu kupandwa kwa mara ya kwanza na Hillary na Tenzing Norgay mwaka 1953 — Tenzing Norgay mwenyewe alikuwa Msherpa. Washerpa walihama kutoka mashariki mwa Tibet (eneo la Kham) kwenda Khumbu kwa mawimbi kati ya karne ya 15 na 19, wakihifadhi dini yao ya Kibuddha ya Kitibeti na lugha yao ya Kitibeti huku wakiendeleza tamaduni za kipekee za Kisherpa. Kiisimu, Kisherpa kina uhusiano wa karibu na Kitibeti Sanifu lakini chenye athari za Kitibeti cha mashariki (Khams) na uvumbuzi mahususi wa Khumbu. Kisherpa cha kisasa kinazidi kuwa cha lugha mbili pamoja na Kinepali na Kiingereza, hasa katika muktadha wa uchumi wa utalii.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kisherpa

Maji

ཆུ

/tɕʰu/

Moto

མེ

/me/

Jua

ཉི་མ

/ɲima/

Mwezi

ཟླ་བ

/dawa/

Nyota

སྐར་མ

/karma/

Mama

ཨ་མ

/ama/

Baba

ཨ་པ

/apa/

Mimi

/ŋa/

Wewe

ཁྱེད་རང

/kʰeraŋ/

Jina

མིང

/miŋ/

Jicho

མིག

/mik/

Mkono

ལག་པ

/lakpa/

Moyo

སྙིང

/ɲiŋ/

Upendo

བློ་ཆོ

/lotɕʰo/

Mti

སྡོང་པོ

/dompo/

Nyumba

ནང

/naŋ/

Mbwa

ཁྱི

/kʰi/

Paka

བྱི་ལ

/bila/

Kula

/za/

Kunywa

འཐུང

/tʰuŋ/

Moja

ཅིག

/tɕik/

Mbili

གཉིས

/ɲi/

Habari

ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ

/ʈʰaɕi tɕʰele/

Asante

ཐུགས་རྗེ་ཆེ

/tʰuktɕetɕʰe/

Nzuri

ཡག་པོ

/jakpo/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan zinazohusiana

Maana KisherpaKiladakhiKibaltiKitibet cha kale cha kawaidaKisikkimKitibet cha KhamsKitibeti cha Kale (Liturujia)
Maji ཆུ /tɕʰu/ ཆུ /tɕʰu/ ཆུ /tɕʰu/ ཆུ /tɕʰu/ ཆུ /tɕʰu/ ཆུ /tɕʰu/ ཆུ /tɕʰu/
Moto མེ /me/ མེ /me/ མེ /me/ མེ /me/ མེ /me/ མེ /me/ མེ /me/
Jua ཉི་མ /ɲima/ ཉི་མ /ɲima/ ཉི་མ /ɲima/ ཉི་མ /ɲima/ ཉི་མ /ɲima/ ཉི་མ /ɲima/ ཉི་མ /ɲima/
Mwezi ཟླ་བ /dawa/ ཟླ་བ /zlawa/ ཟླ་བ /dawa/ ཟླ་བ /dawa/ ཟླ་བ /dawa/ ཟླ་བ /dawa/ ཟླ་བ /dawa/
Nyota སྐར་མ /karma/ སྐར་མ /skarma/ སྐར་མ /skarma/ སྐར་མ /karma/ སྐར་མ་ /kaːma/ སྐར་མ /karma/ སྐར་མ /karma/
Mama ཨ་མ /ama/ ཨ་མ /ama/ ཨ་མ /ama/ ཨ་མ /ama/ ཨ་མ /ama/ ཨ་མ /ama/ ཨ་མ /ama/
Baba ཨ་པ /apa/ ཨ་པ /apa/ ཨ་ཕ /apʰa/ /pʰa/ ཨ་པ /apa/ ཨ་ཕ /apʰa/ ཡབ /jab/
Mimi /ŋa/ /ŋa/ /ŋa/ /ŋa/ ང་ /ŋa/ /ŋà/ /ŋa/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.