བལ་ཏི་སྐད
Kibalti
Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish, Tibetic, Western — Ladakhi-Balti subgroup)
Balti is a Western Tibetic language of Gilgit-Baltistan, Pakistan, and Kargil Ladakh, India. The Balti people are predominantly Shia Muslim and form one of the largest Tibetic-speaking communities outside ethnic Tibet, with the historic Balti kingdom (Skardu) being a key node on Silk Road / Karakoram trade routes. Balti preserves classical Tibetic vowel system and many archaic features lost in Central Tibetan (bo). Today the Tibetan script is used liturgically and culturally, but Perso-Arabic-script Balti is the standard for everyday writing and education in Pakistan. Linguistically, Balti is one of the Western Archaic Tibetic varieties, retaining initial cluster ʔo, ʁc, etc. that simplified in Lhasa Tibetan.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kibalti
Maji
ཆུ
/tɕʰu/
Moto
མེ
/me/
Jua
ཉི་མ
/ɲima/
Mwezi
ཟླ་བ
/dawa/
Mama
ཨ་མ
/ama/
Baba
ཨ་ཕ
/apʰa/
Kula
ཟ
/za/
Kunywa
ཐུང་
/tʰuŋ/
Upendo
དགའ་བ
/ɡaba/
Moyo
སྙིང
/ɲiŋ/
Mti
ཤིང
/ɕiŋ/
Nyumba
ཁང་པ
/kʰaŋpa/
Mbwa
ཁྱི
/kʰi/
Paka
བྱི་ལ
/bjila/
Mkono
ལག་པ
/lakpa/
Jicho
མིག
/mik/
Habari
ཨ་སི་ལམ
/asilam/
Asante
བཀའ་དྲིན་ཆེ
/kadrintɕʰe/
Moja
གཅིག
/tɕik/
Nzuri
ཡག་པོ
/jakpo/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish, Tibetic, Western — Ladakhi-Balti subgroup) zinazohusiana
| Maana | Kibalti | Kitibet cha Khams | Kitibet cha kale cha kawaida | Kiladakhi | Kidzongkha | Kisherpa | Kitibeti cha Kale (Liturujia) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Moto | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Jua | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Mwezi | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Mama | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Baba | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ |
| Kula | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Kunywa | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Upendo | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | བྱམས་པ /tɕampa/ |
| Moyo | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Mti | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Nyumba | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Mbwa | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Paka | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Mkono | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Jicho | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Habari | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ |
| Asante | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Moja | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Nzuri | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.