ལ་དྭགས་སྐད
Kiladakhi
Sino-Tibetan
Ladakhi (Bhoti, autonymously La-dwags-skad) is a Western Tibetic Bodish language of the Ladakh region of India, the easternmost Tibetic language in the Indian Himalayas. Sister to Balti (bft) within the Ladakhi-Balti subgroup, Ladakhi has retained many archaic phonological features lost in Central Tibetan (bo), including initial consonant clusters and a richer vowel system. Buddhist monastic tradition has produced extensive religious literature in Classical Tibetan with Ladakhi commentary; the local script tradition uses Tibetan uchen with regional Bhoti adaptations. Following Ladakh's 2019 elevation to Union Territory status, Ladakhi gained increased official recognition alongside Hindi, Urdu, and English. Norman's 2010 Ladakhi-English Dictionary and Koshal's 1979 Ladakhi Grammar are the major modern reference works.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kiladakhi
Maji
ཆུ
/tɕʰu/
Moto
མེ
/me/
Jua
ཉི་མ
/ɲima/
Mwezi
ཟླ་བ
/zlawa/
Mama
ཨ་མ
/ama/
Baba
ཨ་པ
/apa/
Kula
ཟ
/za/
Kunywa
འཐུང
/tʰuŋ/
Upendo
དགའ
/ɡa/
Moyo
སྙིང
/ɲiŋ/
Mti
ཤིང
/ʃiŋ/
Nyumba
ཁང་པ
/kʰaŋpa/
Mbwa
ཁྱི
/kʰi/
Paka
བྱི་ལ
/pila/
Mkono
ལག་པ
/lakpa/
Jicho
མིག
/mik/
Habari
ཇུ་ལེ
/dʑule/
Asante
ཐུགས་རྗེ་ཆེ
/tʰuktɕetɕʰe/
Moja
གཅིག
/tɕik/
Nzuri
ཡག་པོ
/jakpo/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan zinazohusiana
| Maana | Kiladakhi | Kibalti | Kitibet cha Khams | Kisherpa | Kitibet cha kale cha kawaida | Kisikkim | Kitibeti cha Kale (Liturujia) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Moto | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Jua | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mwezi | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Mama | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Baba | ཨ་པ /apa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ |
| Kula | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Kunywa | འཐུང /tʰuŋ/ | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Upendo | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | བྱམས་པ /tɕampa/ |
| Moyo | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Mti | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nyumba | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ནང /naŋ/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Mbwa | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Paka | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Mkono | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག /lak/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Jicho | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Habari | ཇུ་ལེ /dʑule/ | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཁམས་བཟང /kʰamsaŋ/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ |
| Asante | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Moja | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Nzuri | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་པོ /lekpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.